Γράφει ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Παναγόπουλος Αλέξιος (DDDr., Dr.Habil.).
Η συζήτηση γύρω από τον σιωνισμό, το κράτος του Ισραήλ και την έννοια του λεγόμενου «Μεγάλου Ισραήλ» αποτελεί ένα από τα πλέον σύνθετα και ιδεολογικά φορτισμένα πεδία της σύγχρονης πολιτικής ιστοριογραφίας και διεθνούς πολιτικής ανάλυσης. Στο πλαίσιο αυτό, σημαντικοί πολιτικοί επιστήμονες, ιστορικοί και διανοητές, όπως ο Ilan Pappé, έχουν ασκήσει κριτική στη διαμόρφωση του σιωνιστικού εθνικού αφηγήματος, ιδίως ως προς τη σχέση του με τη βία, τον εθνικισμό και την αποικιοκρατική διάσταση μιας νέας κρατικής συγκρότησης.
Ο Pappé, σε πρόσφατες παρεμβάσεις του για τον ρόλο του φιλοϊσραηλινού λόμπυ στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη διατλαντική πολιτική επιρροή, αναλύει τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται πολιτικές επιλογές που συχνά υπερβαίνουν τα στενά εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ, εντάσσοντάς τες σε ένα ευρύτερο πλέγμα στρατηγικών συμμαχιών και γεωπολιτικών δεσμεύσεων.
Παράλληλα, άλλοι συγγραφείς, όπως ο διεθνολόγος Σπυρίδων Μπαζίνας, σε παρεμβάσεις του στον ελληνικό Τύπο, αναδεικνύουν τη διάσταση της ευρωπαϊκής και ελληνικής εξωτερικής πολιτικής απέναντι στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, υποστηρίζοντας την ανάγκη μεγαλύτερης αποστασιοποίησης από αναθεωρητικά σχήματα περιφερειακής ισχύος.
Ιδεολογική κριτική και πολιτικές μεσσιανικές θεολογικές εντάσεις.
Σημαντικό μέρος της κριτικής που αναπτύσσεται στη διεθνή βιβλιογραφία αφορά την ιδεολογική μετατόπιση του σιωνισμού από θρησκευτική-ιστορική παράδοση σε σύγχρονη εθνική, μεσσιανική, κυριαρχική και νεο-κρατική ιδεολογία, μίας νέας μορφής παγκόσμιας ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και κυριαρχίας σε υποτιθέμενη θεωρία κράτους Ωκεανίας Όργουελ.
Ορισμένοι στοχαστές υποστηρίζουν ότι η διαδικασία αυτή οδηγεί σε μια μορφή «εθνικοποίησης» της ιουδαϊκής ταυτότητας, αποσυνδέοντάς την από το ευρύτερο κρατικό, θρησκευτικό και πνευματικό της πλαίσιο.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Yakov M. Rabkin, στο έργο του Israel in Palestine: Jewish Rejection of Zionism, εξετάζει την εσωτερική εβραϊκή κριτική προς τον διαμορφούμενο πολιτικό σιωνισμό, αναδεικνύοντας ότι σημαντικά τμήματα της ραββινικής θεολογικής παράδοσης αντιλαμβάνονται το νέο εβραϊκό κράτος ως θεολογικά προβληματικό, ιδίως όταν αυτό ταυτίζεται με μεσσιανικά ή εδαφικά σχήματα της νέας πολιτικής εξουσίας.
Παράλληλα, στην αμερικανική και χριστιανική σιωνιστική θεώρηση, όπως έχει επισημανθεί σε γεωπολιτικές θεολογικές αναλύσεις, η γεωπολιτική ανάγνωση των βιβλικών χωρίων οδηγεί συχνά σε εσχατολογικές ερμηνείες, όπου το σύγχρονο κράτος του Ισραήλ εντάσσεται σε ένα σχέδιο θείας ιστορίας.
Αυτή η πολιτική προσέγγιση έχει επίσης αποτελέσει αντικείμενο κριτικής, καθώς συνδέεται με την πολιτικοποίηση της θεολογίας και με εντάσεις μεταξύ θρησκευτικών παραδόσεων ή παρερμηνειών. Η γεωπολιτική διάσταση και το διεθνές σύστημα, εμπλέκεται με την έννοια του «Μεγάλου Ισραήλ», όπως εμφανίζεται σε ορισμένα πολιτικά και ιδεολογικά ρεύματα, από τον Νείλο έως τον Ευφράτη.
Αυτό δεν αποτελεί απλώς μία ενιαία κρατική πολιτική, αλλά αναλυτική κατηγορία που χρησιμοποιείται στη διεθνή βιβλιογραφία για να περιγράψει ακραίες ή επεκτατικές ερμηνείες του εθνικού αφηγήματος.
Η συζήτηση αυτή συνδέεται και με ευρύτερα ερωτήματα για τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή, τη σταθερότητα των ενεργειακών διαδρομών και τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων, όπως η Κίνα, ο λεγόμενος κίτρινος ποταμός.
Ωστόσο, η απλουστευτική ερμηνεία των διεθνών σχέσεων μέσω μονοδιάστατων λόμπυ ή μονοπαραγοντικών επιρροών δεν γίνεται γενικά αποδεκτή από τη σύγχρονη διεθνή και πολιτική επιστήμη, η οποία επιμένει σε πολυπαραγοντικά μοντέλα διεθνούς ανάλυσης.
Η θέση της Ευρώπης και της Ελλάδας μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, καθώς και κράτη όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία έχουν κατά καιρούς υιοθετήσει πιο ισορροπημένες ή αποστασιοποιημένες θέσεις απέναντι στις συγκρούσεις της Μέσης Ανατολής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη πολιτικής λύσης και του σεβασμού του διεθνούς δικαίου.
Για την Ελλάδα, η γεωπολιτική θέση είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη, λόγω της εγγύτητας με τη Μέση Ανατολή και της εμπλοκής της σε περιφερειακές ισορροπίες ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο. Ως εκ τούτου, η ελληνική εξωτερική πολιτική καλείται εθνικά να αφυπνιστεί και να κινηθεί με βάση τις κοινά παραδεκτές αρχές της διεθνούς νομιμότητας, της σταθερότητας και στρατηγικής αυτοσυγκράτησης, αποφεύγοντας την οποία εμπλοκή σε συγκρουσιακά σχήματα που δεν συνδέονται άμεσα με τα εθνικά της συμφέροντα.
Το συμπέρασμα και η συζήτηση γύρω από τον σιωνισμό, το κράτος του Ισραήλ και τις γεωπολιτικές του προεκτάσεις παραμένει βαθιά πολυεπίπεδη. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η κρατική πραγματικότητα και οι διεθνείς συμμαχίες· από την άλλη, ένα ευρύ φάσμα πολιτικών, ιστορικών, θεολογικών και ιδεολογικών κριτικών που επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν την κατανόηση της σύγχρονης Μέσης Ανατολής.
Το ζητούμενο για τη διεθνή επιστημονική κοινότητα δεν είναι η ιδεολογική μονομέρεια, αλλά η νηφάλια πολιτική και διπλωματική ανάλυση των δομών της ισχύος, των ιστορικών αφηγήσεων και των γεωπολιτικών συμφερόντων που διαμορφώνουν την παγκόσμια τάξη προς το συμφέρον του πολύπαθου ελληνικού Γένους.
Πρβλ. ενδεικτικά και τις βιβλιογραφικές αναφορές:
Ilan Pappé, Lobbying for Zionism on Both Sides of the Atlantic, Oneworld Publications, 2025.
Yakov M. Rabkin, Israel in Palestine: Jewish Rejection of Zionism, 2025.
Σπυρίδων Μπαζίνας, άρθρο στην εφημερίδα Εστία, 15.06.2026, σ. 5.
Academician Professor ALEXIOS P.PANAGOPOULOS (DDDr. Dr.Habil.)
Academician EASA – European Academy of Sciences & Arts (Salzburg – Austria, from 5.6.2024).
Academician MCA – International Slavic Academy oF Sciences, Culture, Education & Arts (Moscow – 7 Slavic Countries, from 26.12.2018).
Academician IEAI – International Ethical Academy of India, from 6/2024.
Professor of Political Sciences & Law, Department
Phd Political Sciences.
Phd Bioethics Biopsychology Medical Anthropology.
Phd Theology Religion.
Diploma Dr. Habilitation of Law.
Post-Doc’s in Law University of Belgrade
Post-Doc in Theology Religion University of Munchen
Post-Doc in Bioethics University of Patras
Degree of Law/Lawyer, Degree of Theology, Degree of History/Philology, Degree of Music. Scholar DAAD, ΙΚΥ, etc.
Director EPLO for BiH and MNE. Author, Poet.
Candidate for Nobel Peace Prize 2025.
Member Ciesart, Camara Internacional de Escritores y Artistas – Spain
Member World Association of Jurists (WJA), Washington, USA
https://orcid.org/0009-0008-9304-4040
https://ftb.academia.edu/AlexiosPanagopoulos/Papers
https://scholar.google.com/scholar?hl=el&as_sdt=0%2C5&q=aleksios+panagopoulos&btnG=
https://www.biblionet.gr/ Παναγόπουλος, Αλέξιος Π.
