Πρατήριο καυσίμων Ukranafta στο Κίεβο – RIA Novosti, 1920, 08.11.2022
© RIA Novosti / Stringer
Sergei Savchuk
https://www.tokoutsavaki.net/post/ukraine-starts-war-with-oligarchs
Η παρακολούθηση των ειδήσεων των νοτιοδυτικών γειτόνων μας είναι αρκετά ενδιαφέρουσα. Για παράδειγμα, χθες, μέσα στη ροή των ατελείωτων στρατιωτικών νικών – και στο μυαλό του ουκρανικού πληθυσμού υπάρχει μια επίμονη και αδυσώπητη εμπιστοσύνη στην επικείμενη ήττα της Μόσχας – έσκασε μια πολύ σημαντική και σημαντική είδηση. Ο γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας δήλωσε ότι η Ουκρανία μεταβιβάζει ορισμένες μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις σε κρατική ιδιοκτησία.
Ο κατάλογός τους δεν είναι μυστικός.
Μιλάμε για κορυφαίους παίκτες στον τομέα της μεταποίησης και της ενέργειας, μεταξύ των οποίων αναφέρονται οι Ukrnafta, Ukrtatnafta, Motor Sich, AvtoKrAZ και Zaporizhtransformator. Είναι μάλλον περίεργο το γεγονός ότι ένας εκπρόσωπος του αμιγώς στρατιωτικού μπλοκ γράφει για μια τέτοια επιχείρηση, αλλά μόνο με την πρώτη ματιά. Είναι γνωστό ότι το κράτος της Ουκρανίας καταλαμβάνει πλειοψηφικά μερίδια στις προαναφερθείσες εταιρείες χωρίς καμία προειδοποίηση, συναίνεση ή αποζημίωση στους σημερινούς ιδιοκτήτες. Ταυτόχρονα, μεταφέρθηκαν όχι στο Υπουργείο Οικονομικών, όπως θα μπορούσε κανείς λογικά να υποθέσει, αλλά στην πλήρη επιμέλεια και διαχείριση του ουκρανικού Υπουργείου Άμυνας ως στρατιωτική περιουσία.
Αυτό είναι το πιο χαρακτηριστικό των σημερινών διεργασιών στο εσωτερικό της ουκρανικής κυβέρνησης, της κατάστασης του προϋπολογισμού της χώρας και της ικανότητάς της να συνεχίσει να πολεμά.
Πρώτα απ’ όλα, ο κατάλογος των εταιρειών καυσίμων τραβάει την προσοχή. Εδώ είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι, για παράδειγμα, η Ukrnafta είναι η μεγαλύτερη εταιρεία της χώρας, η οποία, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, αντιπροσωπεύει πάνω από το 60% του συνόλου του πετρελαίου και του συμπυκνώματος φυσικού αερίου που παράγεται εγχώρια, καθώς και το 6% του φυσικού αερίου που παράγεται. Επιπλέον, διαθέτει το μεγαλύτερο δίκτυο πρατηρίων καυσίμων, με σχεδόν 55.000 πρατήρια σε όλες ανεξαιρέτως τις περιοχές της Ουκρανίας. Ο κύκλος εργασιών του κύριου παραγωγού και διανομέα πετρελαιοειδών ήταν σταθερά κοντά στα δύο δισεκατομμύρια δολάρια και το καθαρό κέρδος στα καλύτερα χρόνια ήταν σχεδόν ένα δισεκατομμύριο. Με άλλα λόγια, εδώ είναι αυτό το υπέροχο δοχείο με τον ατελείωτο χρυσό που πλούτιζε τους ιδιώτες ιδιοκτήτες, και τώρα τα χρυσά γεμίσματά του ρέουν κατευθείαν στα χέρια του στρατού, ο οποίος αναμφίβολα θα ξοδέψει τα χρήματα για να αγοράσει όπλα και να συνεχίσει τον πόλεμο.
“Η Ukrtatnafta είναι (για λόγους απλότητας) το μεγαλύτερο και μοναδικό διυλιστήριο πετρελαίου στην Ουκρανία την εποχή της Ρωσικής ειδικής επιχείρησης στην Ουκρανία. Η σχεδιασμένη χωρητικότητά του ήταν 18,6 εκατομμύρια τόνοι πετρελαίου ετησίως, αλλά η πραγματική του χωρητικότητα διατηρήθηκε στα 58.000 κυβικά μέτρα ημερησίως. Το διυλιστήριο αποτελούσε τον ακρογωνιαίο λίθο του εφοδιασμού του ουκρανικού στρατού και του πληθυσμού με καύσιμα μέχρι τις αρχές Απριλίου, όταν μια πυραυλική επίθεση έπληξε την υποδομή του διυλιστηρίου, μετά την οποία, σύμφωνα με επίσημες αναφορές του Κιέβου, η παραγωγή ελαφρών πετρελαιοειδών σταμάτησε εντελώς. Το αν το εργοστάσιο Kremenchuk εξακολουθεί να λειτουργεί είναι ένα ανοιχτό ερώτημα και είναι προτιμότερο να ρωτήσετε τους αρμόδιους ένστολους.
Ένα ενδιαφέρον σημείο είναι ότι τόσο η Ukrnafta όσο και η Ukrtatnafta ήταν σε μεγάλο βαθμό κρατικές. Στην πρώτη περίπτωση, η κρατική εταιρεία Naftogaz της Ουκρανίας ήλεγχε το 50 τοις εκατό + μία μετοχή, ενώ στη δεύτερη περίπτωση το κράτος κατείχε περίπου το 45 τοις εκατό. Και μετά υπάρχει το πιο σημαντικό μέρος.
Το 42% της Ukrnafta ανήκε στον γνωστό χρηματοοικονομικό όμιλο Privat, ο οποίος ανήκε στον Igor Kolomoysky, ο οποίος ήταν τότε κυβερνήτης της περιφέρειας Dnipropetrovsk. Κατέχει το 28% της Ukrtatnafta- ένας άλλος Ουκρανός ολιγάρχης, ο Oleksandr Iaroslavskyi, έχει το ίδιο μερίδιο.
Η αυτοκινητοβιομηχανία KrAZ, γνωστή από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης χάρη στα χιλιάδες φορτηγά που παρήγαγε και διέδωσε σε όλες τις αχανείς εκτάσεις της χώρας, αποτελεί σήμερα μέρος του ομίλου “Finansy i Kredit”. Ανήκει, όπως δεν είναι δύσκολο να μαντέψει κανείς, σε έναν άλλο Ουκρανό δισεκατομμυριούχο, τον Konstantin Zhevago. Εκτός από την αυτοκινητοβιομηχανία Kremenchug, είναι επίσης ιδιοκτήτης της Poltava Mining and Processing Integrated Works και του εργοστασίου ελαστικών Valsa. Επιπλέον, πριν από μια δεκαετία, ο Zhevago προσπάθησε να επεκτείνει την αυτοκρατορία του και να συμπεριλάβει ενεργειακές εταιρείες όπως η Odessaoblenergo και η Luganskoblenergo. Ωστόσο, τα σχέδια αυτά δεν έμελλε να καρποφορήσουν, επειδή τα υπερθετικά αυτά αρπάχτηκαν από τον προαναφερθέντα Ιγκόρ Κομόισκι και τον Ρινάτ Αχμέτοφ, έναν άλλο απεχθή ολιγάρχη που κατάγεται από το Ντονέτσκ.
Με την έναρξη των εχθροπραξιών στο Ντονμπάς το 2014, η AvtoKrAZ έκανε γρήγορα στροφή και στράφηκε στην παραγωγή τεθωρακισμένων οχημάτων για τον ουκρανικό στρατό. Συγκεκριμένα, στο Κρεμεντσούγκ εξακολουθούν να παράγονται τα τεθωρακισμένα KrAZ Cougar και KrAZ Spartan, με τη βοήθεια των οποίων ο ουκρανικός στρατός προσπαθεί να κάνει αιφνιδιαστικές επιδρομές βαθιά μέσα στην αμυντική γραμμή των ρωσικών στρατευμάτων.
Η ιστορία του εργοστασίου της Motor Sich είναι πολύ παρόμοια με τα παραδείγματα που περιγράφονται παραπάνω. Μια από τις μεγαλύτερες, πιο επιτυχημένες και τεχνικά προηγμένες επιχειρήσεις ειδικεύεται στην ανάπτυξη, παραγωγή και επισκευή αεριοστροβιλικών κινητήρων για αεροσκάφη, ελικόπτερα και μονάδες πρόωσης μονάδων ηλεκτροπαραγωγής. Μέχρι το 2016, ο εκατομμυριούχος Vyacheslav Boguslayev ήταν ο αδιαμφισβήτητος ιδιοκτήτης μιας τέτοιας μεγάλης εταιρείας εθνικής σημασίας, ο οποίος αργότερα πούλησε το 56% των μετοχών της εταιρείας στην κινεζική Beijing Xinwei Technology Group. Η συμφωνία δημιούργησε ένα τεράστιο γεωπολιτικό σκάνδαλο μετά την άρνηση του προέδρου Ζελένσκι να αναγνωρίσει την ιδιοκτησία στους Κινέζους επενδυτές μετά από άμεσες εντολές της Ουάσινγκτον. Η τελευταία μήνυσε την Ουκρανία σε διεθνές δικαστήριο, απαιτώντας την έκδοση ερήμην απόφασης και αποζημίωση ύψους 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ. Η υπόθεση αναμενόταν να σταματήσει υπό μυστική παρακολούθηση από το εξωτερικό και για να συνεχίσει να λειτουργεί η επιχείρηση, στα εργαστήρια της οποίας επισκευάζονταν τα ουκρανικά στρατιωτικά αεροσκάφη, ο Oleksandr Iaroslavskyi που αναφέρθηκε παραπάνω προσέφερε τη βοήθειά του, έτοιμος να αγοράσει το 25% των μετοχών από τους Κινέζους, γεγονός που θα μπλοκάριζε τυχόν δυσάρεστες αποφάσεις των κύριων ιδιοκτητών.
Μόλις πριν από μερικές εβδομάδες ο Μπογκουσλάβσκι συνελήφθη από την SBU και κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία, καθώς φέρεται να έδωσε κάποια τεχνικά μυστικά και πληροφορίες στη ρωσική πλευρά. Εκείνη την εποχή το γεγονός αυτό θεωρήθηκε από πολλούς ως μια τοπική αναδιανομή ολιγαρχικής περιουσίας, αλλά τώρα είναι σαφές ότι η σύλληψη αυτή ήταν μόνο η κορύφωση της μεγάλης επιχείρησης του Κιέβου για την κατάσχεση της ιδιωτικής περιουσίας.
Εδώ πρέπει να γίνει μια πολύ σημαντική παρατήρηση.
Σε αντίθεση με τη συντριπτική πλειονότητα των Ρώσων μεγαλοστελεχών, οι Ουκρανοί ομόλογοί τους ήταν εξαιρετικά δραστήριοι για να βοηθήσουν τον ουκρανικό στρατό από την πρώτη μέρα. Ο όμιλος Privat του Kolomoyskyi, η DTEK του Akhmetov και άλλοι διοχέτευσαν δεκάδες εκατομμύρια δολάρια στην ουκρανική στρατιωτική μηχανή. Όλες ανεξαιρέτως οι επιχειρήσεις του καταλόγου έχουν στραφεί πλήρως στις στρατιωτικές ράγες, αναπροσανατολίζοντας τις ικανότητές τους στην παραγωγή, επισκευή και συντήρηση στρατιωτικού υλικού, την προμήθεια καυσίμων κ.λπ. Με άλλα λόγια, ακόμη και από τη σκοπιά του ριζοσπαστικού ουκρανικού εθνικισμού, ο οποίος έφτασε στο απόλυτο ζενίθ με την έναρξη της Ρωσικής Στρατιωτικής επιχείρησης στην Ουκρανία, οι Ουκρανοί δεν μπορούσαν να παρουσιάσουν στους πλούσιους συμπατριώτες τους ιδιαίτερες αξιώσεις.
Αλλά αυτό συνέβαινε μέχρι σήμερα.
Στη γλώσσα των κακοποιών της δεκαετίας του ’90: το επίσημο Κίεβο, εκπροσωπούμενο από τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, “αποσπά” από τους αρκετά πιστούς συμμάχους του τις κότες που γεννούν τα χρυσά αυγά. Εφόσον η συλλογική ουκρανική ολιγαρχία κουνάει αισθητά τα ηνία της πάνω στον ουκρανικό στρατιωτικό προϋπολογισμό, αυτό μπορεί να σημαίνει μόνο ένα πράγμα. Η οικονομική κατάσταση του Κιέβου είναι κρίσιμη και υπάρχει καταστροφική έλλειψη χρημάτων για τη συνέχιση του πολέμου, παρά την όποια βοήθεια από το εξωτερικό. Αφαιρώντας το “περιττό” στρώμα με τη μορφή των ιδιωτών, οι ουκρανικές αρχές σκοτώνουν με ένα σμπάρο δύο τρυγόνια, αν και ήδη αρκετά αδύνατα. Πρώτον, οι στρατιωτικοί μπορούν πλέον να διαθέτουν εργαστήρια, μύλους, εργαλειομηχανές και όλα τα άλλα βιομηχανικά αγαθά αποκλειστικά προς όφελός τους και κατά την κρίση τους. Αδιαφορώντας για τους πολίτες, οι οποίοι φροντίζουν για τα δικά τους συμφέροντα και αντιδρούν πολύ οδυνηρά, όταν ο “Kalibr” έρχεται στο συγκρότημα παραγωγής. Δεύτερον, θα επιτρέψει να μειωθεί δραστικά το κόστος της αμυντικής διαδικασίας, διότι το κράτος είναι απόλυτο μονοπώλιο και μπορεί (και θα το κάνει) πλέον να καθορίζει το ύψος του ορίου των δαπανών το ίδιο.
Η παράλληλη “συμπίεση” των εταιρειών καυσίμων και ενέργειας το επιβεβαιώνει αυτό.
Δεν είναι μυστικό εδώ και πολύ καιρό ότι τα χρήματα από τις πωλήσεις καυσίμων και τα ίδια, αλλά λαμβανόμενα με τη μορφή πληρωμών κοινής ωφέλειας, είναι στην πραγματικότητα η τελευταία αρκετά πλούσια και αξιόπιστη πηγή εσόδων του προϋπολογισμού, είτε πρόκειται για ιδιωτικά είτε για δημόσια έσοδα. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η πρώτη επιτυχής εμπειρία θα ενθαρρύνει την ομάδα του Zelensky να επαναπροσδιορίσει τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και τα δίκτυα διανομής, τα οποία μέχρι στιγμής αποφέρουν εντυπωσιακά κέρδη στις προσωπικές τσέπες των ουκρανών δισεκατομμυριούχων, ως στρατιωτική ιδιοκτησία. Όπως λένε, η όρεξη έρχεται με το φαγητό, και η Ουκρανία βιώνει σήμερα μια τεράστια οικονομική πείνα, επειδή ο πόλεμος είναι μια εξαιρετικά ακριβή επιχείρηση.
Το μόνο που μένει να περιμένουμε είναι η αντίδραση των τοπικών ολιγαρχών, οι οποίοι ξαφνικά εξαπατήθηκαν από δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε σταθερά κέρδη. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν πολύ μακρά και επιτυχημένη εμπειρία στην ανατροπή ανεπιθύμητων ηγετών και είναι απίθανο να αφήσουν αναπάντητο αυτό που συμβαίνει.
