Η πυραυλική επίθεση της Σαουδικής Αραβίας – σε συντονισμό με τις ΗΠΑ – κατά του Ιράκ δημιουργεί μια νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη κατάσταση στη Μέση Ανατολή.
Διότι δείχνει πως η Σαουδική Αραβία εγκαταλείπει τη στρατηγική της αυτοσυγκράτησης και περνά στην αντεπίθεση, συγκρουόμενη ανοιχτά με το Ιράν και το δίκτυο των συμμάχων του σε Υεμένη και Ιράκ.
Η επίθεση, όπως ήταν αναμενόμενο, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την ιρακινή πλευρά.
Ο επιδραστικός σιίτης κληρικός Muqtada al-Sadr κάλεσε τους Φρουρούς της Επανάστασης να μην χρησιμοποιούν το έδαφος του Ιράν για επιθέσεις… ενώ ο πρώην πρωθυπουργός του Ιράκ Mohammed Shia al-Sudani έκανε λόγο για παραβίαση της κυριαρχίας του Ιράκ…
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η περιοχή βρίσκεται μπροστά σε νέες εξελίξεις… ενώ κάποιοι επισημαίνουν ότι το «σχέδιο Octopus» της Mossad μόλις ενεργοποιήθηκε.
Η επίθεση της Σαουδικής Αραβίας
Η επίθεση πραγματοποιήθηκε ενώ η Σαουδική Αραβία βρίσκεται σε πόλεμο με την Υεμένη, το Ισραήλ συγκρούεται με τον Λίβανο, υπάρχει το ενδεχόμενο εμπλοκής της Συρίας, ενώ το Ιράν βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες στην περιοχή του Στενού του Hormuz.
Αν και η ιρακινή αντίσταση εμπλακεί επίσης στις συγκρούσεις, τότε όλα τα μέτωπα του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης» θα βρίσκονται αντιμέτωπα με όλα τα μέτωπα της περιφερειακής συμμαχίας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
Η επίθεση της Σαουδικής Αραβίας στο ανατολικό Ιράκ σημειώθηκε σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη χρονική στιγμή.
Όπως δήλωσε ο Kazemi Qomi, η επίθεση στο Ιράκ, λίγο πριν από την επίσκεψη του πρωθυπουργού της χώρας στη Σαουδική Αραβία, αποτελεί ένδειξη ότι κάποιοι επιδιώκουν να εντείνουν τον περιφερειακό πόλεμο.
Ποιος βρίσκεται πίσω από τις εξελίξεις;
Ειδικοί υποστηρίζουν ότι η μόνη χώρα που φαίνεται να ωφελείται από αυτή την κατάσταση είναι το Ισραήλ.
Βάσει της θεωρίας του «Χταποδιού», η οποία υποστηρίζεται από τη δεξιά πτέρυγα του Ισραήλ και από τις υπηρεσίες ασφαλείας του, το Ιράν θεωρείται η «κεφαλή» ενός δικτύου που αποκαλείται «Άξονας της Αντίστασης».
Από αυτήν την κεφαλή εκτείνονται διάφοροι βραχίονες, οι σημαντικότεροι από τους οποίους είναι η ιρακινή αντίσταση, οι Ansar Allah (Houthis) στην Υεμένη, η Hezbollah στον Λίβανο και η κυβέρνηση της Συρίας.
Μετά τις πολιτικές εξελίξεις στη Συρία, τρία βασικά μέτωπα αυτού του άξονα βρίσκονται ήδη σε σύγκρουση με διαφορετικούς αντιπάλους.
Η Hezbollah συγκρούεται με το Ισραήλ, οι Ansar Allah (Houthis|) βρίσκονται σε πόλεμο με τη Σαουδική Αραβία, ενώ καταβάλλεται προσπάθεια ώστε η Σαουδική Αραβία και οι Ηνωμένες Πολιτείες να εμπλακούν σε νέα σύγκρουση με το Ιράκ.
Θέλουν εμπλοκή και του Ιράκ
Η ισραηλινή προσέγγιση υποστηρίζει ότι για να περιοριστεί η επιρροή του Ιράν ως ηγετικού κέντρου του Άξονα της Αντίστασης, πρέπει να απασχοληθούν ή να αποδυναμωθούν όλοι οι βραχίονές του, δηλαδή η ιρακινή αντίσταση, η Hezbollah και οι Ansar Allah.
Από αυτούς, μόνο το Ιράκ δεν έχει ακόμη εμπλακεί άμεσα σε ευρεία σύγκρουση και, αναλυτές υπογραμμίζουν πως το Tel Aviv επιδιώκει να το οδηγήσει σε πόλεμο.
Ποιος είναι ο ρόλος της κυβέρνησης του Ιράκ;
Η κυβέρνηση και ο στρατός του Ιράκ προσπαθούν να αποτρέψουν την έναρξη μιας άμεσης σύγκρουσης μεταξύ της ιρακινής αντίστασης και των Ηνωμένων Πολιτειών με τους συμμάχους τους.
Εκτός από τις πιέσεις που ασκεί ο στρατός στις δυνάμεις των Hashd al-Shaabi, η κυβέρνηση διεξάγει πολιτικές διαβουλεύσεις τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με το Ιράν, επιδιώκοντας να συνεχίσει την παραδοσιακή πολιτική ισορροπίας ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Η προγραμματισμένη επίσκεψη του Al-Zaidi στη Σαουδική Αραβία εντασσόταν σε αυτή τη στρατηγική.
Ωστόσο, μετά τη χθεσινοβραδινή επίθεση, το ταξίδι έχει προσωρινά ανασταλεί και παραμένει άγνωστο πότε θα πραγματοποιηθεί.
Al Akhbar: Επικίνδυνες εξελίξεις, η ιρακινή αντίσταση πιέζει για σκληρά αντίποινα
Ιρακινές πηγές εκτιμούν ότι αυτή η προκλητική επίθεση ανοίγει τον δρόμο για ένα νέο στάδιο αντιπαράθεσης μεταξύ της ιρακινής αντίστασης και των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ η Σαουδική Αραβία, εξυπηρετώντας την αμερικανική ατζέντα, εισήλθε πλέον άμεσα στη σύγκρουση.
Η εφημερίδα Al-Akhbar αναφέρει ότι, ύστερα από μήνες διαφωνιών σχετικά με τον οπλισμό των ομάδων αντίστασης στο Ιράκ και τις πιέσεις των ΗΠΑ προς την κυβέρνηση της Βαγδάτης για τον αφοπλισμό τους, η κοινή επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σαουδικής Αραβίας στο ιρακινό έδαφος οδήγησε τις πολιτικές και στρατιωτικές δυνάμεις του Ιράκ να ενωθούν, καταδικάζοντας την επίθεση εναντίον θέσεων των Hashd al-Shaabi (Λαϊκές Δυνάμεις Κινητοποίησης).
Ακόμη και η ιρακινή κυβέρνηση αναγκάστηκε να λάβει επίσημη θέση απέναντι στην επίθεση.
Η επίθεση που εξαπέλυσαν οι αμερικανικές και σαουδαραβικές δυνάμεις δείχνει για άλλη μία φορά ότι η προσπάθεια της κυβέρνησης της Βαγδάτης να τηρήσει ουδέτερη στάση και να εφαρμόσει πολιτική «ισορροπίας» απέναντι στις περιφερειακές συγκρούσεις αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες.
Αμέσως μετά την επίθεση, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράκ συνεδρίασε υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού και Αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων, Ali Al-Zaidi, καταδικάζοντας την παραβίαση της κυριαρχίας της χώρας.
Τελεσίγραφο έως τις 6 Αυγούστου
Παρά τη θέση της κυβέρνησης, οι οργανώσεις της αντίστασης και μεγάλο μέρος του ιρακινού λαού θεώρησαν ότι οι απλές ανακοινώσεις καταδίκης δεν επαρκούν απέναντι σε μια τόσο σοβαρή επίθεση.
Η Ισλαμική Αντίσταση στο Ιράκ εξέδωσε ιδιαίτερα αυστηρή ανακοίνωση, δίνοντας στην κυβέρνηση προθεσμία έως τις 6 Αυγούστου για να αποδείξει έμπρακτα ότι μπορεί να απαντήσει στην επίθεση.
Όπως υπογράμμισε, όσα συνέβησαν αποτελούν πραγματική δοκιμασία για το σχέδιο αποκλειστικού κρατικού ελέγχου των όπλων.
Ένας από τους ηγέτες των ιρακινών οργανώσεων αντίστασης δήλωσε στην εφημερίδα Al-Akhbar ότι οι δυνάμεις της αντίστασης προετοιμάζονταν να απαντήσουν εντός 72 ωρών και ότι η συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας στην επίθεση δεν θα μείνει χωρίς απάντηση και τιμωρία.
Όπως είπε, οι οργανώσεις της αντίστασης εξετάζουν διάφορες επιλογές αντιποίνων και βρίσκονται σε διαβουλεύσεις με άλλες δυνάμεις του «Άξονα της Αντίστασης», μεταξύ των οποίων και το κίνημα Ansarallah της Υεμένης.
Το σχέδιο Octopus
Το σχέδιο Octopus δεν αποτελεί επίσημο επιχειρησιακό σχέδιο της Mossad, αλλά μια στρατηγική αντίληψη που διατυπώθηκε δημόσια από τον πρώην πρωθυπουργό του Ισραήλ, Naftali Bennett.
Η αντίληψη αυτή αφορά τον τρόπο αντιμετώπισης του Ιράν.
Η βασική ιδέα του σχεδίου ορίζει το Ιράν ως το «κεφάλι του χταποδιού».
Οι οργανώσεις όπως η Hezbollah, η Hamas, η Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ, καθώς και φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές σε Συρία, Ιράκ και Υεμένη, θεωρούνται τα «πλοκάμια».
Αντί το Ισραήλ να πολεμά μόνο τις οργανώσεις – πληρεξουσίους (proxies), η στρατηγική προτείνει να ασκείται πίεση απευθείας στο Ιράν, το οποίο θεωρείται ότι τις χρηματοδοτεί, εξοπλίζει και κατευθύνει
Η στρατηγική αυτή δεν αφορά μόνο στρατιωτικά πλήγματα αλλά έναν συνδυασμό επιχειρήσεων πληροφοριών, κυβερνοεπιθέσεων, δολιοφθορών, διπλωματικής πίεσης, οικονομικών κυρώσεων και όπου αποφασιστεί, άμεσων επιχειρήσεων εναντίον στόχων που σχετίζονται με το ιρανικό κράτος.
Η Mossad δεν έχει δημοσιεύσει κάποιο επίσημο έγγραφο με τίτλο «Operation Octopus» ή «Plan Octopus».
Ωστόσο, πολλοί αναλυτές συνδέουν τη στρατηγική αυτή με επιχειρήσεις που αποδίδονται στο Ισραήλ, όπως δολοφονίες επιστημόνων που σχετίζονταν με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, δολιοφθορές σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, επιχειρήσεις πληροφοριών στο εσωτερικό του Ιράν και κυβερνοεπιθέσεις όπως αυτές που έχουν κατά καιρούς αποδοθεί σε ισραηλινές υπηρεσίες.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το Ισραήλ ούτε επιβεβαιώνει ούτε διαψεύδει επίσημα την εμπλοκή του.
«Το σχέδιο Octopus» χρησιμοποιείται ευρέως από αναλυτές και τα μέσα ενημέρωσης επειδή ο Bennett την παρουσίασε δημόσια ήδη από το 2018 και επανήλθε σε αυτή όταν έγινε πρωθυπουργός.
Μυστικά σενάρια
Αν και υποστηρίζεται πως το «σχέδιο Octopus» δεν αφορά στρατιωτικό δόγμα ή έγγραφο της Mossad, παρόλο αυτά υπάρχουν ισχυρισμοί ότι το «Octopus» είναι μια μυστική επιχείρηση της Mossad με πολύ ευρύτερους στόχους ή ότι συνδέεται με διάφορα γεγονότα.
Ανάμεσα στις διάφορες θεωρίες, η πιο διαδεδομένη είναι αυτή που υποστηρίζει ότι ο πραγματικός στόχος δεν είναι απλώς η αποτροπή του πυρηνικού προγράμματος, αλλά η αποδυνάμωση ή ακόμη και η ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας μέσω δολιοφθορών, οικονομικής πίεσης, κυβερνοεπιθέσεων, ενίσχυσης εσωτερικών αντιπολιτευτικών κινημάτων, «δράσεις» πάντως που καταγράφηκαν σε μεγάλο βαθμό πριν την έναρξη του πολέμου των «40 ημερών» της 28ης Φεβρουαρίου.
Όπως αναφέρεται, το Ισραήλ μέσω αυτού του σχεδίου ή δόγματος, επιθυμεί να διαλύει τον «Άξονα της Αντίστασης» έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια νέα ισορροπία ισχύος όπου το Ιράν δεν θα μπορεί να προβάλει ισχύ μέσω πληρεξουσίων, θα ενισχυθούν οι σχέσεις του Ισραήλ με αραβικά κράτη και θα δημιουργηθεί ένα ευρύτερο περιφερειακό μέτωπο απέναντι στην Τεχεράνη.
Ο μεγάλος πόλεμος
Σε αυτό το πλαίσιο επισημαίνεται ότι ένας από τους στόχους του «σχεδίου Octopus» είναι η πρόκληση ενός μεγάλου πολέμου ώστε να εμπλακούν οι ΗΠΑ και να αναδιαμορφωθούν τα σύνορα της περιοχής.
Υπάρχουν επίσης πιο … ακραίες αφηγήσεις που ισχυρίζονται ότι το «Octopus» περιλαμβάνει: παγκόσμιο δίκτυο επιρροής, έλεγχο κυβερνήσεων ή διεθνών οργανισμών και ενορχήστρωση μεγάλων διεθνών γεγονότων.
Σε κλοιό από 3 κατευθύνσεις
Η Σαουδική Αραβία πέρασε τους τελευταίους πέντε μήνες προσπαθώντας να μην παρασυρθεί σε μια ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση, διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με την Τεχεράνη, ακόμη και όταν ιρανικά drones στόχευαν τη βιομηχανία πετρελαίου της.
Τώρα, όμως, φαίνεται να βρίσκεται περικυκλωμένη, αντιμετωπίζοντας εχθρούς από τρεις κατευθύνσεις: το Ιράν, καθώς και τις συμμαχικές του δυνάμεις στο Ιράκ και την Υεμένη.
Την τελευταία εβδομάδα, το βασίλειο δέχθηκε επιθέσεις με πυραύλους από τους υποστηριζόμενους από το Ιράν Houthis στην Υεμένη, επιθέσεις με drones από φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ και νέες απειλές από την Τεχεράνη.
Πάτησε τη σκανδάλη
Την Τρίτη 29/7 έγινε σαφές ότι η αυτοσυγκράτηση δεν αποτελούσε πλέον επιλογή.
Μαχητικά αεροσκάφη της Σαουδικής Αραβίας, μαζί με αμερικανικά αεροσκάφη, πραγματοποίησαν πλήγματα στην ανατολική περιοχή του Ιράκ.
Ωστόσο, το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα υψηλό.
Επικίνδυνη εμπλοκή
Η εμπλοκή σε μια ευρύτερη σύγκρουση θα ήταν μια επικίνδυνη και ενδεχομένως ιδιαίτερα δαπανηρή επιλογή για το Ριάντ.
Την τελευταία δεκαετία, η χώρα επικεντρώθηκε στο άνοιγμα της οικονομίας της στις ξένες επενδύσεις και στη μετατροπή της σε οικονομική υπερδύναμη της περιοχής.
Αυτή η στρατηγική συνέβαλε στη διαμόρφωση της πολιτικής αποκλιμάκωσης με το Ιράν πολύ πριν από τον πόλεμο, οδηγώντας στη συμφωνία του 2023, η οποία επιτεύχθηκε με τη διαμεσολάβηση της Κίνας.
Κατάρρευση στρατηγικής
Σήμερα, όμως, αυτή η στρατηγική βρίσκεται ουσιαστικά σε κατάσταση κατάρρευσης, καθώς η Σαουδική Αραβία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας θύελλας.
Η αντιμετώπιση απρόβλεπτων αντιπάλων, εξοικειωμένων με τον ασύμμετρο πόλεμο και προερχόμενων από τρεις διαφορετικές κατευθύνσεις, αποτελεί εφιάλτη για κάθε στρατιωτικό σχεδιαστή.
Η Σαουδική Αραβία έχει δαπανήσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεών της και την προμήθεια προηγμένων συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας.
Ωστόσο, έχει να υπερασπιστεί μια τεράστια επικράτεια (περίπου το ένα πέμπτο της έκτασης των Ηνωμένων Πολιτειών), εκτεταμένες ακτογραμμές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις που είναι διασκορπισμένες σε όλη τη χώρα.
Η απειλή των Houthis
Το Σαββατοκύριακο, οι Houthis εκτόξευσαν πυραύλους εναντίον δύο πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Σαουδικής Αραβίας στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.
Δορυφορικές εικόνες και βίντεο με επιβεβαιωμένη γεωγραφική θέση υποδηλώνουν εκτεταμένες ζημιές σε μία από αυτές, στην περιοχή Jazan, κοντά στα σύνορα με την Υεμένη.
Οι πυραυλικές επιθέσεις ακολούθησαν επιθέσεις των Houthis εναντίον δύο σαουδαραβικών δεξαμενόπλοιων στην Ερυθρά Θάλασσα, αφού η οργάνωση ανακοίνωσε αποκλεισμό της σαουδαραβικής ναυσιπλοΐας που διέρχεται από το στρατηγικό πέρασμα Bab al-Mandeb.
Οι Houthis ισχυρίστηκαν ότι πραγματοποίησαν ακόμη μία επίθεση εναντίον σαουδαραβικού πλοίου τη Δευτέρα.
Σημαντική κλιμάκωση
Για τη Σαουδική Αραβία, η οποία έχει ανακατευθύνει μεγάλο μέρος των εξαγωγών πετρελαίου της μέσω λιμένων της Ερυθράς Θάλασσας, όπως το Yanbu, καθώς τα Στενά του Hormuz παραμένουν ουσιαστικά εκτός λειτουργίας, ο αποκλεισμός αυτός συνιστά σημαντική κλιμάκωση.
Η χώρα σχεδιάζει να αυξήσει περαιτέρω τις εξαγωγές πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, φθάνοντας περίπου τα 9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.
Ωστόσο, τα δεξαμενόπλοια που αναχωρούν από το Yanbu με προορισμό τις ασιατικές αγορές πρέπει να διέρχονται από το Bab al-Mandeb, γεγονός που αφήνει περίπου τα τρία τέταρτα των εξαγωγών μέσω της Ερυθράς Θάλασσας εκτεθειμένα στις επιθέσεις των Houthis, σύμφωνα με αναλυτές.
Αποτυχία για 7 χρόνια
Η Σαουδική Αραβία πέρασε επτά χρόνια προσπαθώντας, χωρίς επιτυχία, να εκδιώξει τους Houthis από τη βόρεια Υεμένη, εξαπολύοντας μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση το 2015.
Η σύγκρουση που ακολούθησε προκάλεσε μία από τις χειρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις στον κόσμο.
Το 2022 συμφωνήθηκε εκεχειρία, χωρίς όμως να οδηγήσει σε ειρήνη.
Η Σαουδική Αραβία διατήρησε οικονομικό και αεροπορικό αποκλεισμό στις περιοχές που ελέγχουν οι Houthis.
Νέος κύκλος βίας
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, οι Houthis κατηγόρησαν τη Σαουδική Αραβία ότι βομβάρδισε το αεροδρόμιο της πρωτεύουσας Sanaa, ώστε να εμποδίσει την προσγείωση απευθείας πτήσης από την Τεχεράνη, αφού το αεροσκάφος αγνόησε προειδοποιήσεις να αλλάξει πορεία.
Η πτήση μετέφερε αντιπροσωπεία των Houthis που επέστρεφε από την κηδεία του πρώην Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν Ali Khamenei.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Nawaf Obeid του Τμήματος Πολεμικών Σπουδών του King’s College London, «η προσοχή στράφηκε και στο τι άλλο ενδεχομένως μεταφερόταν μέσα στο αεροσκάφος».
Το γεγονός αυτό πυροδότησε τον νέο κύκλο βίας, ο οποίος κορυφώθηκε με τις πυραυλικές επιθέσεις του Σαββατοκύριακου.
Παραβιάστηκαν όλες οι κόκκινες γραμμές
«Όλες οι κόκκινες γραμμές έχουν παραβιαστεί, όλα τα “κουμπιά” της Σαουδικής Αραβίας έχουν πατηθεί από τους Houthis», δηλώνει ο αναλυτής Mohammed al Basha.
Μια μεγάλη δύναμη Υεμενιτών μαχητών που αντιτίθενται στους Houthis συγκεντρώνεται στις ερήμους της ανατολικής Υεμένης, σύμφωνα με περιφερειακή πηγή που μίλησε στο CNN.
Αν προελάσει, θα υποστηρίζεται από τη σαουδαραβική αεροπορία, συμπεριλαμβανομένων επιθετικών ελικοπτέρων Apache.
Προς το παρόν, ωστόσο, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η σαουδαραβική απάντηση θα περιοριστεί κυρίως σε αεροπορικές επιδρομές.
Την Παρασκευή, η σαουδαραβική αεροπορία έπληξε το λιμάνι της Hodeidah, το μεγαλύτερο που ελέγχουν οι Houthis, ως αντίποινα για τις επιθέσεις στα δεξαμενόπλοια.
Ακολουθούν μοντέλο Βόρειας Κορέας
Σύμφωνα με τον Nawaf Obeid, η σαουδαραβική αεροπορία είναι σήμερα πολύ πιο αποτελεσματική από ό,τι πριν από δέκα χρόνια στον εντοπισμό, την παρακολούθηση και την εξουδετέρωση διασκορπισμένων στρατιωτικών απειλών, έχοντας ενσωματώσει συστήματα που «μειώνουν δραματικά τον χρόνο μεταξύ εντοπισμού και εμπλοκής».
Παράλληλα, υπάρχει και το ενδεχόμενο οι Houthis να εξαγοραστούν, καθώς έχουν επανειλημμένα ζητήσει οικονομική ενίσχυση για τη χρηματοδότηση του μεγάλου αριθμού δημοσίων υπαλλήλων και μελών των πολιτοφυλακών τους.
«Οι Houthis φαίνεται να ακολουθούν το μοντέλο της Βόρειας Κορέας, χρησιμοποιώντας επαναλαμβανόμενους κύκλους προκλήσεων για να αποσπούν πολιτικές και οικονομικές παραχωρήσεις, μετατρέποντας τις περιοχές τους νότια της Σαουδικής Αραβίας και της Ερυθράς Θάλασσας στη δική τους σκηνή», εκτιμά ο Mohammed al Basha.
Παραμένει ασαφές αν θα εγκατέλειπαν την υποστήριξη του Ιράν με αντάλλαγμα οικονομικά οφέλη από τη Σαουδική Αραβία.
Η απειλή από το Ιράκ
Φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές εξαπέλυσαν δύο κύματα επιθέσεων με drones εναντίον κρίσιμων σαουδαραβικών υποδομών και της πρωτεύουσας Ριάντ τη Δευτέρα και την Τρίτη, σύμφωνα με το σαουδαραβικό Υπουργείο Άμυνας.
Οι Houthis ενδέχεται να παρείχαν τεχνική υποστήριξη στις πολιτοφυλακές αυτές.
Η υπομονή του Ριάντ εξαντλήθηκε.
Νωρίς την Τρίτη, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε «ακριβή και στοχευμένα πλήγματα» εναντίον πολιτοφυλακών στο ανατολικό Ιράκ, οι οποίες «συνδέονται με τις επιθέσεις στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Βασιλείου».
Το βασίλειο χάραξε έτσι μια νέα κόκκινη γραμμή.
«Το Βασίλειο τονίζει ότι δεν επιδιώκει την κλιμάκωση, αλλά θα απαντήσει σε κάθε επίθεση που δέχεται», ανέφερε το Υπουργείο Άμυνας.
Οι Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης, η ομπρέλα των πολιτοφυλακών, ανακοίνωσαν ότι τουλάχιστον 20 άνθρωποι σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν στα πλήγματα.
CENTCOM: Ισχυρή απάντηση
Η US Central Command (CENTCOM) χαρακτήρισε την κοινή επιχείρηση «ισχυρή απάντηση» σε περισσότερες από 30 επιθέσεις με drones, τις οποίες απέδωσε στους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν.
Οι σαουδαραβικές αρχές δεν έχουν ξεχάσει την εξαιρετικά ακριβή και καταστροφική επίθεση στο διυλιστήριο Abqaiq το 2019, η οποία έθεσε εκτός λειτουργίας σχεδόν τη μισή παραγωγή πετρελαίου της χώρας.
Οι Houthis είχαν αναλάβει τότε την ευθύνη, όμως πηγές πληροφοριών είχαν δηλώσει στο CNN ότι η επίθεση πιθανότατα προήλθε από το Ιράκ.
Εκείνη τη φορά, η Σαουδική Αραβία επέλεξε να μην απαντήσει στρατιωτικά, κατηγορώντας όμως το Ιράν.
Η ιρανική απειλή
Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, οι σαουδαραβικές αρχές επιτάχυναν τις επενδύσεις σε τεχνολογίες αντιμετώπισης drones, καθώς ιρανικά drones τύπου Shahed στόχευαν πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στις ανατολικές ακτές της χώρας.
Η Σαουδική Αραβία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τη διπλή απειλή ιρανικών drones και πυραύλων μικρού βεληνεκούς που μπορούν να εκτοξευθούν από την άλλη πλευρά του Περσικού Κόλπου.
Αν και το Ιράν δεν έχει στοχεύσει άμεσα τη Σαουδική Αραβία από τον Απρίλιο, το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε εκ νέου αυτή την εβδομάδα ότι «ορισμένες χώρες του Περσικού Κόλπου συμμετείχαν ανεξάρτητα στις στρατιωτικές επιθέσεις κατά του Ιράν.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρουν την ευθύνη, αλλά ο ρόλος ορισμένων περιφερειακών χωρών δεν μπορεί να αγνοηθεί».
Η Σαουδική Αραβία πραγματοποίησε ορισμένα αεροπορικά πλήγματα κατά του Ιράν στις αρχές της σύγκρουσης, αλλά, σύμφωνα με διπλωματική πηγή, αυτά ήταν προσεκτικά υπολογισμένα.
Το δύσκολο δίλημμα
Στόχος ήταν να καταδειχθεί ότι το βασίλειο μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του «ακόμη και αν οι ΗΠΑ δεν είναι παρούσες», δήλωσε ο διπλωμάτης στο CNN τον Μάιο.
Εάν η Σαουδική Αραβία δεχθεί ξανά επιθέσεις με ιρανικούς πυραύλους και drones, θα βρεθεί μπροστά σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο δίλημμα: είτε να απαντήσει άμεσα, εμπλεκόμενη βαθύτερα στον πόλεμο, είτε να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, ενθαρρύνοντας ένα καθεστώς στην Τεχεράνη που πολλοί θεωρούν πιο σκληροπυρηνικό από ό,τι πριν από τον πόλεμο.
Τεράστιο οικονομικό κόστος
Η χώρα ήδη υφίσταται σημαντικό οικονομικό κόστος από τη σύγκρουση.
Κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους κατέγραψε το μεγαλύτερο τριμηνιαίο δημοσιονομικό έλλειμμα από το 2018, καθώς αύξησε τις δημόσιες δαπάνες για να περιορίσει τις επιπτώσεις του πολέμου και της υποτονικής οικονομίας.
Το έλλειμμα αντισταθμίστηκε εν μέρει από τα αυξημένα έσοδα λόγω της υψηλότερης τιμής του πετρελαίου.
Ωστόσο, οποιαδήποτε περαιτέρω διαταραχή στην παραγωγή και τις εξαγωγές πετρελαίου θα μπορούσε να ανατρέψει αυτή την ισορροπία.
Πολλά από τα μεγαλεπήβολα αναπτυξιακά έργα του βασιλείου έχουν ήδη περιοριστεί.
Μια δύσκολη γειτονιά
Τελικά, η Σαουδική Αραβία βρίσκεται σήμερα σε μια περιοχή που μοιάζει πολύ πιο επικίνδυνη και ασταθή απ’ ό,τι στις 28 Φεβρουαρίου, ημέρα έναρξης του πολέμου.
Σαουδάραβες αξιωματούχοι εμφανίζονται αιφνιδιασμένοι από τις απότομες μεταβολές της πολιτικής του Προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump απέναντι στο Ιράν και τη Γάζα.
Παρότι η στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει στενή, στο Ριάντ επικρατεί ευρύτερη ανησυχία ότι ενδέχεται να μείνει μόνο του απέναντι σε ένα πιο επιθετικό και αποφασιστικό Ιράν, εφόσον μειωθεί το αμερικανικό ενδιαφέρον.
Κρίσιμο σταυροδρόμι
Το βασίλειο και οι σύμμαχοί του βρίσκονται σε κρίσιμο σταυροδρόμι.
Η κατάσταση δυσχεραίνεται από το γεγονός ότι η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μόλις τώρα αρχίζουν να αποκαθιστούν τις σχέσεις τους, οι οποίες είχαν επιβαρυνθεί από την αιφνίδια αποχώρηση των Εμιράτων από τον οργανισμό OPEC, τις διαφωνίες για τη σύγκρουση με το Ιράν και τις διαφορετικές επιλογές σχετικά με το ποιοι θα έπρεπε να υποστηριχθούν απέναντι στους Houthis στην Υεμένη.
Η Σαουδική Αραβία φαίνεται πλέον να έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ένα όριο στις επιθέσεις και τις πιέσεις που μπορεί να ανεχθεί πριν προχωρήσει σε στρατιωτικά αντίποινα.
www.bankingnews.gr
