Ελευθέριος Ανδρώνης
Η νοσηρή βιομηχανία του Hollywood εξακολουθεί με κάθε ευκαιρία να ατιμάζει τα ορόσημα του πολιτισμού μας, μετασχηματίζοντας την ιστορία σε ένα χαοτικό συνονθύλευμα προπαγάνδας. Όλα τα αρχέτυπα πρέπει να αντικατασταθούν από κακέκτυπα, όλα τα διαχρονικά σύμβολα να αλλαχτούν με σκύβαλα.
Η Οδύσσεια του Ομήρου είναι το πιο εξαίσιο μυθολογικό αριστούργημα που έχει γραφτεί στους αιώνες και η Δύση χρωστά μόνο απεριόριστο σεβασμό σε αυτό το αρχαιοελληνικό στολίδι που θεμελίωσε τη παγκόσμια λογοτεχνία. Κι όμως η πολυδιαφημισμένη ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν, ετοιμάζεται να ατιμάσει τον τάφο του αρχαίου ποιητή όπως – ορθώς παρατήρησε – ο Έλον Μασκ.
Η επιλογή της Κενυάτισσας Λουπίτα Νιόνγκο για το ρόλο της Ωραίας Ελένης και της Κλυταιμνήστρας, όπως και η αναφερόμενη επιλογή της τρανς ηθοποιού Έλλιοτ Πέιτζ (η οποία έχει προβεί σε αλλαγή φύλου από γυναίκα σε «άνδρα») για τον ρόλο του Αχιλλέα, επιβεβαιώνει για ακόμη μια φορά ότι η Νέα Τάξη Πραγμάτων δεν πρόκειται να σταματήσει αν δεν ισοπεδωθούν τελείως οι κοινές σταθερές της ανθρωπότητας. Αν δεν επαναπρογραμματιστεί πλήρως η αντίληψη του κόσμου για την αλήθεια και το ψέμα, το καλό και το κακό, την αρετή και την κακία, το δίκαιο και το άδικο.
Από το 2024 η εωσφορική φάμπρικα των βραβείων Όσκαρ (AMPAS), έχει επιβάλλει υποχρεωτικά «πρότυπα συμπερίληψης» για να μπορεί μια ταινία να διεκδικήσει το Όσκαρ καλύτερης ταινίας. Αυτά τα πρότυπα υποχρεώνουν τον παραγωγό της ταινίας να έχει τουλάχιστον έναν πρωταγωνιστή «από υποεκπροσωπούμενη φυλετική ή εθνοτική ομάδα» και το 30% των δευτερευόντων ρόλων να αποτελείται από γυναίκες, ΛΟΑΤΚΙ+ ή υποεκπροσωπούμενες φυλές. Επίσης η κεντρική θεματολογία πρέπει να συνδέεται με ένα από αυτά τα πρόσωπα. Αν αυτό δεν είναι χειραγώγηση της τέχνης και μετατροπή της σε λίστα προσηλυτισμού, τότε τι είναι;
Η AMPAS δίνει και την εναλλακτική δυνατότητα στους παραγωγούς να προσλάβουν τα παραπάνω άτομα στο τεχνικό προσωπικό αντί στο καστ των ηθοποιών (με δύο ηγετικές θέσεις στο κινηματογραφικό συνεργείο και 30% ποσόστωση στο λοιπό προσωπικό), αλλά φαίνεται ότι ο Κρίστοφερ Νόλαν προτίμησε να προσκυνήσει δημόσια τη woke ατζέντα και να τη διαλαλήσει στις κινηματογραφικές αίθουσες όλου του πλανήτη.
Το παράδειγμα της Ελλάδας και το παράδειγμα της Αιγύπτου
Μετά από τόσα χρόνια συστηματικού «βιασμού» των στερεοτύπων, ουδείς έχει διάθεση να ξαναρχίσει την ανόητη συζήτηση για τα… ανύπαρκτα όρια της «τέχνης», παρά μόνο όσοι έχουν προσωπικό συμφέρον να τη βανδαλίζουν. Και το χειρότερο; Την ώρα που άλλα κράτη που σέβονται την ιστορία τους ξεσηκώνουν «θύελλα» για κάθε κινηματογραφικό έκτρωμα που την ατιμάζει, το ελληνικό κράτος ενέκρινε επιστροφή 6,5 εκατομμυρίων ευρώ (cash rebate) στην «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, ώστε ο Άγγλος σκηνοθέτης να παρουσιάζει ότι οι Έλληνες εκστράτευσαν στην Τροία για μια έγχρωμη γυναίκα από την Κένυα. Και ότι ο Αχιλλέας ήταν μια απομίμηση ανδρός, αντί για τον πανίσχυρο και ρωμαλέο ήρωα που περιγράφει ο Όμηρος.
Η μομφή δεν είναι διόλου ζήτημα διακρίσεων, αλλά θέμα ιστορικής ευθύνης απέναντι στο αξεπέραστο πόνημα του Ομήρου, αλλά και ορθής απόδοσης του ελληνικού πολιτισμού στη μεγάλη οθόνη. Ένας σοβαρός σκηνοθέτης που ασφαλίζεται με εκατομμύρια δολάρια για τα πνευματικά του δικαιώματα, δεν μπορεί να ποδοπατά το πνεύμα του δημιουργού στον οποίο βασίζεται η ταινία του. Ας ονόμαζε το έργο του «Παρωδία Οδύσσειας» ο Νόλαν και τουλάχιστον έτσι θα ήταν πιο τίμιο. Άλλωστε το αρχαιοελληνικό πνεύμα μπορεί να είναι γέννημα της ένδοξης ιστορίας μας, αλλά είναι κληρονόμημα ολόκληρου του κόσμου και αυτό θα έπρεπε να πολλαπλασιάζει τις ευθύνες μας για την υπεράσπισή του.
Όταν πριν τρία χρόνια μια παραγωγή του Netflix παρουσίασε την αρχαία Ελληνίδα βασίλισσα Κλεοπάτρα ως έγχρωμη, το υπουργείο Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου προέβη σε ανακοίνωση διαμαρτυρίας, οι Αιγύπτιοι αρχαιολόγοι ξεσηκώθηκαν, νομικοί και δικηγόροι προχώρησαν σε μηνύσεις, το ζήτημα έφτασε στη Βουλή και το αιγυπτιακό κράτος γύρισε ντοκιμαντέρ υψηλού προϋπολογισμού για να αποκαταστήσει την ιστορική αλήθεια. Την ίδια στιγμή το ελληνικό κράτος δημοπρατεί την ιστορία μας, σε όποιον προσφέρει τα περισσότερα για να την κουρελιάζει.
Για μια νέα γενιά που εν πολλοίς δεν έχει διαβάσει ποτέ Όμηρο, τα ομηρικά έπη «γράφονται» από την αρχή στο σινεμά, ως εγχειρίδια παραχάραξης, γκλομπαλισμού και λοατκισμού. Η αρχαιοελληνική γραμματεία δίνει τη θέση της σε ένα τερατούργημα συγχυσμένων εννοιών, σφετερισμένων συμβόλων και ετερόφωτης προπαγάνδας. Κάθε ιστορία τιμής, ρώμης, ανδρείας, καρτερίας και αγάπης για την πατρίδα (ο νόστος του Οδυσσέα), πρέπει να μείνει ένα κούφιο κέλυφος με νεωτεριστικά συνθήματα.
Απέναντι σε τέτοια τοξικά θεάματα, το λιγότερο που μπορεί να κάνει ένας Έλληνας που σέβεται την κληρονομιά του, είναι μια κενή θέση στον κινηματογράφο και ένα προσπέρασμα στην τηλεόραση, κλείνοντας τα αυτιά μας στις νεοταξικές «σειρήνες», παίρνοντας παράδειγμα από τον Οδυσσέα. Του Ομήρου. Όχι του Νόλαν…
