O τίτλος του άρθρου θα μπορούσε να ήταν και «Boeing προς USN: Μην κάνετε το λάθος και δώσετε λεφτά για νέο stealth μαχητικό». Όπως μετέφερε το αμερικανικό περιοδικό Aviation Week η Boeing «προειδοποίησε» το αμερικανικό ναυτικό να μην προχωρήσει στην ανάπτυξη ενός νέου μαχητικού stealth F/A-XX που θα αντικαταστήσει τα F/A-18 στο μέλλον, και θα πλαισιώσει τα F-35C στα καταστρώματα των αεροπλανοφόρων.
Η αμερικανική εταιρεία, που αυτή την στιγμή είναι ο βασικός προμηθευτής μαχητικών του USN χάρη στο αειθαλές F/A-18, ήταν πολύ σαφής. Θα χρειαστούν τουλάχιστον 20 χρόνια, και πάρα, μα πάρα πολλά δις δολαρίων για να φτάσει το F/A-XX στους καταπέλτες των αεροπλανοφόρων.
Τι έχει να αντιπροτείνει η Boeing; μα φυσικά την περαιτέρω εξέλιξη του F/A-18E/F, που θα συνεχίσει την παραγωγή σαν Block 3 το 2020. Η εταιρεία μιλάει πλέον για ένα Block 4, που θα είναι προϊόν εκσυγχρονισμού παλαιότερων F/A-18.
Δεν προσθέτει κάτι περισσότερο από αυτό που ήδη ξέρουμε και μας απασχολεί κι εμάς σαν Ελλάδα. Το F-35 είναι ένα αεροσκάφος «πρώτης μέρας πολέμου», που μπορεί να είναι αόρατο σε ραντάρ που εκπέμπουν στην X-band. Το θέμα όμως είναι πως Ρωσία και Κίνα επενδύουν συνεχώς σε ραντάρ C-band και S-band και εκεί το F-35 ίσως δεν είναι τόσο «αόρατο». Επίσης, και το μελλοντικό F/A-XX ίσως δεν είναι λύση για τις μελλοντικές απειλές που θα αντιμετωπίσουν οι ΗΠΑ στα πεδία της μάχης.
Εκεί ακριβώς εστιάζει η Boeing λέγοντας ότι το Block 3 θα μπορεί να επιβιώνει μια χαρά στις απειλές των επόμενων δεκαετιών. Πως θα το κάνει αυτό; με την εξέλιξη των συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου. Θεωρεί πως το Integrated Defensive Electronic Countermeasures (IDECM) Block IV του Super Hornet μπορεί να αντιμετωπίσει τις απειλές στο πεδίο της μάχης με επιτυχία, και να δώσει υψηλές δυνατότητες επιβίωσης στο αεροσκάφος 4,5 γενιάς.
Το ίδιο θεωρεί πως θα καταφέρει και το F-15C/D με το νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου Eagle Passive/Active Warning Survivability System (EPAWSS). Και τα δυο συστήματα θεωρούνται τόσο εξελιγμένα που μπορούν να αντιμετωπίζουν απειλές τόσο εξελιγμένες που η Boeing τα θεωρεί ανταγωνιστικά των αεροσκαφών stealth!
Στην ερώτηση βέβαια πως θα αντιμετωπίζουν και εντοπίζουν τις απειλές stealth η Boeing είναι πάλι πολύ σαφής, εώς και ακριβής. Τα νέα AESA ραντάρ όπως αυτό του Super Hornet, Raytheon APG-79 καθώς και του F-15 APG-63(V)3 και APG-82(V)1 έχουν πολύ υψηλότερες πιθανότητες εντοπισμού στόχων μικρής παρατηρησιμότητας σε μεγαλύτερες αποστάσεις σε σχέση με τα παλαιότερα συστήματα. Κάπου εκεί θα θέλαμε να μας πει και τι μπορεί να κάνει το APG-83 SABRE του F-16 Viper, αλλά προφανώς δεν θα «ευνοούσε» έναν -τόσο δυνατό- ανταγωνιστή.
Μια άλλη λύση για την αντιμετώπιση των stealth απειλών είναι η υιοθέτηση ενός συστήματος IRST σε μελλοντικές εκδόσεις των F-18/F-15 που θα μπορεί να εντοπίζει παθητικά τα εχθρικά αεροσκάφη stealth και θα κατευθύνει εναντίον τους αποτελεσματικά τα όπλα τους.
Φυσικά η Boeing -για να είναι καλυμμένη όσο το δυνατόν περισσότερο- τονίζει ότι το Block 3 έχει πάρα πολλές προβλέψεις μείωσης του ηλεκτρομαγνητικού του ίχνους, αλλά και του υπέρυθρου. Η μείωση αυτή δεν επαρκεί φυσικά για να κατατάξει τα F/A-18E/F Block 3 στα stealth μαχητικά, αλλά η αμερικανική εταιρεία θεωρεί πως αυξάνει κατακόρυφα την επιβιωσιμότητά του.
Τέλος η αμερικανική εταιρεία τονίζει κάτι αρκετά σημαντικό, που μάλλον πολλές φορές παραγνωρίζουμε. Αεροσκάφη σαν το F-22 και το F-35 έχουν ένα σχήμα που έχει προέλθει από σχεδιαστικές αναλύσεις και συμβιβασμούς μέσω υπολογιστή. Το σχήμα αυτό δεν μπορεί να αλλάξει, βάζοντας για παράδειγμα fast packs, σύμμορφες δεξαμενές ή κάτι άλλο. Έτσι οι αναβαθμίσεις είναι από δύσκολες ως αδύνατες. Σε περίπτωση λοιπόν που απαιτηθεί η τοποθέτηση ενός επιπλέον ηλεκτρονικού συστήματος ή επιπλέον δεξαμενές, αυτό σημαίνει ότι επηρρεάζεται το σχήμα, άρα και το ηλεκτρομαγνητικό ίχνος, ενώ οι αναβαθμίσεις που έχουμε συνηθίσει στα αεροσκάφη 4ης γενιάς δεν θα έχουν πλέον εφαρμογή, με ότι σημαίνει αυτό για την απόσβεση της επένδυσης. Το τελευταίο βέβαια δεν έχει ιδιαίτερη εφαρμογή στην Ελλάδα, καθώς δεν φημιζόμαστε για τις αναβαθμίσεις των αεροσκαφών μας προκειμένου αυτά να παραμένουν στην αιχμή της τεχνολογίας.
Όλα όσα μάθαμε από την Boeing, ήταν θέματα συζήτησης εδώ και πολύ καιρό. Φυσικά η Boeing προκειμένου να προωθήσει τα αεροσκάφη της ίσως κάνει κάποιες υπερβάσεις στην λογική. Όσο ισχυρά είναι τα Integrated Defensive Electronic Countermeasures (IDECM) Block IV και Eagle Passive/Active Warning Survivability System (EPAWSS) δεν είναι σίγουρο ότι θα επιτρέπουν την επιτυχή διείσδυση σε ισχυρές αεράμυνες. Η «ταυτόχρονη τύφλωση» όλων των ραντάρ μιας αεράμυνας είναι δύσκολη. Όχι όμως και αδύνατη. Θυμίζουμε την πρόθεση της Φινλανδίας να αγοράσει αεροσκάφη SIGINT μαζί με τα μαχητικά της, αν αυτό απαιτηθεί (η είδηση εδώ).
Επίσης, η Boeing για να ανταγωνιστεί το F-35 θα πρέπει να προχωρήσει ακόμη περισσότερο το fusion των αισθητήρων, αλλά και την μείωση του φόρτου του πιλότου. Το F-35 είναι stealth, αλλά ταυτόχρονα είναι και ένα εξαιρετικά ικανό μαχητικό που προσφέρει πρωτόγνωρες επιχειρησιακές ικανότητες.
Με τις παραπάνω «διαρροές», είναι σαφές πως η Boeing «κλείνει» το μάτι όχι μόνο στο USN, αλλά και στην USAF καθώς η γραμμή του F-15 είναι ανοιχτή (σε αντίθεση με αυτή του F-22), και το F-15 2040 μπορεί να ενισχύσει την αμερικανική αεράμυνα άμεσα.
Θα πρέπει να μείνουμε στην δυνατότητα εντοπισμού των stealth στόχων μέσω των AESA ραντάρ και των συστημάτων παθητικού εντοπισμού αεροσκαφών. Σημειώνουμε πως τέτοια συστήματα έχουν τα ευρωπαϊκά μαχητικά (Rafale, Eurofighter, Gripen E), αλλά και τα ρωσικά (Su-30SM, Su-35S, MiG-35). Οι δε Ρώσοι έχουν ήδη εμπειρία δυο γενιών μαχητικών με συστήματα παθητικού εντοπισμού, αποτέλεσμα των πικρών εμπειριών από τα ικανότατα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου της Δύσης.
Όλα τα παραπάνω τα μεταφέρουμε σαν τροφή για σκέψη, αλλά και για να έχουν οι αναγνώστες μας την απαραίτητη γνώση των τεκτενόμενων σε έναν σύγχρονο ηλεκτρονικό πόλεμο. Κι όχι για να αρχίσουμε «άναρθρες κραυγές» του τύπου «κουβάς F-35», «πάρτε Su-35 να σωθούμε», «αγορά 100 Rafale αύριο»κοκ, μαζί με απόψεις που κυκλοφορούν σε «διάφορες» ιστοσελίδες «έγκριτου» τύπου. Περισσότερο θα άξιζε για παράδειγμα να ξεκινήσει μια συζήτηση για κάποια λύση IRST στα F-16C/D της Πολεμικής μας Αεροπορίας που θα εκσυγχρονιστούν (hopefully).
