Σε μια από τις πιο αμφιλεγόμενες και προκλητικές αποφάσεις των τελευταίων ετών, η ισραηλινή Κνεσέτ ενέκρινε νομοσχέδιο που επιτρέπει την επιβολή θανατικής ποινής αποκλειστικά για Παλαιστίνιους, οι οποίοι καταδικάζονται για τρομοκρατικές πράξεις.
Το νομοσχέδιο, που ψηφίστηκε με 55 ψήφους υπέρ και 9 κατά, δίνει τη δυνατότητα σε ισραηλινά δικαστήρια να επιβάλλουν την εσχάτη των ποινών σε Παλαιστίνιους κατηγορούμενους για δολοφονία Ισραηλινών πολιτών ή στρατιωτών, ενώ δεν ισχύει για Ισραηλινούς πολίτες που διαπράττουν παρόμοια εγκλήματα.
Η απόφαση αυτή προκάλεσε διεθνή κατακραυγή, με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να την χαρακτηρίζουν ως «ρατσιστική, δυσανάλογη και αντίθετη με κάθε αρχή δικαίου». Η διαφορά μεταχείρισης μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων δημιουργεί ένα σύστημα δύο ταχυτήτων στη δικαιοσύνη, κάτι που πολλοί χαρακτηρίζουν ως «απαρτχάιντ νομικού χαρακτήρα».
Τι προβλέπει ακριβώς ο νόμος;
- Η θανατική ποινή μπορεί να επιβληθεί μόνο σε Παλαιστίνιους από τη Δυτική Όχθη ή τη Γάζα.
- Απαιτείται ομοφωνία των δικαστών για την επιβολή της.
- Δεν ισχύει για Άραβες πολίτες του Ισραήλ (Arab Israelis).
- Δεν ισχύει για Εβραίους Ισραηλινούς, ακόμα και αν διαπράξουν τρομοκρατικές πράξεις.
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο μεγάλης έντασης, μετά τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις στη Γάζα, τον Λίβανο και τη Δυτική Όχθη. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο νόμος έχει περισσότερο συμβολική και αποτρεπτική σημασία, παρά πρακτική, καθώς η Ισραηλινή Δικαιοσύνη σπάνια εκτελεί θανατικές ποινές (η τελευταία εκτέλεση ήταν το 1962).
Ωστόσο, το μήνυμα που στέλνει είναι σαφές και βαρύ: Δύο μέτρα και δύο σταθμά. Ένα μέτρο για τους Ισραηλινούς και ένα τελείως διαφορετικό για τους Παλαιστίνιους.
Η απόφαση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο εντός Ισραήλ όσο και διεθνώς. Οργανώσεις όπως η Amnesty International και η Human Rights Watch την χαρακτήρισαν «επικίνδυνη οπισθοδρόμηση» και «θεσμοθετημένο ρατσισμό». Ακόμα και μέσα στο Ισραήλ, ορισμένοι νομικοί και αριστεροί πολιτικοί μιλούν για «ηθική κατάρρευση» του κράτους.
Η Παλαιστινιακή Αρχή χαρακτήρισε τον νόμο «επίσημη κήρυξη πολέμου κατά του παλαιστινιακού λαού» και προειδοποίησε ότι θα τον προσφύγει σε διεθνή δικαστήρια.
