Νέα ερωτήματα για το κατά πόσο η πολυδιαφημισμένη «Ασπίδα του Αχιλλέα» εξασφαλίζει στην Ελλάδα την τεχνολογική αυτονομία που επιδιώκει, προκαλεί η νέα αποκάλυψη από το Ισραήλ για τον πηγαίο κώδικα του συστήματος διοίκησης και ελέγχου (C2).
Ειδικότερα, παρά τις διαβεβαιώσεις της ισραηλινής πλευράς ότι η Ελλάδα θα αναπτύξει δικό της source code, υπό αποκλειστικό ελληνικό έλεγχο, ο επικεφαλής του ισραηλινού Οργανισμού Πυραυλικής Άμυνας ξεκαθαρίζει ότι ο υφιστάμενος ισραηλινός πηγαίος κώδικας δεν περιλαμβάνεται στην άδεια χρήσης της συμφωνίας. Πρόκειται για μια εξέλιξη, με ιδιαίτερα βαρύτητα, καθώς η Αθήνα είχε θέσει εξαρχής στο επίκεντρο της συμφωνίας τη μεταφορά τεχνογνωσίας και τη δυνατότητα της ελληνικής πλευράς να παρεμβαίνει, να προσαρμόζει και να εξελίσσει αυτόνομα την κρίσιμη ψηφιακή υποδομή της νέας αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής ομπρέλας. Την ίδια στιγμή, όμως, τα επιμέρους ισραηλινά συστήματα που θα ενταχθούν στην «Ασπίδα» δεν συνοδεύονται από τον εσωτερικό τους πηγαίο κώδικα.
Έτσι, πίσω από τη συμφωνία των περίπου 3 δισ. ευρώ αναδεικνύεται ένα κρίσιμο ερώτημα για την πραγματική επιχειρησιακή και τεχνολογική αυτονομία της Ελλάδας. Κι αυτό διότι όπως φαίνεται ο κεντρικός ελληνικός κώδικας αναπτύσσεται με ισραηλινή τεχνογνωσία, ενώ ο κώδικας των βασικών ισραηλινών συστημάτων παραμένει εκτός της συμφωνίας.
Το μήνυμα από το Ισραήλ
Πιο αναλυτικά, ο επικεφαλής του ισραηλινού Οργανισμού Πυραυλικής Άμυνας, Moshe Patel, διαμηνύει ότι η Ελλάδα δεν θα λάβει τον πηγαίο κώδικα (source code) για το σύστημα διοίκησης και ελέγχου που βρίσκεται στον πυρήνα του νέου δικτύου αντιαεροπορικής άμυνας «Ασπίδα του Αχιλλέα», ύψους 3 δισ. ευρώ.
Η αποκάλυψη περιπλέκει τις προσπάθειες της Αθήνας να διασφαλίσει ότι θα μπορεί να λειτουργεί και να αναβαθμίζει αυτόνομα ένα σύστημα που θα βρίσκεται στην καρδιά της αεράμυνας της χώρας.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα», η οποία συμφωνήθηκε μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ στις 31 Αυγούστου, θα συνδυάζει μια σειρά ισραηλινών τεχνολογιών που έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν την Ελλάδα από πυραύλους, αεροσκάφη και drones. Η συμφωνία αποτελεί την τελευταία εξέλιξη μιας ολοένα και στενότερης σχέσης μεταξύ ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας.
Σύμφωνα και με το Politico, η Αθήνα είχε πιέσει για πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα που βρίσκεται πίσω από την τεχνολογία διοίκησης και ελέγχου του συστήματος, ώστε οι Έλληνες μηχανικοί να μπορούν να το συντηρούν, να το τροποποιούν και να το αναβαθμίζουν χωρίς να εξαρτώνται πλήρως από ισραηλινούς προμηθευτές.
«Το να γίνουμε “όμηροι“, ακόμη και μιας φιλικότατης ξένης χώρας ή συμμάχου, είναι απολύτως αδύνατο», είχε δηλώσει τον Ιούλιο ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας.
Το μήνυμα από το Ισραήλ έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο πηγαίος κώδικας αποτελεί το σύνολο των εντολών που επιτρέπουν στους μηχανικούς να κατανοούν, να τροποποιούν και να εξελίσσουν ένα λογισμικό. Στην περίπτωση του C2 της «Ασπίδας του Αχιλλέα», η πρόσβαση σε αυτόν συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα της ελληνικής πλευράς να προσαρμόζει το σύστημα στις δικές της επιχειρησιακές ανάγκες, χωρίς να εξαρτάται για κάθε αλλαγή από τον αρχικό προμηθευτή.
Η ισραηλινή πλευρά, πάντως, επιχειρεί να διαχωρίσει την απουσία του ισραηλινού source code από την ανάπτυξη της ελληνικής εκδοχής του συστήματος. Όπως διευκρίνισε το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας, στο πλαίσιο της συμφωνίας θα μεταφερθεί τεχνογνωσία και τεχνολογική υποστήριξη σε ελληνικές εταιρείες, ώστε αυτές να αναπτύξουν τον κεντρικό κώδικα διοίκησης και ελέγχου της ελληνικής αρχιτεκτονικής.
Ο κώδικας αυτός, σύμφωνα με το Τελ Αβίβ, θα βρίσκεται υπό «αποκλειστικό ελληνικό έλεγχο», ενώ και οι μελλοντικές τροποποιήσεις και προσθήκες θα παραμένουν υπό ελληνική ευθύνη.
Ελληνικός κώδικας με… ισραηλινή τεχνολογία
Όπως προκύπτει, λοιπόν, η Ελλάδα δεν αγοράζει ένα ενιαίο σύστημα που έχει αναπτυχθεί εξ ολοκλήρου από την ελληνική αμυντική βιομηχανία. Η συμφωνία προβλέπει τη διασύνδεση διαφορετικών ισραηλινών τεχνολογιών και συστημάτων σε μία ενιαία αρχιτεκτονική, με το C2 να αναλαμβάνει τον κρίσιμο ρόλο του συντονισμού τους.
Κατά συνέπεια, το γεγονός ότι ο κώδικας του ελληνικού C2 θα βρίσκεται υπό ελληνικό έλεγχο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η Αθήνα θα έχει τον ίδιο βαθμό πρόσβασης και ελέγχου στο εσωτερικό κάθε επιμέρους ισραηλινού συστήματος που θα συνδεθεί στην «Ασπίδα». Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα η απαίτηση της Αθήνας για τεχνολογική αυτονομία. Η δυνατότητα των ελληνικών εταιρειών να αναπτύσσουν και να τροποποιούν τον κεντρικό κώδικα είναι σημαντική, όμως εξίσου κρίσιμο είναι το κατά πόσο μπορούν να πραγματοποιούν τις απαιτούμενες παρεμβάσεις όταν αυτές αφορούν interfaces, διασυνδέσεις ή λειτουργίες που βρίσκονται στην πλευρά των ισραηλινών συστημάτων.
Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αν και η Ελλάδα θα φτιάξει δικό της κώδικα, να υπάρχουν κρίσιμα τεχνολογικά σημεία στα οποία θα απαιτείται η συνδρομή του ισραηλινού προμηθευτή.
Τι προβλέπει η συμφωνία των 3 δισ. ευρώ
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εξοπλιστικά προγράμματα της Ελλάδας και έχει ως στόχο τη δημιουργία μιας πολυεπίπεδης «ομπρέλας» αεράμυνας, η οποία θα μπορεί να αντιμετωπίζει διαφορετικές κατηγορίες απειλών, από drones και αεροσκάφη έως πυραύλους και βαλλιστικές απειλές.
Η λογική του προγράμματος δεν βασίζεται στην προμήθεια ενός και μόνο οπλικού συστήματος, αλλά στη διασύνδεση διαφορετικών μέσων σε ένα ενιαίο δίκτυο. Ραντάρ, αισθητήρες, συστήματα αναχαίτισης και μέσα αντιμετώπισης drones θα πρέπει να ανταλλάσσουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, ώστε να δημιουργείται μία κοινή εικόνα του πεδίου επιχειρήσεων και να επιλέγεται το κατάλληλο μέσο αντιμετώπισης κάθε απειλής.
Σε αυτή την αρχιτεκτονική, το σύστημα διοίκησης και ελέγχου αποτελεί το κρίσιμο «νευρικό σύστημα». Είναι αυτό που θα πρέπει να συγκεντρώνει και να επεξεργάζεται τις πληροφορίες από τα διαφορετικά υποσυστήματα και να συντονίζει την αντίδραση απέναντι στις εισερχόμενες απειλές. Γι’ αυτό και ο πηγαίος κώδικας δεν είναι μία τεχνική λεπτομέρεια, αλλά συνδέεται άμεσα με το ποιος έχει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει στην αρχιτεκτονική του συστήματος, να πραγματοποιεί αλλαγές και να προσαρμόζει τη λειτουργία του στις ανάγκες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
www.bankingnews.gr
