Σε έναν πρωτοφανή οικονομικό εφιάλτη για εκατομμύρια καταναλωτές στην Ευρώπη απειλεί να εξελιχθεί η επικείμενη συνεδρίαση του συμβουλίου ECOFIN στις 9 Νοεμβρίου, όπου οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ καλούνται να σφραγίσουν τη νέα, δρακόντεια ευρωπαϊκή οδηγία φορολόγησης του καπνού και των εναλλακτικών προϊόντων νικοτίνης.
Η ώρα της απόλυτης κρίσης έφτασε, με την ιρλανδική προεδρία να δίνει μάχη με τον χρόνο προκειμένου να αποσπάσει μια πολιτική συμφωνία που παραμένει «βαλτωμένη» στα γραφειοκρατικά γρανάζια των Βρυξελλών, πριν παραδώσει τη σκυτάλη στη Λιθουανία , όπως αναφέρει το The European Post
Αυξήσεις-σοκ έως 139% και πρωτοφανές χαράτσι στα υγρά αναπλήρωσης
Η πρόταση αναθεώρησης που βρίσκεται στο τραπέζι κρύβει ανατιμήσεις-σοκ. Σύμφωνα με αποκαλυπτικά στοιχεία, η οδηγία προβλέπει την εκτόξευση του ελάχιστου ειδικού φόρου κατανάλωσης στα παραδοσιακά τσιγάρα από τα 90 στα 215 ευρώ ανά 1.000 τεμάχια —μια εφιαλτική αύξηση της τάξεως του 139%!
Παράλληλα, για πρώτη φορά στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιχειρείται η επιβολή εναρμονισμένων ελάχιστων φόρων σε:
Υγρά αναπλήρωσης για ηλεκτρονικά τσιγάρα (vaping).
Φακελάκια νικοτίνης (nicotine pouches).
Θερμαινόμενα προϊόντα καπνού.
Αν και η οδηγία θέτει τα κατώτατα όρια φορολόγησης, αφήνοντας στα κράτη-μέλη τη διακριτική ευχέρεια να επιβάλουν ακόμη υψηλότερους συντελεστές, το βέβαιο είναι ότι η εφαρμογή της θα πυροδοτήσει ένα ασταμάτητο ντόμινο ακρίβειας στη λιανική αγορά.
Το σουηδικό «βέτο» και οι πολιτικές αναταράξεις στη Στοκχόλμη
Ωστόσο, για να περάσει το φορολογικό αυτό χαράτσι απαιτείται η απόλυτη ομοφωνία και των 27 κρατών-μελών —και εδώ η κατάσταση μετατρέπεται σε πολιτικό θρίλερ.
Το μεγάλο εμπόδιο ακούει στο όνομα Σουηδία. Η Στοκχόλμη διαμηνύει σε όλους τους τόνους ότι δεν πρόκειται να υποκύψει στις πιέσεις των Βρυξελλών. Η Σουηδή υπουργός Οικονομικών, Ελίζαμπετ Σβάντεσον, έχει ξεκαθαρίσει με κοφτό τρόπο ότι η χώρα της θα μπλοκάρει κάθε απόπειρα αύξησης της φορολογίας στα προϊόντα νικοτίνης από στόματος.
Το τοπίο περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι στη Σουηδία κυβερνά υπηρεσιακή κυβέρνηση, η οποία δύσκολα θα ρισκάρει να υπογράψει μια αμφιλεγόμενη ευρωπαϊκή φορολογική συμφωνία στην οποία εναντιώνεται η πλειοψηφία του κοινοβουλίου της.
«Αντάρτικο» από 10 κράτη-μέλη – Φόβοι για εκτόξευση της μαύρης αγοράς
Η Σουηδία, πάντως, δεν δίνει μόνη της αυτή τη μάχη. Τουλάχιστον δέκα κράτη-μέλη —ανάμεσά τους η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, η Ουγγαρία, η Κροατία, η Τσεχία, η Σλοβακία, η Μάλτα και το Λουξεμβούργο— εκφράζουν σοβαρότατες επιφυλάξεις.
Η Ιταλία και η Ρουμανία προειδοποιούν για ακαριαία έκρηξη του λαθρεμπορίου και βίαιη οικονομική επιβάρυνση των ασθενέστερων νοικοκυριών.
Η Πορτογαλία προασπίζεται τη δημοσιονομική της αυτονομία.
Η Ελλάδα και οι υπόλοιπες χώρες θεωρούν τα προτεινόμενα όρια εξωφρενικά υψηλά για τα δεδομένα των εθνικών τους οικονομιών.
Ενδεικτικό του βαθύτατου διχασμού είναι το γεγονός ότι ακόμη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταψήφισε με συντριπτική πλειοψηφία (439 ψήφους κατά) προγενέστερο συμβιβαστικό κείμενο, αποδεικνύοντας ότι το ευρωπαϊκό οικοδόμημα βρίσκεται στα μαχαίρια.
Η ώρα της αλήθειας
Αν η συνεδρίαση της 9ης Νοεμβρίου καταλήξει σε ναυάγιο, ο καυτός αυτός φάκελος θα μεταβιβαστεί στη Λιθουανία, η οποία αναλαμβάνει την προεδρία το 2027.
Για τους καταναλωτές, τους λιανοπωλητές και τη βιομηχανία, το διακύβευμα είναι τεράστιο: είτε η Ευρώπη θα εισέλθει σε μια τροχιά καθολικής ακρίβειας και φορολογικής ασφυξίας, είτε οι εθνικές αντιδράσεις θα αποτρέψουν —έστω και την τελευταία στιγμή— το μεγάλο φορολογικό «ηλεκτροσόκ».
