Η νέα τάξη πραγμάτων στον Περσικό Κόλπο
Ο Μάικλ Σνάιντερ χτυπάει ξανά το καμπανάκι, και αυτή τη φορά η προειδοποίηση είναι σαφής: η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ δεν πρόκειται ποτέ να επιστρέψει στα προηγούμενα επίπεδα. Το Ιράν έχει ξεκαθαρίσει ότι σκοπεύει να διατηρήσει τον έλεγχο του στρατηγικού αυτού σημείου, και οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών το επιβεβαιώνουν.
Ο κύριος διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, δήλωσε κατηγορηματικά: «Τα Στενά του Ορμούζ δεν θα επιστρέψουν ποτέ στις προπολεμικές τους συνθήκες και θα διοικούνται από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν» . Η δήλωση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις της Ουάσινγκτον και επιβεβαιώνει ότι το Ιράν θεωρεί τη νέα κατάσταση ως μόνιμη.
Η επίθεση στο πλοίο – Το μήνυμα του Ιράν
Το απόγευμα της Πέμπτης, ένα φορτηγό πλοίο στα Στενά χτυπήθηκε από «άγνωστο βλήμα» κοντά στις ακτές του Ομάν, υπέστη ζημιές στη γέφυρα, αλλά ευτυχώς δεν υπήρξαν τραυματίες . Κανείς δεν έχει καμία αμφιβολία ότι πίσω από την επίθεση βρίσκεται το Ιράν. Η ενέργεια αυτή ήταν ένα σαφές μήνυμα: το Ιράν ελέγχει τα Στενά και θα επιβάλει την εξουσία του.
Ήδη, το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) έχει προειδοποιήσει ότι η διέλευση επιτρέπεται μόνο μέσω των καθορισμένων διαδρόμων που έχει ορίσει το Ιράν, και ότι η συντονισμός με τις ιρανικές δυνάμεις είναι υποχρεωτικός . Η ανακοίνωση του IRGC προειδοποιεί ότι η ναυσιπλοΐα εκτός των καθορισμένων διαδρομών είναι «εξαιρετικά επικίνδυνη και απαγορευμένη» . Πλοία έχουν ήδη αρχίσει να αλλάζουν πορεία μετά τις νέες προειδοποιήσεις .
Το σχέδιο του Ιράν – Έσοδα 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως
Το Ιράν δεν αρκείται απλώς στον έλεγχο. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η Τεχεράνη σχεδιάζει να εισπράττει «τέλη υπηρεσιών» για κάθε πλοίο που διέρχεται από τα Στενά. Τα έσοδα αυτά εκτιμώνται ότι θα φτάσουν τα 40 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως . Το Ιράν επιμένει ότι πρόκειται για «τέλη ναυτιλιακών υπηρεσιών» και όχι για διόδια, αλλά η ουσία είναι η ίδια: όποιος δεν πληρώσει, δεν περνάει.
Το Ιράν και το Ομάν έχουν ήδη ανακοινώσει τη δημιουργία μιας κοινής ομάδας εργασίας για τον καθορισμό των μελλοντικών τελών . Παράλληλα, το Ιράν αναζητά την έγκριση της Κίνας για το σχέδιό του, προσπαθώντας να αποκτήσει διεθνή νομιμοποίηση .
Η αντίδραση των ΗΠΑ – Απειλές και αντιφάσεις
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προειδοποίησε ότι η επιβολή τελών στα διεθνή ύδατα θα δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο που θα μπορούσε να προκαλέσει «ολικό χάος» . Ο πρόεδρος Τραμπ, από την άλλη, απείλησε ότι αν το Ιράν επιβάλει τέλη, οι διαπραγματεύσεις θα τερματιστούν άμεσα . Ωστόσο, η απειλή αυτή μοιάζει κενή περιεχομένου, καθώς οι ΗΠΑ δεν έχουν τη στρατιωτική βούληση να ξαναρχίσουν πόλεμο για να σταματήσουν το Ιράν.
Η ενεργειακή κρίση – Τα αποθέματα αδειάζουν
Η κατάσταση είναι κρίσιμη. Το κλείσιμο των Στενών έχει ήδη στερήσει από την παγκόσμια οικονομία 1,6 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου μεταξύ Φεβρουαρίου και Αυγούστου . Τα αποθέματα στο Cushing της Οκλαχόμα, το σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο των ΗΠΑ, έπεσαν σε 12ετές χαμηλό, φτάνοντας τα 19 εκατομμύρια βαρέλια – περίπου το 25% της χωρητικότητάς τους .
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) προειδοποιεί ότι ακόμα και με το άνοιγμα των Στενών, η πλήρης αποκατάσταση της ροής θα πάρει μήνες, λόγω των ζημιών στις υποδομές και των ναρκών που πρέπει να απομακρυνθούν .
Το τίμημα της «ειρήνης»
Η ανάλυση του Σνάιντερ είναι συντριπτική. Το Ιράν δεν είναι διατεθειμένο να επιστρέψει στην προπολεμική κατάσταση. Έχει αποκτήσει ένα πλεονέκτημα που δεν θα εγκαταλείψει εύκολα: τον έλεγχο του 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Οι ΗΠΑ υποχώρησαν, το Ισραήλ συνεχίζει τους βομβαρδισμούς, και η παγκόσμια οικονομία πληρώνει το τίμημα. Η προειδοποίηση του Σνάιντερ είναι σαφής: η κρίση δεν έχει τελειώσει – απλώς μπήκε σε μια νέα φάση.
