Ο Ρώσος πρόεδρος έσπερνε αυτή την εβδομάδα τους σπόρους της διπλωματίας του για μια λύση στην Κορεατική Χερσόνησο.
Μ.Κ. Bhadrakumar, Asia Times, 8-9-17
[Πρώην υψηλό στέλεχος της διπλωματίας της Ινδίας επί τριάντα χρόνια, με προσωπική εμπειρία και βαθύτατη γνώση χωρών κυρίως της τέως Σοβιετικής ΄Ενωσης και της λοιπής Ασίας, ο δημοσιολόγος M.K.Bhadrakumar χαίρει διεθνώς υψηλής φήμης για την οξυδέρκεια και διαύγεια των γεωπολιτικών του αναλύσεων όσο και την πληρότητα και ψυχρή αντικειμενικότητα των πληροφοριών του –διακριτικά ασυνήθη, που θα εκτιμήσει ο αναγνώστης του παρόντος άρθρου του.]
Παρουσίαση: Μιχαήλ Στυλιανού
Το μήνυμα από τη διήμερη διάσκεψη του Ανατολικού Οικονομικού Ομίλου (ΕΕF), που ολοκληρώθηκε την Πέμπτη στο Βλαδιβοστόκ, είναι ότι ο ρωσικός «άξονας στην Ασία» των τελευταίων ετών, στην ροή των Δυτικών κυρώσεων εναντίον της, έχει καταστεί βασική γραμμή στόχευσης της εξωτερικής πολιτικής της.
Ο Όμιλος Εastern Economic Forum (EEF), ξεκίνησε μετριοπαθώς το 2015 με ένα πρόγραμμα παρουσίασης της «νέας πραγματικότητας» της Ρωσικής Άπω Ανατολής στην οικονομική ενοποίηση της περιοχής της Ασίας-Ειρηνικού. Αλλά η εφετινή σύνοδος υδροβάτησε στο κρίσιμο Βόρειο-Κορεατικό πρόβλημα ασφάλειας.
Ο Ρώσος υπουργός των Εξωτερικών Σεργκέϊ Λαβρώφ αποκάλυψε, μεταξύ άλλων, ότι στην σύνοδο του Ομίλου θα παραστεί μια αντιπροσωπεία της Βορείου Κορέας. Εδήλωσε: «Όπως αντιλαμβάνομαι, η αντιπροσωπεία της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κορέας αποτελείται από αντιπροσώπους της Οικονομίας. Και εμείς επίσης (η Ρωσία) έχουμε αντιπροσώπους των οικονομικών υπουργείων και τμημάτων μας εδώ. ΄Ετσι, πιστεύω ότι μεταξύ των αντίστοιχων δομών των δύο χωρών θα πραγματοποιηθούν συναντήσεις.»
Αυτά συμβαίνουν σε περίοδο όπου η κυβέρνηση του Αμερικανού Προέδρου Τραμπ κλιμακώνει την οξύτητα της ρητορικής της και αξιώνει περισσότερες κυρώσεις σε βάρος της Βορείου Κορέας. Περιέργως, ο Πρόεδρος της Νοτίου Κορέας Μουν Τζάε-Ιν συμμετείχε επίσης στην διάσκεψη του Ομίλου Ανατολικής Οικονομικής Συνεργασίας, από τον οποίο απέσπασε χρόνο για ιδιαίτερες συνομιλίες με τον Ρώσο Πρόεδρο Πούτιν στο Βλαδιβοστόκ, την Τετάρτη.
Ο Μουν μπορεί να θαυμάζει τον Πούτιν επειδή απροκάλυπτα λέει πράγματα για την Βόρειο Κορέα που δεν μπορεί να πει ο ίδιος. Όταν μίλησε στους αντιπροσώπους των ΜΜΕ, στην Ξιαμέν της Κίνας, την Τετάρτη, μετά την διάσκεψη των BRICS, ο Πούτιν είπε μερικά λόγια ξεκάθαρα σχετικά με την Βόρειο Κορέα. Συγκεκριμένα είπε:
« Όλοι θυμούνται πολύ καλά τι συνέβη στο Ιράκ με τον Σαντάμ Χουσεΐν. Ο Χουσεΐν εγκατέλειψε την παραγωγή όπλων μαζικής καταστροφής. Παρά ταύτα ο Χουσεΐν και η οικογένειά του σκοτώθηκαν. Ακόμη και παιδιά πέθαναν τότε. Ο εγγονός του, πιστεύω, εκτελέστηκε. Η χώρα καταστράφηκε. Και η Βόρειος Κορέα τα γνωρίζει επίσης και τα θυμάται. Νομίζετε ότι με την υιοθέτηση μερικών κυρώσεων, η Βόρειος Κορέα θα εγκαταλείψει την πορεία της για την δημιουργία όπλων μαζικής καταστροφής; Ασφαλώς οι Βόρειο-Κορεάτες δεν θα το ξεχάσουν. Κυρώσεις οποιασδήποτε μορφής είναι άχρηστες και αναποτελεσματικές σ’ αυτή την περίπτωση. Όπως είπα σ’ έναν από τους συνεργάτες μου χτες, θα φάνε γρασίδι, αλλά δεν θα εγκαταλείψουν αυτό το πρόγραμμα, εκτός εάν αισθανθούν ασφαλείς.»
Μετά την συνάντηση με τον Μουν, ο Πούτιν ξανά τόνισε ότι ο διάλογος είναι ο μόνος τρόπος εξόδου από την κρίση. Ο Πούτιν είναι σε θέση να γνωρίζει ότι ο Πρόεδρος της Νοτίου Κορέας έχει έναν αποφασιστικό ρόλο στο να εμποδίσει τον Πρόεδρο Τραμπ να πάρει στρατιωτικά ρίσκα και δεν μπορεί επίσης να αγνοεί ότι τελευταία εμφανίστηκαν κάποιες ρωγμές στην συμμαχία ΗΠΑ- Νοτ. Κορέας. Σημαντικά είναι και όσα ο Μουν είπε στην πρες-κόνφερενς με τον Πούτιν, την Τετάρτη:
«Κύριε Πρόεδρε και εγώ έχω επίσης συμφωνήσει να οικοδομήσουμε τις βάσεις για την εφαρμογή τριμερών προγραμμάτων, με την συμμετοχή των δύο κρατών της Κορέας και της Ρωσίας, που θα συνδέουν την Κορεατική Χερσόνησο και την Ρωσική ΄Απω Ανατολή… Αποφασίσαμε να δώσουμε προτεραιότητα στα προγράμματα που μπορούν να εφαρμοστούν στο προσεχές μέλλον, κυρίως στην ΄Απω Ανατολή. Η ανάπτυξη της ΄Απω Ανατολής θα εξασφαλίσει την ευημερία των δύο χωρών μας και θα συμβάλει επίσης να αλλάξει την Βόρειο Κορέα και να δημιουργήσει τη βάση για την εφαρμογή των τριμερών συμφωνιών μας. Θα εργαστούμε σκληρά γι’ αυτό.»
Να υπενθυμίσουμε ότι η Μόσχα υπαινίχθηκε στο παρελθόν ορισμένα προγράμματα για έργα υποδομών που αφορούν την Βόρειο Κορέα, με προοπτική σταθεροποίησης της περιοχής: Μια επέκταση έως την Νότιο Κορέα του σιδηροδρομικού συστήματος της Σιβηρίας, που να διασχίζει την Βόρειο Κορέα, έναν αγωγό ρωσικού αερίου ως την Νότιο Κορέα που να περνά από την Βόρειο και καλωδιακή σύνδεση με την Κορεατική Χερσόνησο, για την μεταφορά περισσευμάτων ηλεκτρικής ενέργειας από την Ρωσική ΄Απω Ανατολή.
Νότιο-κορεατικές εταιρείες συμμετέχουν στα ρωσικά ενεργειακά προγράμματα Σαχαλίνη1 και Σαχαλίνη2 και συζητούν ήδη με την Ρωσία την προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου. Τα νότιο-κορεατικά ναυπηγεία ελπίζουν να κατασκευάσουν 15 τάνκερ για την μεταφορά αερίου από το εργοστάσιο Yamal LNG της Ρωσικής ΄Απω Ανατολής.
Ο Πούτιν δήλωσε στην πρες-κόνφερενς ότι ενδιαφέρεται πάντοτε για την πραγματοποίηση τριμερών προγραμμάτων με την συμμετοχή της Βορείου Κορέας: Αναφέρθηκε με έμφαση στα παραπάνω τρία προγράμματα και πρόσθεσε: « Η πραγματοποίηση αυτών των τριών πρωτοβουλιών θα είναι όχι μόνο οικονομικά επωφελής, αλλά θα συμβάλει επίσης στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης και σταθερότητας στην Κορεατική Χερσόνησο.»
Το μέγα ερώτημα είναι εάν υπήρξε επαφή κάποιας μορφής μεταξύ των αντιπροσωπειών της Βόρειας και της Νότιας Κορέας στα περιθώρια της διάσκεψης του ομίλου στο Βλαδιβοστόκ. Η Ρωσία, χώρα υποδοχής, έχει μοναδική δυνατότητα να παίξει ρόλο διευκόλυνσης.
Σε κάθε περίπτωση η Μόσχα είναι πρόθυμη να αναλάβει τον μεσολαβητικό ρόλο μεταξύ των δύο κορεατικών κρατών, τον οποίο καμιά άλλη κυβέρνηση στον κόσμο δεν είναι σε θέση να επιτελέσει. Μπορεί να μιλήσει στην Πιονγκγιάνγκ -ανεβάζοντας το επίπεδο αυτοπεποίθησής της- και να εντάξει την Βόρειο Κορέα στην περιφερειακή συνεργασία, ταυτόχρονα ανακουφίζοντας το υπαρξιακό άγχος της Νοτίου Κορέας. Το δυνατό χαρτί της Μόσχας είναι οι προνομιακή γραμμή επικοινωνίας της με την Πιονγκγιάνγκ και τα κοινά συμφέροντά της με την Σεούλ (και το Πεκίνο και το Τόκιο) στο να αποφευχθεί ένας καταστροφικός πόλεμος.
Στην δεδομένη κατάσταση η ρωσική διπλωματία κατέχει την πρωτοκαθεδρία. Ενώ εισάγει την ειρήνη, αντιπροσωπεύει επίσης την προοπτική της δημιουργίας πλούτου και κοινής ευημερίας, προσφορά βάσεως για περιφερειακή σταθερότητα και συμβολή στην ανάπτυξη της Ρωσικής ΄Απω Ανατολής. Παρεμπιπτόντως, ο Κινέζος αντιπρόεδρος Γουάνγκ Γιανγκ, κορυφαίος αρμόδιος για την Πρωτοβουλία Ζώνη και Δρόμος ( ή Δρόμος του Μεταξιού) συμμετείχε επίσης στην διάσκεψη του Ομίλου.
Ο Πούτιν έφθασε στο Βλαδιβοστόκ από την Κίνα, όπου είχε λεπτομερειακές συνομιλίες με τον Πρόεδρο Ξι Ζινπίνγκ τη Δευτέρα για την κατάσταση στην Κορεατική Χερσόνησο. ΄Ενας υψηλού βαθμού ρωσο-κινεζικός συντονισμός για την Βόρειο Κορέα είναι ήδη πρόδηλος. Οποιαδήποτε ρωσική ειρηνευτική πρωτοβουλία στην Βόρειο Κορέα θα αποτελέσει μαρτυρία για την αποτυχία ηγεσίας στην Ουάσιγκτων. Η κυβέρνηση Τραμπ είναι απίθανο να αντιμετωπίζει ένα τέτοιο σενάριο με ψυχική ηρεμία, δεδομένων των ευρύτατων επιπτώσεων που θα έχει για το αμερικανικό σύστημα συμμαχιών στην ΄Απω Ανατολή.
