Του Σπύρου Στάλια, Οικονομολόγου Ph.D
Τον τελευταίο καιρό, η κυβέρνηση —με την ουσιαστική ανοχή και τη συστημική αφασία των υπολοίπων κομμάτων της Βουλής και εκτός Βουλής— πανηγυρίζει με πρωτοφανή αυτοϊκανοποίηση. Το αφήγημα που σερβίρεται καθημερινά από τα συστημικά ΜΜΕ είναι απλό, εύηχο και βαθιά παραπλανητικό: «Ο λόγος του Δημοσίου Χρέους προς το ΑΕΠ κατακρημνίζεται, η οικονομία ξελαφρώνει από το χρέος, οι αγορές μας επιβραβεύουν και η χώρα αποδεικνύει ότι η λιτότητα των μνημονίων τελικά απέδωσε».
Πίσω όμως από τους αριθμητικούς θριάμβους, τα ανέξοδα χειροκροτήματα και τα αυτοσυγχαρητήρια, κρύβεται μια γιγαντιαία πολιτική και οικονομική απάτη εις βάρος του ελληνικού λαού: Η θεαματική αυτή «βελτίωση» των αριθμών δεν είναι αποτέλεσμα παραγωγικής ανασυγκρότησης, αλλά το υποπροϊόν μιας βίαιης, πληθωριστικής αφαίμαξης που μεταφέρει πλούτο από την κοινωνία στο δημόσιο ταμείο και τους πιστωτές.
- Η Λογιστική Αλχημεία του Ονομαστικού ΑΕΠ
Στη μακροοικονομική θεωρία, ο λόγος Χρέους προς ΑΕΠ (μπορεί να μειωθεί με δύο τρόπους: είτε παράγοντας νέο, πραγματικό πλούτο (αύξηση του Πραγματικού ΑΕΠ), είτε φουσκώνοντας τις τιμές στο ράφι (αύξηση του Αποπληθωριστή του ΑΕΠ).
Όταν το Ονομαστικό ΑΕΠ αυξάνεται τεχνητά λόγω της λαίλαπας των ανατιμήσεων, ενώ το Πραγματικό ΑΕΠ παραμένει ουσιαστικά στάσιμο, ο παρονομαστής του κλάσματος διογκώνεται. Το χρέος φαίνεται μικρότερο στα χαρτιά, χωρίς όμως η χώρα να έχει παράξει ούτε ένα επιπλέον προϊόν, χωρίς να έχει αποκτήσει ούτε μία νέα υποδομή, ούτε μία μονάδα διεθνούς ανταγωνιστικότητας.
Πρόκειται για την κλασική μέθοδο της «πληθωριστικής απομόχλευσης» (Financial Repression). Το πολιτικό σύστημα δεν εξόφλησε το χρέος με πλεονάσματα παραγωγικότητας, αλλά το «έκαψε» στην υψικάμινο της ακρίβειας που διαλύει τα νοικοκυριά.
- Ο Πληθωρισμός ως ο πιο Αντιπροοδευτικός Φόρος
Το κρίσιμο ερώτημα που αποφεύγει να απαντήσει το πολιτικό προσωπικό είναι: Ποιος πληρώνει τον λογαριασμό αυτής της αποκλιμάκωσης;
Η απάντηση βρίσκεται στα σούπερ μάρκετ, στους λογαριασμούς ενέργειας και στα εκκαθαριστικά των έμμεσων φόρων:
- Το «Εν σιγάστρω» του ΦΠΑ: Ο ΦΠΑ, ως ποσοστιαίος φόρος επί της τελικής τιμής, λειτουργεί ως αυτόματος μηχανισμός άντλησης ρευστότητας. Όταν τα βασικά αγαθά ακριβαίνουν κατά 20%, τα δημόσια έσοδα αυξάνονται ακαριαία κατά 20%, χωρίς να χρειαστεί να ψηφιστεί νέος φόρος στη Βουλή. Ο ΦΠΑ λειτουργεί ως αόρατος, αθόρυβος και ακαριαίος μηχανισμό αφαίμαξης.
- Η Συμπίεση της Αγοραστικής Δύναμης: Η αύξηση των ονομαστικών εσόδων του κράτους χρηματοδοτείται απευθείας από τη διάβρωση των πραγματικών μισθών, των συντάξεων και των λαϊκών αποταμιεύσεων. Τα «πρωτογενή πλεονάσματα» για τα οποία καμαρώνει η Αθήνα δεν είναι τίποτα άλλο παρά αφαιμαγμένη αγοραστική δύναμη των πολιτών, που μετατρέπεται σε κρατικό χρήμα για την εξυπηρέτηση των δανειστών!
3 Η Ψευδαίσθηση των «Αγορών» και η Μεγάλη Απάτη των Μνημονίων «Μας βλέπουν οι αγορές και μας επιβραβεύουν», διακηρύσσει η κυβέρνηση. Μόνο που ξεχνούν να πουν τι ακριβώς βλέπουν οι αγορές.
Οι πιστωτές και οι οίκοι αξιολόγησης δεν είναι κριτές κοινωνικής ευημερίας. Δεν τους ενδιαφέρει αν η ελληνική οικογένεια αδυνατεί να βγάλει το μήνα, ούτε αν η παραγωγική βάση της χώρας αποσαρθρώνεται. Βλέπουν μόνο ένα κράτος που, μέσω του πληθωρισμού και του ΦΠΑ, μαζεύει υπερπλεονάσματα για να εξασφαλίσει τη δική τους αποπληρωμή.
Για τις αγορές, η φτωχοποίηση που παράγει ταμειακή ρευστότητα είναι “επιτυχία”.
Παράλληλα, ο ισχυρισμός ότι «η λιτότητα απέδωσε» συνιστά ιστορική παραποίηση:
- Η άγρια λιτότητα των μνημονίων διέλυσε το 25% του ΑΕΠ και εκτίναξε τον λόγο Χρέους/ΑΕΠ από το 120% στο 200%+200%+
- Τα μνημόνια δεν σχεδιάστηκαν για τη σωτηρία της Ελλάδας, αλλά για να μεταφέρουν το ρίσκο των παλαιών ομολόγων από τις ξένες εμπορικές τράπεζες στους φορολογούμενους, «κλειδώνοντας» το χρέος στον ESM.
- Η σημερινή μείωση του δείκτη οφείλεται αποκλειστικά στη συγκυριακή ψαλίδα (όπου ο ονομαστικός πληθωριστικός ρυθμός προσπερνά το προστατευμένο, μνημονιακό επιτόκιο)
4. Η Ωρολογιακή Βόμβα του Μεταγενέστερου Δανεισμού
Αυτή η πληθωριστική ανάσα είναι μια πρόσκαιρη οφθαλμαπάτη. Όταν το υφιστάμενο χρέος θα χρειαστεί να ανανεωθεί στις αγορές (refinancing), οι πιστωτές —βλέποντας τον διαρκή πληθωρισμό και την απουσία πραγματικής παραγωγικής αύξησης— θα απαιτήσουν ενσωματωμένο ασφάλιστρο πληθωριστικού κινδύνου.
Μόλις τα νέα επιτόκια δανεισμού αυξηθούν και ξεπεράσουν τον ονομαστικό ρυθμό ανάπτυξης ο λόγος του χρέους θα αρχίσει πάλι να αυξάνεται εκρηκτικά. Τότε, το πολιτικό σύστημα θα ζητήσει από τον λαό έναν νέο γύρο «θυσιών» και σκληρής λιτότητας για να καλύψει τα νέα ελλείμματα.
Συμπέρασμα: Η Διαφορά Πλούτου και Λογιστικής
Η μείωση του λόγου Χρέους προς ΑΕΠ μέσω του πληθωρισμού δεν αποτελεί δείκτη οικονομικής ευρωστίας, αλλά δείκτη βίαιης αναδιανομής.
Όταν μια κυβέρνηση πανηγυρίζει —και σύσσωμη η κοινοβουλευτική αντιπολίτευση σιωπά, όπως και οι κυρίες Λατινοπούλου και Καρυστιανού αλλά και ο κύριος Τσίπρας— για τη μείωση του χρέους σε συνθήκες στάσιμης παραγωγής- ουσιαστικά καμαρώνουν γιατί κατάφεραν να φτωχοποιήσουν τους πολίτες για να βελτιώσουν τους λογιστικούς δείκτες των δανειστών.
Η οικονομική επιβίωση και η εθνική κυριαρχία μιας χώρας δεν χτίζονται με την εξαπάτηση των αριθμών, αλλά με την επέκταση της παραγωγικής της βάσης και την προστασία του εισοδήματος της κοινωνίας. Όσο το πολιτικό σύστημα αρνείται αυτή την αλήθεια, τόσο η χώρα θα παραμένει ένας απλός, υποτελής εισπρακτικός μηχανισμός εντός ενός διαρκούς καθεστώτος χρέους.
New York 30/7/2026
