Η Pantheon Macroeconomics είναι βρετανική εταιρία επενδυτικών και γεωστρατηγικών αναλύσεων.
Είναι δύσκολο να υπερκεραστεί η γεωπολιτική σημασία της δολοφονίας του υποστράτηγου Suleimani, αρχιτέκτονα της εξωτερικής στρατιωτικής δράσης του Ιράν για περισσότερα από 20 χρόνια και ίσως ο πιο ισχυρός άνδρας στο Ιράν μετά τον Ανώτατο ηγέτη.
Το Ιράν απειλεί με σκληρή απάντηση αλλά η σκληρή απάντηση δεν θα είναι πόλεμος.
Όμως το ζήτημα του Ιράν πλέον αποτελεί βασικό παράγοντα για την διαμόρφωση των τιμών του πετρελαίου.
Η βασική μας υπόθεση είναι ότι ένας πλήρης πόλεμος μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν είναι απίθανος.
Οι κυρώσεις που επέβαλαν οι ΗΠΑ έχουν συντρίψει την οικονομία του Ιράν και οδήγησαν σε υψηλό πληθωρισμό, προκαλώντας διαδηλώσεις τον περασμένο μήνα, κατά τις οποίες αρκετοί εκατοντάδες διαδηλωτές σκοτώθηκαν από τον στρατό και αστυνομικούς.
Είναι λογικό να σκεφτούμε λοιπόν ότι η ηγεσία του Ιράν θα προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει τη δολοφονία για να εκτρέψει την προσοχή από τη ζοφερή κατάσταση της οικονομίας.
Αλλά οι ηγέτες του Ιράν πιθανότατα δεν έχουν αυτοκτονικές τάσεις.
Αμφιβάλλουμε ότι θα λάβουν μέτρα που θα προκαλέσουν αεροπορικές επιθέσεις των Αμερικανών στην Τεχεράνη.
Ωστόσο, η πετρελαϊκή υποδομή του Ιράν είναι πιθανός στόχος σε περίπτωση κλιμάκωσης της έντασης.
Η στρατιωτική προσέγγιση του Ιράν σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή δίνει στην ηγεσία πολλές επιλογές, όπως απόπειρες δολοφονίας, απαγωγές, βομβιστικές επιθέσεις στις αμερικανικές κυβερνητικές εγκαταστάσεις και επιθέσεις στη ναυτιλία και άλλες ιδιωτικές οντότητες των ΗΠΑ.
Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε κάποιο είδος μεγάλης κλίμακας επίθεσης, αλλά μια σειρά δραστηριοτήτων μικρότερης κλίμακας είναι το βασικό σενάριο.
Δεν αποκλείεται τα στενά του Hormuz να κλείσουν και μια τέτοια εξέλιξη θα έχει επίδραση στις τιμές του πετρελαίου ξεκάθαρα αρνητική.
Οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου αντιπροσωπεύουν έναν επιπλέον «φόρο» για τους καταναλωτές πετρελαίου και ένα απροσδόκητο όφελος για τους παραγωγούς.
Η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου είναι περίπου 100 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, οπότε κάθε πέντε δολάρια στις τιμές ισοδυναμεί με ετήσιο φόρο περίπου 183 δισεκ. δολ. τον χρόνο ή 0,1% του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Οι ΗΠΑ, ωστόσο, είναι μεγάλος παραγωγός πετρελαίου αλλά και καταναλωτής.
Η εγχώρια παραγωγή κυμαίνεται στα 13 εκατ βαρέλια περίπου, με κατανάλωση 21 εκατ βαρέλια.
Η καθαρή επίδραση των υψηλότερων τιμών του πετρελαίου στις ΗΠΑ θα είχε ως αποτέλεσμα την υπονόμευση της οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και αυτό δεν είναι βέβαιο.
Όταν οι τιμές του πετρελαίου κατέρρευσαν από την άνοιξη του 2014 έως τις αρχές του 2016, η επακόλουθη πτώση των κεφαλαιουχικών δαπανών στον πετρελαϊκό κλάδο αντισταθμίστηκε από την αύξηση του πραγματικού εισοδήματος των καταναλωτών από φθηνότερη βενζίνη και πετρέλαιο θέρμανσης παρ΄ ότι η συνολική οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνθηκε σημαντικά.
Η παραγωγή πετρελαίου έχει αυξηθεί κατά περίπου 40% από τα τέλη του 2014, οπότε η καθαρή αύξηση στην οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ από τις στις τιμές του πετρελαίου θα απορροφηθεί.
Η Fed έχει αναγνωρίσει δημοσίως ότι οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου δεν μειώνουν πλέον την οικονομική ανάπτυξη.
Εάν τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή οδηγήσουν σε σημαντική αύξηση των τιμών του πετρελαίου, οι αγορές πιθανώς θα γίνουν πιο νευρικές για την ανάπτυξη και θα ωθήσουν την Fed μειώσει εκ νέου τα επιτόκια.
Η πρόκληση είναι κατά πόσον η αναταραχή στη Μέση Ανατολή μπορεί να αλλάξει την τάση στις μετοχές.
Η παρουσία της FED πάντως και της ΕΚΤ στην Ευρώπη εγγυώνται ότι θα λάβουν μέτρα.
Εάν το Ιράν κλείσει τα στενά του Hormuz (Ορμούζ) το πετρέλαιο θα ξεπεράσει τα 150 δολάρια το βαρέλι αναφέρει η Capital Economics….
Μετά την δολοφονία του υποστράτηγου των Ιρανών στο Ιράκ Qassam Suleimani, έχει μεγάλο ενδιαφέρον η αντίδραση του αμερικανικού στόλου σε ολόκληρο τον πλανήτη, με έμφαση στη θέση του αεροπλανοφόρου CVN 75 Harry Truman που βρίσκεται λίγο έξω από τα στενά του Hormuz στον Περσικό Κόλπο (και ίσως να είχε συμβάλει στην επίθεση στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης εξοντώνοντας τον Qassam Suleimani).
Γιατί οι αμερικανοί ενδιαφέρονται τόσο πολύ για τα στενά του Hormuz;
Αυτή η μικροσκοπική στενή λωρίδα αντιπροσωπεύει το πιο σημαντικό σημείο για την παγκόσμια ροή πετρελαίου, καθώς διακινείται το 1/3 των θαλάσσιων μεταφορών πετρελαιοειδών.
Το Ιράν θέλει να εκδικηθεί τον θάνατο του Qassam Suleimani και είναι πιθανό σενάριο είναι να κλείσει το στενό (ακόμη και αν ο ηγέτης του Ιράν δεχθεί πιέσεις από τους Κινέζους).
Το Ιράν και η Κίνα συνεργάζονται πολύ στενά με επίκεντρο το πετρέλαιο.
Με βάση την Capital Economics το πετρέλαιο θα μπορούσε να εκτοξευθεί στα 150 δολάρια προκαλώντας ύφεση στην παγκόσμια οικονομία.
Η δολοφονία του Qassem Soleimani, αλλά και άλλων στελεχών του Ιρανικού καθεστώτος σε μια αεροπορική επιδρομή των ΗΠΑ τα ξημερώματα 3 Ιανουαρίου 2020, αύξησε σημαντικά τις πιθανότητες μιας ολοκληρωτικής σύγκρουσης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.
Με βάση την Capital Economics έχει υπολογιστεί ότι ένας πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα μπορούσε να μειώσει κατά 0,5% ή και περισσότερο το παγκόσμιο ΑΕΠ, κυρίως λόγω της κατάρρευσης της οικονομίας του Ιράν αλλά και λόγω των επιπτώσεων από την αύξηση των τιμών του πετρελαίου.
Ο Ανώτατος ηγέτης του Ιράν έχει υποσχεθεί “σκληρή εκδίκηση” για το θάνατο του Soleimani.
Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει πολυάριθμες επιλογές, συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων εναντίον αμερικανικών πρεσβειών στην περιοχή, επιθέσεων σε γειτονικούς συμμάχους των ΗΠΑ (όπως η Σαουδική Αραβία) ή ακόμα και πυραυλικών επιθέσεων σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ στον Κόλπο.
Είναι ξεκάθαρο ότι η μεγάλη ανησυχία για την παγκόσμια οικονομία είναι τι θα συμβεί εάν οι εξελίξεις ξεφύγουν από τον έλεγχο και οι ΗΠΑ ξεκινήσουν μια πλήρη στρατιωτική επίθεση στο Ιράν.
1)Η συνεπαγόμενη κατάρρευση της οικονομίας του Ιράν θα μπορούσε να επιδράσει στο παγκόσμιο ΑΕΠ κατά 0,3% κατ΄ ελάχιστο όσο δηλαδή ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας Ο αντίκτυπος στις άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής θα εξαρτηθεί τελικά από το εάν θα εμπλακούν άμεσα στη σύγκρουση.
Η εμπειρία του παρελθόντος δείχνει ότι πολλές χώρες θα μπορούσαν να ξεπεράσουν το σοκ ενός πολέμου.
2)Το πιο σημαντικό για τον υπόλοιπο κόσμο, οι τιμές του πετρελαίου θα αυξηθούν.
Ήδη το πετρέλαιο έχει αυξηθεί λόγω των τελευταίων γεγονότων.
Αλλά εάν το Ιράν προσπάθησε να κλείσει το Στενό του Hormuz, το πετρέλαιο Brent θα εκτινασσόταν στα 150 δολάρια.
Αυτό θα ωθούσε τον πληθωρισμό σε όλο τον κόσμο – έως 3,5% έως 4,0% στις χώρες του ΟΟΣΑ.
Οι κεντρικές τράπεζες στον ανεπτυγμένο κόσμο θα εξετάσουν πιθανώς αυτό το θέμα.
Όμως, στις αναδυόμενες οικονομίες οι χώρες όπου οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου επιδεινώνουν το ισοζύγιο πληρωμών θα οδηγηθούν σε αύξηση των επιτοκίων.
Η Τουρκία και η Ινδία θα υποστούν άμεσες οικονομικές συνέπειες.
3)Θα υπάρξουν επίσης έμμεσες επιπτώσεις στην ροή των θαλάσσιων οδών.
Το βασικό σενάριο είναι ότι η παγκόσμια οικονομία θα ξεπεράσει τις αρχές του 2020 το φόβο της ύφεσης και θα ανακάμψει στη συνέχεια.
Αλλά ένας πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και του Ιράν θα ακυρώσει την ανάκαμψη.
Όσον αφορά τις χρηματοπιστωτικές αγορές, τις αγορές μετοχών και ομολόγων στη Μέση Ανατολή πιθανότατα θα υποστούν πίεση. Αλλά το δολάριο δεν θα επηρεαστεί.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι προφανές ότι μια διόρθωση θα ξεκινούσε στις αγορές μετοχών και το ρίσκο στα χρηματιστήρια θα αυξανόταν κατακόρυφα.
