(Ως Ομολογιακή – Ασκητική έκφραση του Μοναχισμού)
Αναμφίβολα ο αρχαίος Ορθόδοξος Μοναχισμός είχε και αντι-αιρετική κατεύθυνση∙ ποτέ το φρόνημά του δεν είχε εξανεμισθεί μέσα σε παθολογίες Γεροντισμού στο όνομα μιας «αγάπης» ή «υπακοής» αρνητικής ως προς το ορθό Δόγμα, όπως συμβαίνει σήμερα σε πολλές περιπτώσεις.
Η σημερινή φροντίδα πολλών Ι. Μονών για καλυτέρευση των βιοτικών όρων της Μοναχικής Πολιτείας, για αυτοσυντήρηση, τις έχει αποσυνδέσει από την ομολογία της Πίστεως έναντι των αιρέσεων και κυρίως του οικουμενισμού.
Την ανωτερότητα του αρχαίου μοναχισμού τη βλέπουμε στους αγώνες του για το αίτημα της ορθής πίστεως και όχι μόνο στην συζευγμένη με την Ομολογία (πρακτική) άσκηση.
Σήμερα (γενικά) δεν βλέπουμε μια απάντηση των Ι. Μονών στην πίεση του οικουμενισμού∙ μια απάντηση που να είναι κυριολεκτικά συνώνυμη της ενεργητικής δράσης των αρχαίων, των παλαιών και σύγχρονων πατέρων.
Ο Ασκητικός και ομολογιακός τρόπος ζωής έχει χαρακτηρίσει στην πορεία του τον π. Γαβριήλ, ως ηρωική αντίληψη του Μοναχισμού. Την δεκαετία του 1960 (και μετά), ο αγώνας των Ελλήνων ορθοδόξων μοναχών έναντι του οικουμενισμού εκφράσθηκε ως επανάληψη μιας λαμπρής εποχής στην Ιστορία της Εκκλησίας. Το κήρυγμα – παράδειγμα των αρχαίων Μοναχών δικαιολογούσε τις πρωτοβουλίες τους, στην πρώτη γραμμή των οποίων ήτο και ο π. Γαβριήλ Διονυσιάτης, ως καθοριστικός παράγων στην καθολική σχεδίαση της αντίδρασης των Ελλήνων Ορθοδόξων μοναχών.
Να θυμηθούμε το αυθόρμητο κίνημα των Μοναχών, προβολή του οποίου ήταν η «Διακήρυξις Ελλήνων Ορθοδόξων Μοναχών», στην Επιτροπή του οποίου (αγώνα) ήτανε: α) ΦΙΛΟΘΕΟΣ ΖΕΡΒΑΚΟΣ, Ηγούμενος Ι.Μ. Λογγοβάρδας Πάρου β) ΓΑΒΡΙΗΛ ΔΙΟΝΥΣΙΑΤΗΣ, Ηγούμενος Ι.Μ. Διονυσίου Αγίου Όρους γ) ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ηγούμενος Ι.Μ. Πετράκη.
Στη Διακήρυξη διαβάζουμε μεταξύ άλλων:
Α) «Ο Μοναχικός κόσμος της Ελλάδος παρακολουθεί μετ’ εντεινομένης αγωνίας, αλλά και δυσφορίας, τας από τινάς εκδηλωμένης εσπευσμένας ενωτικάς τάσεις και, όλως ιδιαιτέρως, την επιμονήν της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Αθηναγόρου δια την έναρξιν, υπό μειωτικάς συνθήκας δια την Ορθοδοξίαν, διαπραγματεύσεων μετά του Βατικανού…».
Β) «Η έναρξις “διαλόγου” – ανάγνωθι διαπραγματεύσεων – άνευ του προηγουμένου τερματισμού των, υπό του Βατικανού διεξαγομένων κατά της Ορθοδοξίας, εχθροπραξιών, αποτελεί δουλοπρεπή και επικίνδυνον ενέργειαν, οδηγούσαν, αναποφεύκτως, εις την κατά κράτος υποταγήν της Ορθοδοξίας…».
Έχουμε, επίσης (1964), και την ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ «προς τον ευσεβή Ορθόδοξον Ελληνικόν λαόν και άπαν το πλήρωμα της Ορθοδόξου Εκκλησίας» των Αγιορειτών Πατέρων, Καθηγουμένων, Ιερομονάχων και Μοναχών. Στην προκήρυξη διαβάζουμε:
«…Εάν οι Καθολικοί και οι λοιποί αιρετικοί θέλουν να επιστρέψουν εις την Ορθοδοξίαν, να έλθουν αυτοί προσπίπτοντες και ζητούντες το έλεος, ασπαζόμενοι εις το ακέραιον τα δόγματα και παραδόσεις της αμωμήτου ορθοδόξου ημών Πίστεως και όχι να τρέχωμεν ημείς οι ορθόδοξοι προς τους αιρετικούς. Ποιούμεν έκκλησιν προς τον Οικουμενικόν ημών Πατριάρχην να παύση εξακολουθών τας φιλενωτικάς του ενεργείας, καθόσον, εάν συνεχίση, θ’ απακηρύξωμεν και αυτόν».
Ο επίλογος υπογράφεται από (23/01/1964 – παλαιά ημερομηνία):
1) Ο Καθηγούμενος του αγ. Διονυσίου Αρχιμ. Γαβριήλ και οι συν εμοί εν Χώ αδελφοί 2) Ο Καθηγούμενος του Ιερού Κοινοβίου του οσίου Γρηγορίου Αρχιμ. Βησσαρίων και οι συν εμοί εν Χώ αδελφοί 3) Ο Καθηγούμενος της Ι.Μ. Ξενοφώντος Αρχιμ. Εδόκιμος και οι συν εμοί εν Χώ αδελφοί. 4) Οι Επίτροποι της Ι. Μονής των Ιβήρων Γ. Αγαθάγγελος, προηγ. Μεθόδιος, Γ. Γερβάσιος, Αθανάσιος Ιβηρίτης Ιερομ. και άπασα η εν Χριστώ ημών αδελφότης 5) Θεόκλητος Μοναχός Διονυσιάτης, Ησυχαστήριον Αγίου Γερασίμου 6) Γαβριήλ Ιερομόναχος πνευματικός, 7) Γελάσιος Σιμωνοπετρίτης 8) Ησύχιος Ιερομόναχος Σιμωνοπετρίτης 9) Γ. Νεόφυτος Ιερομόναχος Σιμωνοπετρίτης 10) Ο Δικαίος της Ι. Σκήτεως Ιβήρων Ιερομόναχος Νείλος και οι συν εμοί εν Χριστώ αδελφοί 11) Προηγ. Κοσμάς Φιλοθεΐτης Α’ επίτροπος 12) Ο προηγ. Ευμένιος Φιλοθεΐτης υπογράφει μ’ όλη του την καρδιά 13) Ο Γραμματεύς Ι.Μ. Καρακάλλου Γέρων Ευθύμιος, Προϊστάμενος 14) Οι εν Προβάτα ησυχασταί άγιοι Πατέρες 15) Ο του Ρωσικού Κελλίου Τίμιος Σταυρός, Ιερομ. Μητροφάνης 16)Ιεροδιάκονος Δημήτριος και Συνοδία.
1ο Σχόλιο: Υπάρχουν και πολλοί άλλοι επώνυμοι και ανώνυμοι που κοσμούν τις σύγχρονες αντι-αιρετικές και ομολογιακές σελίδες της Εκκλησίας, τους οποίους η ορθόδοξη ηθική μιας συνόδου θα επαινούσε στα κείμενά της, σε αντίθεση (βέβαια) με την «σύνοδο» στην Κρήτη, που απουσιάζει το αντιαιρετικό στοιχείο. Όλοι αυτοί, γνωστοί και άγνωστοι είναι (ταυτόχρονα) άνθος, καρπός και σπόροι της Ορθοδοξίας, που τώρα (φαινομενικά) σαπίζουν, μα θα φανεί το άνθισμα και το κάρπισμα των αγώνων τους.
Στα τοπικά Μοναστήρια της Μαγνησίας μόνο η ανδρική Ι.Μ. Αγίας Τριάδος (Άνω Γατζέα), με καθηγούμενο τον π. Γρηγόριο Χατζηνικολάου, λειτουργεί ως αντιαιρετικό φυλάκιο έναντι του οικουμενισμού.
Η ηρωική αντίληψη της Ορθοδοξίας έναντι του οικουμενισμού, σε καμία άλλη Ι. Μονή δεν εκφράσθηκε, στα όρια της Μαγνησίας, ως μια θεσπέσια διατύπωση – δήλωση, που να ενημερώνει τους πιστούς για την παναίρεση του οικουμενισμού. Δεν ακολουθείται, δυστυχώς, η ιχνηλατημένη ατραπός των Πατερικών κελευσμάτων (τέλος σχολίου)
Ορθόδοξη αφύπνιση (της συνείδησης) προκαλούν οι διαφωτιστικές επιστολές – πραγματείες περί ορθοδοξίας και παπισμού του π. Γαβριήλ, εκφράζοντας, έτσι, την αγωνία του για όσα ενεργούσε ο Αθηναγόρας στις επαφές του με τους παπικούς, ενώ ταυτόχρονα έδινε το στίγμα της εκκλησιολογικής του αφετηρίας με γνώμονα-οδηγό τις τεράστιες γνώσεις του, Πατερικές, θεολογικές, Αγιογραφικές, Ιστορικές και Κανονικές.
Καθρέφτισμα της Ομολογίας του η επιστολή του προς την Ι. Κοινότητα για να ενεργήση προς τον Αθηναγόραν∙ Επιστολή, στην οποία καταγράφεται Ομολογία στους υψηλότερους βαθμούς. Γράφει:
(Α) «Μετά κατωδύνου ψυχής επληροφορήθημεν και ημείς την απόφασιν της Ρωσικής Εκκλησίας «περί μυστηριακής κοινωνίας προς τους Ρωμαιοκαθολικούς». Η απόφαση αύτη, πρωτοφανής και πρωτάκουστος εις την ζωήν της Εκκλησίας μας, κατετάραξε και κατελύπησε τους Αγιορείτας Πατέρας, όλως ιδιαιτέρως δε την Ι. Κοινότητα, ήτις δι’ επείγοντος τηλεγραφήματος διεβίβασε προς την Μητέρα Μεγάλην του Χριστού Εκκλησίαν την λύπην και κατάπληξιν αυτής. Επί τη ανεπιτρέπτω, μονομερεί και αντικανονική ταύτη αποφάσει της Ρωσικής Εκκλησίας».
Β) Είναι δι’ ημάς τους Ορθοδόξους αιρετικοί (οι παπικοί).
«Και μη είπη τις ότι οι Ρωμαιοκαθολικοί, υπέρ ων η ρωσική απόφασις, ίσως δεν είναι αιρετικοί· είναι δι’ ημάς τους ορθοδόξους αιρετικοί· έχομεν αποφάνσεις και αποφάσεις της Εκκλησίας μας επ’ αυτού, συγκεκριμέναι αποφάσεις απαγορευούσαι την μετ’ αυτών κοινωνίαν. Είναι κανών της Εκκλησίας μας ότι ο “κοινωνών ακοινωνήτω ακοινώνητος έστω”».
2ο Σχόλιο: Αυτή είναι η διαχρονική ηρωική ομολογιακή ηθική των Πατέρων ανά τους αιώνας. Προέχουν δηλ. οι αξίες της Ορθοδοξίας στους παλαιούς Αγιορείτες Πατέρες…
ΝΙΚΟΣ Ε. ΣΑΚΑΛΑΚΗΣ
ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ
