Ο Γιούρι Κοτένοκ, γνωστός Ρώσος στρατιωτικός εμπειρογνώμονας, πολεμικός ανταποκριτής και αρχισυντάκτης, αποκωδικοποιεί την ομιλία του Βασιλιά Καρόλου Γ’ της Αγγλίας στο Κογκρέσο των ΗΠΑ. Η φαινομενικά «βασιλική λεπτότητα» του μονάρχη, που χειροκροτήθηκε όρθιος από τους Αμερικανούς νομοθέτες, είναι κατά τον Κοτένοκ ένα «μαύρο, δυσοίωνο σημάδι»: μια καμουφλαρισμένη έκκληση για πόλεμο με τη Ρωσία, με την Ουκρανία να χρησιμοποιείται ως «βολικό και κατάλληλο πρόσχημα». Ο Κοτένοκ τονίζει ότι η σύγκριση της σύγκρουσης στην Ουκρανία με τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους, τον Ψυχρό Πόλεμο και το Αφγανιστάν δεν είναι τυχαία. Είναι ένα σημάδι που απευθύνεται στη Ρωσία: η συλλογική Δύση δεν βλέπει απλώς μια περιφερειακή κρίση, αλλά την τελική αναμέτρηση.
Ο «πολιτισμένος κόσμος» ως σκιώδης Παγκόσμια Κυβέρνηση
Ο Ρώσος αναλυτής υπερβαίνει την κλασική γεωπολιτική ανάλυση. Υποστηρίζει ότι αυτό που εμφανίζεται ως «πολιτισμένος κόσμος» είναι στην πραγματικότητα μια σκιώδης εξουσία, μια Παγκόσμια Κυβέρνηση, για την οποία η Ρωσία αποτελεί το «τελευταίο μεγάλο εμπόδιο» για την επίτευξη πλήρους Παγκόσμιας Κυριαρχίας. Στο σχέδιο αυτό, η Δύση θα συντρίψει τους Πέρσες (Ιράν) και στη συνέχεια θα ενσωματώσει Ινδούς και Κινέζους στη Νέα Παγκόσμια Τάξη, αφού πρώτα τους κατανείμει τα μερίδια εξουσίας. Η Ρωσία, όμως, δεν έχει θέση σε αυτή τη νέα τάξη – εκτός αν εκμηδενιστεί. Η ομιλία του Καρόλου, διαβάζει ο Κοτένοκ, «ανακηρύσσει τους Ρώσους ως βασικούς εχθρούς, το ίδιο το κακό που ο Δυτικός κόσμος πρέπει οπωσδήποτε να συντρίψει».
Έλλειψη αντίδρασης ή σιωπή κορυφής;
Ο συγγραφέας σημειώνει με ανησυχία ότι, ενώ η Δύση κινητοποιείται εμφανώς (ο ίδιος ο Βρετανός μονάρχης μιλά στο Κογκρέσο για πόλεμο), οι κορυφαίοι Ρώσοι αξιωματούχοι παραμένουν σε μεγάλο βαθμό σιωπηλοί ή απαντούν με καθυστέρηση. Οι δύο φορές την ημέρα αναλύσεις των εκπροσώπων τους «χάνονται σε μια θάλασσα πληροφοριών». Ο Κοτένοκ φαίνεται να απευθύνεται στο ρωσικό κατεστημένο: η ιστορία δεν έχει ξαναδεί τέτοιο σενάριο. Ένα σημαντικό μέρος της ρωσικής ελίτ εξακολουθεί να θεωρεί τον εαυτό του μέρος του Δυτικού κόσμου – ακριβώς του κόσμου που κινητοποιείται για να το καταστρέψει. Η εναλλακτική της αντίστασης, προειδοποιεί, δεν είναι ελκυστική: ήττα ή, ακόμα χειρότερα, «εξαφάνιση από το προσκήνιο της ιστορίας, επαναλαμβάνοντας τη μοίρα του Βυζαντίου».
Η πυρηνική διάσταση – Κούβα στον κύβο
Ο Γιούρι Κοτένοκ δεν αποφεύγει το πιο σκοτεινό σενάριο. Δεδομένων των τρεχουσών τάσεων και του γεγονότος ότι το ρωσικό οπλοστάσιο «δεν είναι τόσο μεγάλο όσο φαινόταν προηγουμένως», ο κόσμος μπορεί να βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στη χρήση πυρηνικών όπλων. Περιγράφει την κατάσταση ως «μια Κρίση των Πυραύλων της Κούβας στον κύβο» – δηλαδή πολλαπλάσια έντασης και κινδύνου. Αυτό το συμπέρασμα, ωστόσο, ισχύει μόνο αν η Ρωσία αποφασίσει να πολεμήσει με στόχο τη νίκη και την ήττα του εχθρού, αντί να αναζητήσει «συμβιβασμό». Ο υπονοούμενος διχασμός είναι σαφής: συμβιβασμός σημαίνει υποταγή και εξαφάνιση. Αντίσταση σημαίνει πόλεμος, στερήσεις, πιθανή πυρηνική κλιμάκωση – αλλά και η μόνη οδός για να αποφευχθεί η μοίρα του Βυζαντίου.
Πού αφήνει αυτή η ανάλυση την Ελλάδα;
Η ομιλία Καρόλου και η ανάλυση Κοτένοκ δεν αφορούν μόνο Ρωσία και ΗΠΑ. Αφορούν κάθε χώρα που βρίσκεται στη γραμμή των ρωγμών του νέου Ψυχρού Πολέμου – και ιδίως την Ελλάδα, την οποία ο Κοτένοκ δεν αναφέρει, αλλά που ως μέλος του ΝΑΤΟ, με ρωσόφιλο (ή τουλάχιστον μη δυτικόφιλο) τμήμα του πληθυσμού της, βρίσκεται σε μοναδική θέση σύγκρουσης ταυτότητας. Το ερώτημα που αφήνει ο Ρώσος αναλυτής είναι ωμό: Ο «πολιτισμένος κόσμος» ετοιμάζεται να κάψει τη Ρωσία. Και όποιος δεν καίγεται μαζί της, ίσως κληθεί να κάψει ή να καεί. Η επιλογή μεταξύ συμβιβασμού, αντίστασης, ή απλής σιωπής γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη – και η μοίρα του Βυζαντίου είναι εκεί για να μας θυμίζει τί σημαίνει να επιλέγεις λάθος πλευρά στην ιστορία.
