Η παγκόσμια οικονομία δεν μπορεί να λειτουργήσει ομαλά χωρίς επαρκείς ποσότητες πετρελαίου.
Για τον λόγο αυτό, το γεγονός ότι η παγκόσμια αγορά καταγράφει σήμερα ένα τεράστιο «έλλειμμα πετρελαίου» προκαλεί έντονη ανησυχία σε αναλυτές και παράγοντες του κλάδου.
Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου υπερβαίνει σταθερά την παραγωγή, οδηγώντας σε συνεχή απομείωση τόσο των εμπορικών αποθεμάτων όσο και των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου διεθνώς.
Καθώς τα διαθέσιμα αποθέματα μειώνονται με ταχείς ρυθμούς, ειδικοί προειδοποιούν ότι η παγκόσμια ζήτηση σύντομα θα ξεπεράσει κατά πολύ την προσφορά, προκαλώντας εκτίναξη των τιμών και σοβαρές ελλείψεις καυσίμων.
Η Ασία αναμένεται να δεχθεί το ισχυρότερο πλήγμα λόγω της μεγάλης εξάρτησής της από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής, ωστόσο οι επιπτώσεις θα γίνουν αισθητές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Τα παγκόσμια αποθέματα εξαντλούνται με ρυθμό-ρεκόρ
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται με πρωτοφανή ταχύτητα και ενδέχεται να φτάσουν σε κρίσιμα επίπεδα πριν από την κορύφωση της θερινής ζήτησης, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Όπως αναφέρεται, τα παγκόσμια αποθέματα υποχώρησαν κατά περισσότερα από 250 εκατομμύρια βαρέλια μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου, ενώ τα εμπορικά και στρατηγικά αποθέματα ξηράς μειώνονται με τον ταχύτερο ρυθμό που έχει καταγραφεί ποτέ.
Η επικεφαλής του τμήματος πετρελαϊκής βιομηχανίας και αγορών του IEA, Toril Bosoni, προειδοποίησε ότι οι συνεχείς αναλήψεις αποθεμάτων ενδέχεται να οδηγήσουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα ακριβώς πριν από την κορύφωση της καλοκαιρινής κατανάλωσης.
«Η κρίση δεν είναι μελλοντικό σενάριο»
Κατά τους αναλυτές, δεν πρόκειται για μια υποθετική κρίση που ίσως εμφανιστεί κάποια στιγμή στο μέλλον. Αντιθέτως, πρόκειται για μια εξέλιξη που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και πλησιάζει με ταχύτητα.
Ο Baron Lamarre, πρώην επικεφαλής συναλλαγών της Petronas, προειδοποίησε ότι η κατάσταση είναι προς το παρόν διαχειρίσιμη, αλλά η αυξημένη ζήτηση των θερινών μηνών πιθανότατα θα οδηγήσει σε δελτίο καυσίμων σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη.
Όπως ανέφερε, εάν δεν υπάρξει σύντομα συμφωνία για την αποκατάσταση της ομαλής ροής εφοδιασμού, η αγορά θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια «καταστροφική» κατάσταση μέσα στους επόμενους μήνες.
Τα αμερικανικά αποθέματα στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 20 ετών
Παρά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου παγκοσμίως, τα διαθέσιμα αποθέματά τους παρουσιάζουν επίσης σημαντική μείωση.
Σύμφωνα με πρόσφατα κυβερνητικά στοιχεία, τα συνολικά αποθέματα αργού πετρελαίου και πετρελαιοειδών στις ΗΠΑ υποχώρησαν κατά 10,6 εκατομμύρια βαρέλια μέσα σε μία εβδομάδα, φτάνοντας τα 1,57 δισεκατομμύρια βαρέλια – το χαμηλότερο επίπεδο από το 2004.
Η εξέλιξη αυτή έχει ενισχύσει τις προειδοποιήσεις αναλυτών ότι οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να σημειώσουν νέα έντονη άνοδο μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Ρεκόρ αναλήψεων από τα στρατηγικά αποθέματα
Σημαντικό ρόλο στη συγκράτηση των τιμών έχουν διαδραματίσει οι συνεχείς αποδεσμεύσεις ποσοτήτων από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των ΗΠΑ (SPR).
Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι πρόσφατες αναλήψεις ήταν οι μεγαλύτερες εβδομαδιαίες αποδεσμεύσεις στην ιστορία του αποθέματος. Μέσα σε μία εβδομάδα, τα αποθέματα του SPR μειώθηκαν κατά 9,1 εκατομμύρια βαρέλια, ενώ βρίσκονται πλέον 36,2 εκατομμύρια βαρέλια χαμηλότερα σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Καταρρέουν και τα αποθέματα βενζίνης
Παράλληλα, σημαντική πτώση καταγράφεται και στα αποθέματα βενζίνης των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στις αρχές Φεβρουαρίου τα αμερικανικά αποθέματα βενζίνης ανέρχονταν σε 259,1 εκατομμύρια βαρέλια. Μέχρι τα τέλη Μαΐου είχαν μειωθεί κατά 47,5 εκατομμύρια βαρέλια μέσα σε μόλις 15 εβδομάδες.
Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία της αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας (EIA), πρόκειται για τη μεγαλύτερη μείωση αποθεμάτων βενζίνης που έχει καταγραφεί ποτέ κατά το διάστημα Φεβρουαρίου – Μαΐου.
Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως επίκεινται άμεσες ελλείψεις βενζίνης, ωστόσο αποκαλύπτει ότι η αγορά έχει ήδη καταναλώσει τεράστιες ποσότητες αποθεμάτων πριν ακόμη ξεκινήσει πλήρως η θερινή περίοδος μετακινήσεων.
Το Στενό του Hormuz στο επίκεντρο της κρίσης
Καθοριστικό παράγοντα για την πορεία της αγοράς αποτελεί το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου.
Αναλυτές εκτιμούν ότι εάν η ναυσιπλοΐα δεν αποκατασταθεί πλήρως, οι ελλείψεις θεωρούνται αναπόφευκτες. Το μόνο ερώτημα είναι πότε θα γίνουν αισθητές.
Στέλεχος της βιομηχανίας, μιλώντας ανώνυμα στο Politico, ανέφερε ότι έχουν ήδη διατυπωθεί προειδοποιήσεις προς τα υψηλότερα κυβερνητικά κλιμάκια για όσα ενδέχεται να συμβούν από τα μέσα έως τα τέλη Ιουνίου.
«Βρισκόμαστε ήδη σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων», ανέφερε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι πολλές δεξαμενές πλησιάζουν στο σημείο πλήρους εξάντλησης.
Προειδοποιήσεις για βιομηχανικές ελλείψεις
Η Helima Croft, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της RBC Capital Markets, υποστήριξε ότι η μείωση των αποθεμάτων αποτελεί έναν κίνδυνο που δεν είναι ακόμη ορατός στο σύνολό του.
Όπως εξήγησε, εάν η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ παραμείνει αμετάβλητη έως τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο, τότε η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές βιομηχανικές ελλείψεις.
Κατά την ίδια, οι σημερινές τιμές μπορεί να δημιουργούν την εντύπωση ότι η αγορά αντέχει, ωστόσο τα προβλήματα εφοδιασμού που συσσωρεύονται κάτω από την επιφάνεια ενδέχεται να εκδηλωθούν με ιδιαίτερα επώδυνο τρόπο τους επόμενους μήνες.
Ακόμη και μια συμφωνία δεν θα λύσει άμεσα το πρόβλημα
Ειδικοί του ενεργειακού τομέα επισημαίνουν ότι ακόμη και αν Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν κατέληγαν άμεσα σε συμφωνία, η πλήρης επαναφορά της κυκλοφορίας στο Στενό του Ορμούζ στα προπολεμικά επίπεδα θα απαιτούσε έξι έως οκτώ μήνες.
Αυτό σημαίνει ότι οι παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες θα συνεχίσουν να περιορίζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα, ανεξάρτητα από τις διπλωματικές εξελίξεις των επόμενων ημερών.
Ανησυχία για νέα άνοδο των τιμών
Η συνεχιζόμενη μείωση των αποθεμάτων, η αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή και οι δυσκολίες στις θαλάσσιες μεταφορές εντείνουν τους φόβους για περαιτέρω αύξηση των τιμών των καυσίμων, αλλά και για πιθανή εφαρμογή μέτρων δελτίου σε ορισμένες αγορές.
Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η αποκλιμάκωση της σύγκρουσης και η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ αποτελούν προϋποθέσεις για την αποφυγή μιας ευρύτερης ενεργειακής κρίσης.
Ωστόσο, υπάρχουν εκτιμήσεις ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να κλιμακωθεί περαιτέρω, δημιουργώντας νέες πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία και στις αγορές ενέργειας τους επόμενους μήνες.
www.bankingnews.gr
