Μια νέα σημαία και η πιο εξτρεμιστική ιδεολογία: Η ανέγερση του Τρίτου Ναού. Δεν πρόκειται για λαογραφία & φολκλόρ, σημαίνει να γίνει ένα θρησκευτικό κράτος, χωρίς δημοκρατία
29 Ιουνίου 2026
Γράφει η Άννα Φόα (La Stampa)
(ANNA FOA – lastampa.it) – Μια νέα σημαία έχει εμφανιστεί εδώ και λίγο καιρό μεταξύ των Ισραηλινών θρησκευτικών εξτρεμιστών και εξαπλώνεται στη χώρα, αυτή των υποστηρικτών της ανακατασκευής του Τρίτου Ναού. Δεν έχει το αστέρι του Δαβίδ, όπως η επίσημη σημαία του κράτους, αλλά την εικόνα του Τρίτου Ναού. Υψώθηκε την ημέρα που εορταζόταν η κατάληψη της Ιερουσαλήμ το 1967 και αποτελεί σύμβολο ενός ολοένα και πιο ακραίου ριζοσπαστισμού.
Στον Ιουδαϊσμό, οι Συναγωγές δεν αποτελούν ιερό τόπο· η μοναδική ιερότητα ανήκει στον Ναό της Ιερουσαλήμ. Ο πρώτος Ναός της Ιερουσαλήμ καταστράφηκε από τους Βαβυλώνιους το 586 π.Χ., ενώ ο δεύτερος Ναός καταστράφηκε από τους Ρωμαίους το 70 μ.Χ., έτος από το οποίο συνήθως χρονολογείται η αρχή της εβραϊκής διασποράς. Βρισκόταν στο σημείο όπου, κατά τον Μεσαίωνα, χτίστηκαν τα τρία μεγάλα τζαμιά. Το μόνο απομεινάρι που έχει απομείνει είναι το λεγόμενο Τείχος των Δακρύων, το Δυτικό Τείχος. Ο Τρίτος Ναός δεν χτίστηκε ποτέ, αν και η ελπίδα για την ανοικοδόμησή του είναι παρούσα στην εβραϊκή λειτουργία και συνδέεται στενά με τη μεσσιανική ιδεολογία.
Όμως, άλλο πράγμα είναι να προσεύχεται κανείς για την έλευση του Μεσσία και την ανοικοδόμηση του Ναού, και άλλο πράγμα να εργάζεσαι για να το κάνεις αυτό δυνατό. Θεωρητικά, ολόκληρος ο Ορθόδοξος κόσμος ελπίζει σε αυτό. Αλλά σήμερα, αυτοί που το υποστηρίζουν στο Ισραήλ, αλλά και σε ορισμένα μέρη της Ιουδαϊκής διασποράς, είναι οι πιο ακραίοι θρησκευόμενοι, οι λεγόμενοι Ζηλωτές, υιοθετώντας τον όρο που χρησιμοποιήθηκε τον 1ο αιώνα για να προσδιορίσει τους πιο φανατικούς από τους Εβραίους που πολεμούσαν εναντίον των Ρωμαίων. Αυτοί που προσδοκούν, σε συνδυασμό με την ανοικοδόμησή του Ναού, την έλευση του Μεσσία και της εποχής του, καθώς και την επαναφορά των θυσιών και του ιερατείου.
Δεν είναι καθόλου αστείο. Υπάρχει, για παράδειγμα, εδώ και πολλά χρόνια στην Ιερουσαλήμ το “Ινστιτούτο του Ναού”, που βρίσκεται στο εβραϊκό τμήμα της Παλαιάς Πόλης, το οποίο ασχολείται ακριβώς με τη μελέτη των τρόπων κατασκευής του Ναού, των τελετουργιών του, των αντικειμένων και ακόμη και των ιερατικών ενδυμάτων, με σκοπό να επιταχύνει την ανακατασκευή του. Πέρυσι, κάποια από τα μέλη του, ντυμένα με ιερατικά άμφια, συνελήφθησαν ενώ έσερναν ένα κατσικάκι στο Όρος του Ναού, δηλαδή στην Πλατεία των Τζαμιών, για να το θυσιάσουν εκεί. Υπενθυμίζουμε ότι πρόκειται για έναν τόπο ιερό για τις τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες, ο οποίος διαχειρίζεται σύμφωνα με διεθνείς συμφωνίες που απαγορεύουν στους μη μουσουλμάνους να προσεύχονται εκεί. Η απαγόρευση της προσευχής παραβιάστηκε κατάφωρα από τον Μπεν Γκβίρ, με την ακολουθία του από φανατικούς. Φανταστείτε ποιες θα ήταν οι αντιδράσεις του ισλαμικού κόσμου αν στην Πλατεία είχε πραγματοποιηθεί μάλιστα και μια θυσία. Μπορούμε να θυμηθούμε ότι η τρομερή επίθεση της 7ης Οκτωβρίου ονομάστηκε από τη Χαμάς «Πλημμύρα του Αλ-Ακσά»;
Όλα αυτά αποτελούν μέρος μιας στρατηγικής που αποσκοπεί στην ανασύσταση όχι μόνο του Ναού, αλλά και του αρχαίου Ισραήλ, των τελετουργιών του και της θρησκευτικής του ιδεολογίας. Δεν είναι τυχαίο ότι μεταξύ των οπαδών του Τρίτου Ναού συναντάμε ταυτόχρονα υπερορθόδοξους και εξτρεμιστές θρησκευτικούς σιωνιστές, οι οποίοι συνήθως βρίσκονται σε απόσταση μεταξύ τους.
Προς το παρόν, δεν έχουν υπάρξει πιέσεις από την θρησκευτική ακροδεξιά να τοποθετηθεί το στις σημαίες το αστέρι του Δαβίδ (σύμβολο που έγινε κυρίαρχο μόνο κατά τον Μεσαίωνα) δίπλα στην εικόνα του Τρίτου Ναού. Οι δύο σημαίες εμφανίστηκαν μαζί. Όμως, σίγουρα, όσο ακραία και αν μας φαίνονται τα θρησκευτικά κόμματα στο Ισραήλ, αυτό το κίνημα προχωρά πιο πέρα και οδηγεί κατευθείαν προς ένα θεοκρατικό κράτος βασισμένο στο βιβλικό μοντέλο. Όπως έγραψε πρόσφατα ένας κορυφαίος μελετητής στο Πανεπιστήμιο Μπαρ Ιλάν, ο Μενάχεμ Κλάιν, σε ένα ισραηλινό περιοδικό, +972Maga, αυτή η ιδεολογία «στοχεύει σε έναν βαθύ μετασχηματισμό του ίδιου του κράτους» και «στην ανάδυση μιας θεοκρατικής εβραϊκής τάξης που θα έχει σαν επίκεντρο τον Τρίτο Ναό».
Βρισκόμαστε μπροστά σε μια βαθιά μεταμόρφωση του ίδιου του Ισραήλ και της σιωνιστικής ιδεολογίας πάνω στην οποία βασίζεται. Για να ανακατασκευαστεί το βιβλικό «Μεγάλο Ισραήλ», δεν αρκεί πλέον η εκδίωξη των Παλαιστινίων, η επέκταση των συνόρων, η καταστροφή ολόκληρων περιοχών & κρατών. Χρειάζεται η ανακατασκευή της ίδιας της θρησκευτικής ιδεολογίας της βιβλικής περιόδου, η καταστροφή κάθε πτυχής της νεωτερικότητας, με πρώτη και καλύτερη τη δημοκρατία, αλλά και του ίδιου του Σιωνισμού. Αν για τους φιλελεύθερους ένα μετα-σιωνιστικό κράτος σημαίνει ένα κράτος στο οποίο οι Ισραηλινοί μπορούν να ζουν δίπλα στους Παλαιστινίους, οι Εβραίοι δίπλα στους Μουσουλμάνους ή στους Χριστιανούς, για αυτούς τους φανατικούς σημαίνει ότι στοχεύουν σε ένα θεοκρατικό κράτος που δεν είναι μόνο προ-σιωνιστικό αλλά, θα έλεγα, προ-ταλμουδικό, δηλαδή προγενέστερο της Ιουδαϊκής διασποράς, της εξάπλωσης των συναγωγών, της μελέτης του Ταλμούδ, το οποίο, τουλάχιστον το βαβυλωνιακό, αποτελεί εφεύρεση της διασποράς.
Για το λόγο αυτό, το να βλέπουμε σημαίες του Τρίτου Ναού να κυματίζουν στο Ισραήλ, όσο φολκλορικές κι αν μας φαίνονται, είναι ένα πραγματικό καμπανάκι, ένα κινδύνου σήμα κινδύνου. Είναι δυνατόν τόσοι πολλοί Ισραηλινοί, τυφλωμένοι από τον εθνικισμό, να μην το έχουν συνειδητοποιήσει ακόμα; Να είναι διατεθειμένοι να παραιτηθούν τόσο εύκολα από τη νεωτερικότητα και τη δημοκρατία;
