(Όταν η Αθήνα γίνεται σκηνικό για την προβολή ξένων εθνικών συμβολισμών, η Ελλάδα οφείλει να γνωρίζει τι ακριβώς συμβαίνει γύρω της).
Γράφει ο Καθηγητής και Ακαδημαϊκός Παναγόπουλος Π. Αλέξιος (DDDr., Dr.Habil.).
Η πλατεία Κοτζιά ετοιμάζεται να υποδεχθεί, για ακόμη μία φορά 14/08, τους εορτασμούς της Ημέρας Ανεξαρτησίας του Πακιστάν. Οι πακιστανικές σημαίες θα υψωθούν στο κέντρο της Αθήνας, σε έναν δημόσιο χώρο που δεν είναι ένας οποιοσδήποτε χώρος: βρίσκεται μπροστά από το Δημαρχείο της πρωτεύουσας, στο ιστορικό κέντρο της ελληνικής πολιτείας.
Το γεγονός, από μόνο του, δεν αποτελεί πρόβλημα δημοκρατίας. Η ελευθερία έκφρασης, η πολιτιστική ταυτότητα και το δικαίωμα των νομίμως διαμενόντων αλλοδαπών να τιμούν την εθνική τους ιστορία είναι στοιχεία μιας δημοκρατικής ελληνικής κοινωνίας.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η ελληνική πολιτεία παύει να διαβάζει τα σύγχρονα γεγονότα γεωπολιτικά. Και σήμερα δεν βρισκόμαστε στο Πακιστάν του χθες.
Βρισκόμαστε στον Αύγουστο του 2026, λίγες μόλις ημέρες μετά την υπογραφή στη Μέκκα (07/08) της νέας αμυντικής συμφωνίας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν.
Η συμφωνία προβλέπει ότι η επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον και των τριών. Πρόκειται για μια εξέλιξη που ήδη περιγράφεται διεθνώς ως ένα εν δυνάμει «Muslim NATO» ή «σουνιτικό ΝΑΤΟ», αν και οι ίδιες οι κυβερνήσεις των τριών χωρών επιμένουν στον αμυντικό χαρακτήρα της συμφωνίας τους και απορρίπτουν τη χαρακτηριστική αυτή ονομασία.
Από τη Μέκκα στην Αθήνα.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό και γεωπολιτικό ερώτημα. Τι σημαίνει για την Ελλάδα το γεγονός ότι η πακιστανική σημαία προβάλλεται δημόσια στην καρδιά της Αθήνας, την ίδια στιγμή κατά την οποία το Πακιστάν εισέρχεται σε μια νέα τριμερή γεωστρατηγική αρχιτεκτονική ασφαλείας με τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία; Δεν υποστηρίζω ότι η πακιστανική κοινότητα της Ελλάδας ταυτίζεται με την εξωτερική πολιτική του Ισλαμαμπάντ. Αυτό θα ήταν αυθαίρετο και αντιδημοκρατικό.
Υποστηρίζω κάτι πολύ πιο απλό και πολύ πιο σοβαρό:
η ελληνική πολιτεία οφείλει να διαχωρίζει την πολιτιστική παρουσία μιας κοινότητας από τη γεωπολιτική πραγματικότητα του κράτους που αυτή συμβολικά εκπροσωπεί.
Οι σημαίες δεν είναι πάντοτε απλώς κομμάτια υφάσματος. Σε περιόδους γεωπολιτικών ανακατατάξεων είναι σύμβολα κρατικής ταυτότητας, ιστορικής μνήμης, εθνικής κυριαρχίας και, ενίοτε, γεωστρατηγικών προσανατολισμών.
Και η Ελλάδα έχει κάθε δικαίωμα να θέτει το ερώτημα: ποια είναι η δική της γεωστρατηγική ανάγνωση αυτών των εξελίξεων;
Η Τουρκία σίγουρα δεν είναι ένας αδιάφορος τρίτος παράγοντας. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την Ελλάδα επειδή ένα από τα τρία κράτη του νέου αμυντικού σχήματος είναι η γείτονα Τουρκία. Η Άγκυρα είναι ταυτόχρονα κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ και περιφερειακή δύναμη που επιδιώκει αυξημένη στρατηγική αυτονομία.
Ήδη από τον Ιανουάριο του 2026 υπήρχαν δημόσιες αναφορές για τουρκική επιδίωξη συμμετοχής στην αμυντική συμφωνία Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν, ενώ ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε επιβεβαιώσει ότι διεξάγονταν συνομιλίες για μια ευρύτερη πλατφόρμα συνεργασίας.
Σήμερα αυτή η εξέλιξη έχει πλέον λάβει συγκεκριμένη νομική μορφή. Και αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στη Νότια Ασία και στην Ανατολική Μεσόγειο ως απομονωμένα γεωπολιτικά επεισόδια. Η γεωπολιτική δεν λειτουργεί με σύνορα που χαράσσονται μόνο στον χάρτη. Λειτουργεί με δίκτυα. Δίκτυα άμυνας, ενέργειας, εξοπλισμών, τεχνολογίας, θρησκευτικής επιρροής, οικονομίας, πολιτιστικής διπλωματίας και γενικής γεωστρατηγικής διπλωματίας.
Η νέα γεωπολιτική εξίσωση. Η νέα τριμερής σχέση παρουσιάζει μια ιδιαίτερη στρατηγική συμπληρωματικότητα:
η Σαουδική Αραβία διαθέτει οικονομική ισχύ, ενεργειακούς πόρους και σημαντικές αμυντικές δαπάνες, το Πακιστάν διαθέτει έναν από τους σημαντικότερους στρατούς του ισλαμικού κόσμου και πυρηνικό οπλοστάσιο,
η Τουρκία διαθέτει ισχυρή στρατιωτική βιομηχανία, τεχνολογική βάση και σημαντική γεωστρατηγική θέση. Εμείς τι ζητούμε ή τι θέλουμε να στέλνουμε στρατιωτική ενίσχυση και οπλισμό στην πάμπλουτη Σαουδική Αραβία?
Ακριβώς αυτή η συμπληρωματικότητα καθιστά τη συμφωνία σημαντικότερη από μια απλή διπλωματική φωτογραφία. Δεν γνωρίζουμε ακόμη πόσο βαθιά θα είναι η στρατιωτική της ολοκλήρωση. Δεν γνωρίζουμε πώς θα εφαρμοστεί σε πραγματικές συνθήκες πολεμικής κρίσης. Και ασφαλώς δεν πρέπει να βαφτίζουμε κάθε νέα περιφερειακή συνεργασία «ΝΑΤΟ». Όμως το στρατηγικό μήνυμα είναι σαφές: ο μουσουλμανικός κόσμος επιχειρεί να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία στην αρχιτεκτονική ασφαλείας του. Και αυτό πρέπει να απασχολήσει σοβαρά την Χριστιανική Ευρώπη, αλλά και την Ορθόδοξη Ελλάδα.
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη ελληνική αδυναμία. Η Ελλάδα συχνά παρακολουθεί τη διεθνή πολιτική σαν απλός καλός θεατής, ενώ θα έπρεπε να λειτουργεί ως ενεργός γεωπολιτικός παράγοντας.
Έχουμε την Ανατολική Μεσόγειο. Έχουμε την Κύπρο. Έχουμε το Αιγαίο.
Έχουμε την Κρήτη.
Έχουμε τα Βαλκάνια.
Έχουμε τα ενεργειακά δίκτυα. Έχουμε τις καλές σχέσεις μας με τον αραβικό κόσμο. Έχουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Και απέναντί μας βρίσκεται μια αλαζονική Τουρκία η οποία ως αλεπού δεν περιορίζει πλέον τη στρατηγική της σε ένα μόνο γεωγραφικό τόξο.
Επομένως, η Αθήνα χρειάζεται επείγουσα εθνική στρατηγική και όχι απλώς μία γραφειοκρατική εθιμοτυπική εξωτερική πολιτική. Δεν είναι πρόβλημα η πακιστανική σημαία. Πρόβλημα είναι η ελληνική αδιαφορία ή αμέλεια. Ας το πούμε καθαρά. Δεν υπάρχει κανένα δημοκρατικό πρόβλημα επειδή Πακιστανοί πολίτες στην Ελλάδα θέλουν να γιορτάσουν την ανεξαρτησία της χώρας τους. Υπάρχει όμως μέγα πολιτικό πρόβλημα εάν η ελληνική πολιτεία δεν γνωρίζει ότι η διεθνής γεωστρατηγική θέση του Πακιστάν πλέον αλλάζει προς άλλη πλευρά. Και υπάρχει ακόμη το μεγαλύτερο πρόβλημα που είναι εάν γνωρίζει και δεν ενδιαφέρεται. Η Ελλάδα δεν πρέπει να φοβάται τις ξένες σημαίες. Πρέπει όμως να γνωρίζει τη σημασία τους. Όπως δεν πρέπει να φοβάται τον πολιτιστικό πλουραλισμό, αλλά οφείλει να υπερασπίζεται την Εθνική, Συνταγματική και πολιτειακή της κυριαρχία.
Άλλο καλή γειτονία, άλλο πολυπολιτισμικότητα και άλλο γεωπολιτική αφέλεια.
Άλλο η φιλοξενία. Άλλο η εθνική αυτοκατάργηση. Άλλο ο σεβασμός προς τον ξένο. Άλλο η απώλεια της εθνικής στρατηγικής αυτοσυνειδησίας. Η πλατεία Κοτζιά δεν είναι γεωπολιτικά ουδέτερος χώρος Η πλατεία Κοτζιά βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας και φιλοξενεί το Δημαρχείο της πρωτεύουσας Ελλάδας.
Η ίδια η πλατεία έχει ιστορικό συμβολικό βάρος και η επίσημη ονομασία της από το 1977 είναι «Πλατεία Εθνικής Αντίστασης». Γι’ αυτό και κάθε μεγάλη δημόσια εθνική εκδήλωση οποιαδήποτε ξένης κοινότητας στον συγκεκριμένο χώρο μας, αποκτά αναπόφευκτα μια διεθνή και δημόσια και συμβολική διάσταση. Δεν είναι ιδιωτικό σαλόνι των πολιτικών οποιουδήποτε χρώματος. Δεν είναι κλειστή αίθουσα συλλόγου.
Είναι η καρδιά της ελληνικής πρωτεύουσας.
Και ακριβώς γι’ αυτό χρειάζεται γεωστρατηγική ισορροπία.
Η ελληνική σημαία δεν πρέπει επ ουδενί να αισθάνεται ως «ξένη» μέσα στην ίδια την Αθήνα. Η απάντηση δεν είναι οι απαγορεύσεις. Η εύκολη λύση θα ήταν να απαιτήσει κάποιος απαγορεύσεις. Δεν είναι αυτή η απόλυτα σοβαρή απάντηση. Η σοβαρή απάντηση θα είναι η αμοιβαιότητα, ο σεβασμός των ξένων, η θεσμική ισορροπία και η εθνική μας αυτοπεποίθηση.
Όποιος ζει νόμιμα στην Ελλάδα πρέπει να μπορεί να τιμά το χώρο που τον φιλοξενεί και ως ξένος και ως Έλληνας την πατρίδα του. Αλλά και η ελληνική πολιτεία οφείλει παράλληλα να ενισχύει με ακόμη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα την ελληνική εθνική, ιστορική και πολιτιστική παρουσία στον δημόσιο χώρο.
Να μην ντρέπεται ή να φοβάται για την ελληνική ταυτότητα. Να μην αντιμετωπίζει τον πατριωτισμό των Ελλήνων ως αναχρονισμό. Να μην συγχέει την ευρωπαϊκή συνείδηση με την εθνική απονεύρωση και τον υβριδικό πόλεμο κατά του Νατιβισμού των Ελλήνων.
Και κυρίως να μην παρακολουθεί τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις από την γραφειοκρατική εξέδρα.
Η Ελλάδα χρειάζεται νέα εθνική και νέα στρατηγική εγρήγορση.
Η νέα ισλαμική συμφωνία Σαουδικής Αραβίας–Τουρκίας–Πακιστάν δεν σημαίνει αυτομάτως ότι δημιουργήθηκε ένα νέο «ΝΑΤΟ του ισλαμικού κόσμου». Οι ίδιες οι κυβερνήσεις αποφεύγουν αυτή τη διατύπωση και υπογραμμίζουν τον αμυντικό χαρακτήρα της συμφωνίας τους. Όμως η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να περιμένει μέχρι να γίνει κάτι το απολύτως σαφές ή επικίνδυνο για να το μελετήσει.
Η γεωπολιτική πρόβλεψη αρχίζει πριν από την κρίση.
Η εθνική ασφάλεια δεν είναι η διαχείριση των τετελεσμένων και της τέφρας. Είναι η πρόβλεψη των πιθανών τετελεσμένων.
Και σήμερα η Αθήνα, καλείται και πρέπει να εξετάσει με ψυχραιμία:
Τι σημαίνει για την Ανατολική Μεσόγειο η σύγκλιση Τουρκίας και Πακιστάν;
Τι σημαίνει για την ευρωπαϊκή ασφάλεια η ενίσχυση περιφερειακών αμυντικών σχηματισμών;
Τι σημαίνει για την Ελλάδα η συμμετοχή της Τουρκίας σε μια νέα στρατηγική σχέση με ένα πακιστανικό πυρηνικό μουσουλμανικό κράτος; Και ποια πρέπει να είναι η γεωπολιτική ελληνική απάντηση; Αυτά είναι τα ερωτήματα που πρέπει να απασχολούν την σημερινή Αθήνα.
Όχι το αν θα φωτογραφηθούν μερικές ακόμη πακιστανικές σημαίες στην πλατεία Κοτζιά. Οι σημαίες είναι το σύμπτωμα. Η γεωπολιτική είναι η πραγματικότητα.
Και ένα κράτος που δεν διαβάζει εγκαίρως τη γεωπολιτική του πραγματικότητα, αργά ή γρήγορα υποχρεώνεται να πληρώσει το τίμημα της αφέλειάς του.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται φοβικά σύνδρομα.
Χρειάζεται εθνική αυτοπεποίθηση, στρατηγική σκέψη, διπλωματική διορατικότητα και γεωπολιτική εγρήγορση.
Γιατί η Αθήνα δεν είναι απλώς μια πολυπολιτισμική πόλη που φιλοξενεί τις εθνικές κοινότητες του ισλαμικού κόσμου. Είναι η πρωτεύουσα της Ελλάδας. Είναι η πρωτεύουσα της Ορθοδοξίας. Και αυτό δεν είναι αποκλεισμός, είναι εθνική κυριαρχία και σεβασμός στο ελληνικό Σύνταγμα των ηρώων της πίστης και της πατρίδας μας.
Academician Professor ALEXIOS P.PANAGOPOULOS (DDDr. Dr.Habil.)
Academician EASA – European Academy of Sciences & Arts (Salzburg – Austria, from 5.6.2024).
Academician MCA – International Slavic Academy oF Sciences, Culture, Education & Arts (Moscow – 7 Slavic Countries, from 26.12.2018).
Academician IEAI – International Ethical Academy of India, from 6/2024.
Professor of Political Sciences & Law, Department
Phd Political Sciences.
Phd Bioethics Biopsychology Medical Anthropology.
Phd Theology Religion.
Diploma Dr. Habilitation of Law.
Post-Doc’s in Law University of Belgrade.
Post-Doc in Theology Religion University of Munchen.
Post-Doc in Bioethics University of Patras.
Degree of Law/Lawyer, Degree of Theology,
Degree of History/Philology, Degree of Music.
Scholar DAAD, ΙΚΥ, etc.
Director EPLO for BiH and MNE.
Author, Poet.
Candidate for Nobel Peace Prize 2025.
Member Ciesart, Camara Internacional de Escritores y Artistas – Spain.
Member World Association of Jurists (WJA), Washington, USA.
Member Club of Rome – SC.
https://orcid.org/0009-0008-9304-4040
https://ftb.academia.edu/AlexiosPanagopoulos/Papers
https://scholar.google.com/scholar?hl=el&as_sdt=0%2C5&q=aleksios+panagopoulos&btnG=
https://www.biblionet.gr/ Παναγόπουλος, Αλέξιος Π.
