τού Φοίβου Κλόκκαρη*
Η κρίση που έχει ξεσπάσει στη ΜΑ με τον πόλεμο Ισραήλ/ΗΠΑ-Ιράν, επηρεάζει σοβαρά τούς τομείς τής ασφάλειας, ενέργειας, οικονομίας, ναυσιπλοΐας, τις θαλάσσιες μεταφορές, τον τουρισμό το εμπόριο και τις μεταναστευτικές ροές.Οι επιπτώσεις τής κρίσης επηρεάζουν και την Κυπριακή Δημοκρατία(ΚΔ),πού βρίσκεται στο ανατολικό όριο των συνόρων τής ΕΕ,εγγύς τής ΜΑ.Οι Βρετανικές Βάσεις(ΒΒ) στο έδαφος τής ΚΔ(αποικιοκρατικό κατάλοιπο),κτυπήθηκαν από drone,πού εκτοξεύθηκε από την Χεσμπολάχ τού Λιβάνου.Η ΚΔ ζήτησε βοήθεια,προς αντιμετώπιση απειλών,από τη σύρραξη στη ΜΑ,στην οποία ανταποκρίθηκε άμεσα και αποτελεσματικά η Ελλάδα και ακολούθησαν και άλλα κράτη μέλη τής ΕΕ, όπως η Γαλλία,σε εθνικό επίπεδο και όχι ώς συλλογική ενέργεια τής ΕΕ.Δέν ενεργοποιήθηκε το άρθρο 42.7 τής Συνθήκης τής Λισαβόνας.
Απο την κρίση διαπιστώθηκε η ανάγκη,βελτίωσης τών καταφυγίων προστασίας τού πληθυσμού στην Κύπρο,ενίσχυσης τών αμυντικών δυνατοτήτων τής Εθνικής Φρουράς (ΕΦ),αναβίωσης τού δόγματος του ενιαίου αμυντικού χώρου (ΔΕΑΧ) Κύπρου-Ελλάδας και επαναδιαπραγμάτευσης τού καθεστώτος τών ΒΒ.Διαπιστώθηκε και η ορθή πολιτική τής ΚΔ να συνάπτει αμυντικές συμφωνίες με φίλες χώρες.
Η ΕΦ έχει μεγάλες ανάγκες στούς τομείς τής επάνδρωσης τών μονάδων της και εκσυγχρονισμού τών μέσων και οπλικών συστημάτων της.Τα οπλικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας, που απόκτησε τα τελευταία χρόνια, καλύπτουν μικρό μέρος τών επιχειρησιακών αναγκών τών δυνάμεων της (ξηράς,θαλάσσης ,αέρος).Η πλήρης ικανοποίηση τους,επιβάλει αύξηση των αμυντικών δαπανών τής ΚΔ σε ποσοστό τουλάχιστον 3% επί τού ΑΕΠ(οι χώρες του ΝΑΤΟ για την ασφάλειά τους,αποφάσισαν ποσοστό 5%).Η έκτακτη εισφορά για την άμυνα,η οποία μειώθηκε αδικαιολόγητα στο ποσοστό τού 17%,επιβάλλεται να επανέλθει στο 30% .
Κατά την κρίση η Ελλάδα απέστειλε άμεσα στην Κύπρο τίς σύγχρονες φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά» καθώς και δύο ζεύγη μαχητικών F-16 viber.Η ταχεία ενίσχυση της Κύπρου από την Ελλάδα, για την αντιμετώπιση απειλών από την ασταθή περιοχή τής ΜΑ,είχε πολύ θετικό αντίκτυπο στο ηθικό τού Κυπριακού Ελληνισμού.Η μεγαλύτερη όμως και διαρκής απειλή κατά τής ΚΔ,προέρχεται από την επιθετικότητα τής Τουρκίας,η οποία κατέχει επι μισό αιώνα το βόρειο τμήμα τής Κύπρου με ισχυρές τουρκικές δυνάμεις κατοχής(ΤΔΚ) και η αντιμετώπιση της ,επιβάλλει την αναβίωση τού ΔΕΑΧ Κύπρου-Ελλάδας.Η Τουρκία μετέτρεψε τα κατεχόμενα σε προωθημένη στρατιωτική βάση.Εγκατέστησε συστήματα εναέριων και θαλάσσιων drones ( Λευκόνοικο , Μπογάζι),αναβάθμισε το λιμάνι Αμμοχώστου προς εξυπηρέτηση μεγάλων πολεμικών πλοίων και ενισχύει συνεχώς,με σύγχρονα επιθετικά οπλικά συστήματα τίς ΤΔΚ,που έχουν αποστολή τήν εξυπηρέτηση τών επεκτατικών σχεδίων τής Τουρκίας στην Κύπρο και Αν. Μεσόγειο.
Το ΔΕΑΧ λειτούργησε την περίοδο 1993-2000, με πολλαπλά οφέλη για το ηθικό τού Κυπριακού Ελληνισμού και την ενίσχυση τών δυνατοτήτων τών ενόπλων δυνάμεων(ΕΔ) τής Ελλάδας και τής ΕΦ, για κοινή δράση στο επιχειρησιακό περιβάλλον Κύπρου- Αν. Μεσογείου.
Ο γεωγραφικός και αμυντικός χώρος της Ελλάδας και Κύπρου είναι ενιαίος.Οι περιοχές τού FIR,τής έρευνας-διάσωσης και τών ΑΟΖ τους εφάπτονται και η τουρκική απειλή είναι κοινή.Αν χαθεί η Κύπρος θα ακολουθήσουν και τα νησιά τού Αιγαίου.Η Τουρκία προπαρασκευάζεται(αεροναυτικές και αποβατικές δυνάμεις,πυραυλικά συστήματα)και σχεδιάζει επιθετικές επιχειρήσεις κατά τής Ελλάδας( νησιά Αιγαίου)και κατά τής Κύπρου, όπου διατηρεί δύναμη επιπέδου Σώματος Στρατού, με μηχανοκίνητους σχηματισμούς επανδρωμένους σε ποσοστό άνω τού 100%, ανεπτυγμένους επιθετικά σε “απόσταση αναπνοής” από ζωτικούς χώρους τών ελευθέρων περιοχών.Είναι πολύ σημαντικό ότι σήμερα οι αμυντικές δυνατότητες τής Ελλάδας έχουν ενισχυθεί σε μεγάλο βαθμό, ιδιαίτερα στους κλάδους τού πολεμικού ναυτικού και πολεμικής αεροπορίας.Τό ίδιο επιβάλλεται να πράξει και η ΚΔ .
Το ΔΕΑΧ μετά το 2000 αδρανοποιήθηκε λόγω έλλειψης πολιτικής βούλησης τών κυβερνήσεων Κύπρου-Ελλάδας ,απόρροια τής πολιτικής που ακολούθησαν στο κυπριακό.Παρά το γεγονός ότι ο Κυπριακός Ελληνισμός το 2004 απέρριψε τη λύσηΔΔΟ με το δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν,η Κυπριακή και Ελληνική κυβέρνηση αδικαιολόγητα, συνεχίζουν να τήν υποστηρίζουν.Η ΔΔΟ παραβιάζει τις δημοκρατικές αρχές και τα ανθρώπινα δικαιώματα,αφοπλίζει το Κυπριακό κράτος μετά τη λύση και οι Τουρκοκύπριοι αποκτούν δικαίωμα ΒΕΤΟ στη λήψη αποφάσεων(συγκλίσεις τών διακοινοτικών συνομιλιών).ΗΤουρκία με τήν ΔΔΟ επιτυγχάνει αποστρατικοποίηση τής Κύπρου(όπως επιδιώκει και για τα νησιά του Αν. Αιγαίου)και τον στρατηγικό έλεγχο της.Θα επιβάλλει τίς αποφάσεις στο κυπριακό κράτος, μέσω τού ΒΕΤΟ των Τουρκοκυπρίων.Υπάρχει αδήριτη ανάγκη ο Ελληνισμός να απορρίψει τήν ΔΔΟ και να επαναφέρει τό Κυπριακό στην ορθή βάση του,ως θέμα εισβολής,κατοχής,εποικισμού και εθνοκάθαρσης.
Η Ελλάδα έχει συμβατική και ηθική υποχρέωση να προστατέψει την Κύπρο.Είναι απαραίτητο να αναβιώσει το ΔΕΑΧ και να αναβαθμιστεί σε άρτια αμυντική συμμαχία.Αυτό προϋποθέτει πολιτική βούληση και αποφασιστικότητα τών κυβερνήσεων Κύπρου – Ελλάδας.Η αποτελεσματικότητα τού ΔΕΑΧ,επιβάλλει την ύπαρξη ισχυρών ενόπλων δυνάμεων ξηράς,θαλάσσης και αέρος,πολεμική προπαρασκευή τών δυνάμεων από την ειρήνη,συνεκπαίδευση τού προσωπικού τώνΕΔ Ελλάδας-ΕΦ,κοινή σχεδίαση,δοκιμή τών σχεδίων και μέσων επι τού εδάφους.Επιβάλλει και την ενίσχυση των αεροναυτικών υποδομών τής ΚΔ και είναι πολύ θετικό ότι αυτή άρχισε να υλοποιείται.Η πολιτική τής ΚΔ να συνάψει αμυντικές συμφωνίες με φίλες χώρες,όπως η Γαλλία,αποδείχθηκε ορθή και επιβεβαιώθηκε στην παρούσα κρίση στη ΜΑ.
Η Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να αναδείξουν, ότι τό μεγαλύτερο πρόβλημα ασφάλειας το οποίο αντιμετωπίζουν ,είναι η τουρκική επιθετικότητα.Να ασκήσουν πίεση στήν ΕΕ,να αλλάξει την απαθή και αδρανή στάση της,έναντι τής τουρκικής απειλής.Η ΕΕ αδιαφορεί και δέν απαιτεί από την Τουρκία ,νά απομακρύνει τίς ΤΔΚ από την Κύπρο και να τερματίσει τίς παράνομες διεκδικήσεις της στο Αιγαίο.Στην παρούσα κρίση στή ΜΑ ,η Φόν Ντερ Λάινεν δήλωσε ότι“η ασφάλεια τής Κύπρου είναι και ασφάλεια τής EE”,αλλά αποσιωπά, ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ασφάλεια τής Κύπρου είναι η συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή.
Μάρτιος 2026 * αντιστράτηγος ε.α.
