Το χάος στον προϋπολογισμό της Γερμανίας απειλεί να επιδεινώσει μια ήδη δύσκολη κατάσταση για την υπόλοιπη ευρωπαϊκή ήπειρο. Αυτό που ήταν συνήθως το οικονομικό μηχανοστάσιο της Ευρώπης είχε ήδη αναπτυχθεί μόλις και μετά βίας για 18 μήνες μέχρι τη στιγμή που το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε αυτόν τον μήνα ότι μια κυβερνητική λογιστική τακτική για τη μείωση του δημοσιονομικού της ελλείμματος ήταν παράνομη.
Από τους Geoffrey Smith και Ben Munster/POLITICO
Η Γερμανία είχε χάσει μεγάλο μέρος του mojo της ως αποτέλεσμα της πανδημίας και της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία επέτεινε την ολοένα και πιο επείγουσα πρόκληση της δημογραφικής παρακμής. Αλλά οι δικαστικές αποφάσεις έκλεισαν με θόρυβο την πόρτα στα σχέδια του Βερολίνου να σταθεί ξανά η οικονομία στα πόδια της, με γενναιόδωρες επιδοτήσεις για επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση (και εξίσου γενναιόδωρες για να διατηρηθούν χαμηλά και οι λογαριασμοί ενέργειας στο μεταξύ).
Αυτό το σκηνικό σημαίνει άσχημα νέα όχι μόνο για τη Γερμανία, αλλά και για τους γείτονές της.
«Με τους πελάτες μας στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας στη Γερμανία, τα πράγματα δεν έχουν επιβραδυνθεί ακριβώς στο μηδέν, αλλά έχουν μειωθεί πάρα πολύ», δήλωσε στο POLITICO ο Tiberio Assisi, ο οποίος διευθύνει ένα διυλιστήριο κράματος αλουμινίου στην περιοχή Brescia της βόρειας Ιταλίας. Τόσο οι τιμές όσο και οι όγκοι έχουν μειωθεί σε σχέση με το έτος, είπε.
Το πρόβλημα αφορά σχεδόν όλους τους υποτομείς της μεταποίησης, σύμφωνα με την ιταλική ομοσπονδία εργοδοτών Confindustria.
«Η επιβράδυνση στη Γερμανία είναι ξεκάθαρα μια πτυχή που μας ανησυχεί: Μιλάμε για τον κύριο εμπορικό μας εταίρο», δήλωσε ο περιφερειακός πρόεδρος της Confindustria, Franco Gussalli Beretta.
Παρά μια περίοδο χαμηλής ανάπτυξης, η Γερμανία παραμένει η Νο1 απαραίτητη αγορά για την Ευρώπη λόγω του μεγέθους της. Αντιπροσωπεύοντας το 29% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της ευρωζώνης, απορρόφησε εισαγωγές 360 δισεκατομμυρίων ευρώ από την υπόλοιπη νομισματική ένωση τα τρία πρώτα τρίμηνα του τρέχοντος έτους.
Ενώ τα τρόφιμα και τα ποτά και άλλα καταναλωτικά αγαθά αντιπροσωπεύουν ένα μεγάλο μέρος αυτού, είναι η θέση της Γερμανίας στην κορυφή της ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας μεταποίησης που έχει πραγματικά μεγαλύτερη σημασία, δήλωσε ο Holger Schmieding, επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg Bank με έδρα το Βερολίνο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η πρόσφατη δημοσιονομική ανατροπή είναι μια τεράστια απειλή, υποστηρίζουν ο ίδιος και άλλοι.
«Η αβεβαιότητα είναι, αυτή τη στιγμή, ο χειρότερος βραχυπρόθεσμος κίνδυνος για τις προοπτικές», δήλωσε ο Schmieding στο POLITICO. «Γνωρίζω ότι η γερμανική κυβέρνηση το κατανοεί αυτό, αλλά δεν ξέρω πώς θα το λύσει».
Το γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε ότι περίπου 60 δισεκατομμύρια ευρώ δανεισμού που προορίζονταν για την πράσινη μετάβαση δεν μπορούσαν να εγγραφούν στον προϋπολογισμό του 2021, όταν το περιβόητο φρένο χρέους της Γερμανίας είχε ανασταλεί λόγω της πανδημίας.
Όχι μόνο αυτές οι δαπάνες, αλλά και άλλες που επίσης συνωστίζονται σε «ειδικά ταμεία» εκτός προϋπολογισμού, ή Sondervermögen, αποτελούν σήμερα, όσον αφορά το μέλλον τους, ένα τεράστιο ερωτηματικό. Μόνο για το 2024, παραμένει μια τρύπα 17 δισεκατομμυρίων ευρώ που δεν θα καλυφθεί μέχρι το τέλος του έτους, παραδέχτηκε την Πέμπτη το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα του καγκελαρίου Olaf Scholz.
Αυτή η έλλειψη σαφήνειας είναι δηλητήριο για την γερμανική οικονομία, υποστηρίζουν οι αναλυτές. Σε ένα χειρότερο σενάριο, το ζήτημα «θα μπορούσε να γίνει το Brexit της Γερμανίας» προειδοποιεί ο Marc Ostwald, στρατηγός της ADM ISI στο Λονδίνο, δημιουργώντας «μια ασταθή, αναποτελεσματική κυβέρνηση». «Αν είμαι επιχείρηση και δεν ξέρω ποιες θα είναι οι φορολογικές μου υποχρεώσεις και τα κίνητρα, απλώς θα τα παρατήσω όλα και θα περιμένω», εξήγησε.
Ο Schmieding είναι πιο αισιόδοξος. Αναμένει μια προσωρινή λύση στο αίνιγμα της πέδησης του χρέους στις αρχές του νέου έτους.
«Δεν μπορούμε να λειτουργήσουμε χωρίς προϋπολογισμό», είπε. Η εναλλακτική θα ήταν «τόσο ακανόνιστη, τόσο αντιγερμανική».
Η καθυστέρηση δεν είναι πολυτέλεια που μπορεί να αντέξει η Ευρώπη, ευρύτερα. Κίνα και Η.Π.Α. είναι ήδη πολύ μπροστά από την περιοχή όσον αφορά την ανάπτυξη εθνικών βιομηχανικών πολιτικών για την αντιμετώπιση της νέας εποχής της αποπαγκοσμιοποίησης, όπως ο νόμος για τη μείωση του πληθωρισμού.
Έρευνα της δεξαμενής σκέψης Ifo με έδρα το Μόναχο δείχνει ότι, μεταξύ των σχετικών γερμανικών εταιρειών, σχεδόν το 60% θέλει να μειώσει τις επενδύσεις του στη Γερμανία και να αυξήσει τις ξένες επενδύσεις του τα επόμενα πέντε χρόνια. Η Lara Zarges του Ifo είπε ότι οι Η.Π.Α. ξεχωρίζουν ως ο προτιμώμενος προορισμός για επενδύσεις και ότι η επιθυμία για επενδύσεις αλλού στην Ευρώπη έχει μειωθεί «σημαντικά» φέτος, ιδιαίτερα μεταξύ των βιομηχανικών επιχειρήσεων.
Ο Beretta της Confindustria αναγνωρίζει ότι οι εταιρείες της περιοχής του αναζητούν πλέον ευκαιρίες. Αλλά για πολλούς, το να περιμένουν το Βερολίνο να διορθώσει την κατάσταση θα είναι οδυνηρό. «Δεν βλέπουμε διέξοδο», είπε ο Tiberio Assisi. «Στηρίζουμε τη Γερμανία για χάρη της Ευρώπης γενικότερα. Είναι η πιο σημαντική χώρα από όλες».
