(Αμφιλόχιος Ικονίου – Λόγος Ε΄ – Εις την Ημέραν του Αγίου Σαββάτου – Migne 39, 89-95)
Οι λόγοι του Επισκόπου Αμφιλοχίου (Ικονίου) είναι λόγοι μεγίστης πνευματικής βαρύτητας, τους οποίους η αμείλικτη φθορά του χρόνου δεν μπορεί να τους βυθίση στη λήθη, διότι ευρίσκονται στο βάθρο της ορθής εκκλησιολογίας. Είναι λόγοι σφουγγάρι Αγιοπνευματικής έμπνευσης, που ελέγχουν τη ρηχότητα της αμφισβήτησης στο πρόσωπο του Χριστού και στην Ανάστασή Του. Η διδασκαλία του Αγίου είναι πλημμύρα και χιονοστιβάδα και κατά των αιρέσεων.
Πολλές προσπάθειες της αρνητικής κριτικής εμφανίζονται «ως σύγχρονες απόψεις – αναθεωρήσεως» κατά της Αναστάσεως του Χριστού, σ’ αντίθεση δηλ. με την αληθινή – λυτρωτική καταγραφή της στα Ιερά Ευαγγελικά κείμενα.
Ο λόγος του Αγίου Αμφιλοχίου όχι μόνο αναλύει το γεγονός της Αναστάσεως («Εις την Ημέραν του Αγίου Σαββάτου») αλλά διατέμνει εγκάρσια όλη την ψυχολογία των αρνητών, αφελών αρνητών της Αναστάσεως.
Ο σημερινός κόσμος στο σύνολό του (και στην πατρίδα μας) αποκρούει κάθε είδους ειλικρινή προσφυγή στη Χριστιανική Ορθόδοξη διδασκαλία για διαμόρφωση σωτηρίας οδού, προσωπικής και κοινωνικής. Τον οραματισμό του Κυρίου για ορθή πίστη και ενωμένη (σ’ αυτή) ανθρωπότητα πάσχισαν (εχθρικά) οι ηγεσίες των Εβραίων να τον αμφισβητήσουν, να τον πολεμήσουν, υπακούοντας στο διαμονικό θέλημά τους (φθόνος), χωρίς τη συνοδοιπορία τους με τις προφητείες περί Χριστού.
Η αποστασιοποιημένη από το Χριστό συμπεριφορά των Εβραίων τοποθέτησε και «φύλακες» στο Τάφο του Κυρίου, που συνεχίσθηκε διαχρονικά με πόλεμο εναντίον του προσώπου του Κυρίου και της Εκκλησίας Του. Οι Εβραίοι κατά βάθος έβλεπαν την πνευματική, ψυχολογική και μαρτυρική αντοχή των πιστών και δεν ησύχαζαν ποτέ, μέχρι και σήμερα: Όλες τις εν επιγνώσει ή ανεπίγνωστες επιρροές που δέχονται (από τον Διάβολο) οι εχθροί του Χριστού, τις υπαινίσσεται.
Η πνευματικής σημασίας διατύπωση του Αγίου Αμφιλοχίου: «και δεδιότες την Ανάστασιν, στρατιώτας φύλακας εφιστώσι τω μνήματι. Τις είδε νεκρόν φυλαττόμενον; μάλλον δε τις είδε νεκρόν πολεμούμενον;». Φοβούμενοι την Ανάσταση έβαλαν φύλακες στο μνήμα. Παράδοξο! Ποιος είδε νεκρό να τον περιφρουρούν ως ζωντανό; Περισσότερο παράδοξο, ποιος είδε νεκρό να πολεμείται;
Ακόμη και στο θάνατό του ο Κύριο υπήρξε «σημείον αντιλεγόμενον». Μέχρι και σήμερα ο Χριστός είναι σκόπελος επί του οποίου προσκρούουν τα ορθολογιστικά πνεύματα, που μιμούνται τον Κέλσο (180 μ.Χ.), τον νεοπλατωνικό φιλόσοφο Πορφύριο (μαθητή του Πλωτίνου), τον Βολταίρο, τον Ρενάν και πολλές φιλοσοφικές σχολές με τις παραδοξολογίες τους, που θέλουν ν’ απαλλαγούν από το Μυστήριο της ενσαρκώσεως του Θεού, αρνούμενοι την Θεία υπόσταση του Χριστού.
1ο Σχόλιο: Αναμφίβολα, ο Χριστιανισμός ως Ορθοδοξία έχει καθολικότητα ουσίας, ορθή δηλ. θεώρηση περί κόσμου, περί ανθρώπου και περί πολιτείας, ως ανακαινιστής των πάντων, υπό το φως του Ευαγγελίου και της ερμηνείας του υπό των αγίων Πατέρων. Αυτή τη θεολογική συνισταμένη (ως ιδεολογία) τη δέχονται πολλοί. Δεν έχει όμως και καθολικότητα εφαρμογής υπό των ανθρώπων, γι’ αυτό και δεν βλέπουμε προσπάθειες επιλύσεως των προβλημάτων της πολιτικής – κοινωνικής ζωής υπό το φως της Χριστιανικής διδασκαλίας και των Ι. Κανόνων.
Αν και ο 20ος αιώνας υπήρξε αιώνας διαμαρτυρίας, οι αιρέσεις, ιδίως η παναίρεση του Οικουμενισμού, έχει εξαπλωθεί, χωρίς μεγάλες αντιδράσεις. Αυτή η πραγματικότητα είναι αποτέλεσμα της μη καθολικής εφαρμογής του πνεύματος της Ορθοδοξίας και των Ι. Κανόνων της.
Ο προσανατολισμός των σημερινών επισκόπων είναι η κοινωνία με την αίρεση, η αποδοχή του Οικουμενισμού (Κρήτη 2016) (τέλος σχολίου).
Από τον βασιλικό πέπλο του λόγου του Αγίου Αμφιλοχίου, θεωρώ σκόπιμο ν’ ανασύρω ακόμη λίγες γραμμές, πολύ περιεκτικές, για ν’ αποφύγουμε κοσμικούς ελιγμούς και στρατηγήματα της ολιγοπιστίας:
«Σήμερα εορτάζουμε την επιτάφιο εορτή του Σωτήρος μας. Και αυτός μεν ευρίσκεται κάτω (εις τον Άδη) κοντά εις τους νεκρούς, συντρίβων τα δεσμά του θανάτου και γεμίζω τον Άδην με φως και εγείρων εκ του ύπνου αυτούς, οι οποίοι είχον κοιμηθή∙ ημείς δε πηδώμεν από χαράν υπεράνω της γης, σκεπτόμενοι με την φαντασίαν την ανάστασιν, και δεν φοβούμεθα μήπως η φθορά υπερνικήση την αφθαρσίαν… Ω καινούργια και παράδοξα γεγονότα. Επάνω εις το ξύλον (του Σταυρού) εκτείνεται αυτός, που με τον λόγον εξέτεινε τον ουρανόν∙ και δένεται με δεσμά αυτός που έδεσε με άμμο την θάλασσα∙ ποτίζεται με χολή αυτός, που εχάρισε τας πηγάς του μέλιτος∙ και στεφανώνεται με αγκάθια αυτός, που εστεφάνωσε την γη με τα λουλούδια∙ και κτυπάτει πράγματι εις το κεφάλι με καλάμι Εκείνος που επάταξε την Αίγυπτο με τις δέκα πληγές και σκέπασε με τα νερά το κεφάλι του Φαραώ.
Δέχεται εμπτυσμούς το πρόσωπον, το οποίον τα Χερουβίμ δεν μπορούν να αντικρύσουν. Γιατί να είπω περισσότερα. Χωρίς να αναγνωρίσω τίποτε από την αγαθότητά του, κλείουν εις τάφον Εκείνον, τον οποίον κανένα από τα όντα δεν δύναται να περικλείση και τοποθετούν επάνω εις τον τάφον σφραγίδας φρουρούντες αυτόν, που είναι η σωτηρία μας και επειδή φοβούνται την Ανάστασιν, εγκαθιστούν στρατιώτες φρουρούς εις τον τάφον. «Τις είδε νεκρόν φυλαττόμενον; μάλλον δε τις είδε νεκρόν πολεμούμενον;».
2ο Σχόλιο: Πολύ αμφιβάλλω αν λέει κάτι στους σημερινούς Ορθοδόξους η υπογράμμιση του Αγίου Αμφιλοχίου: «Τις είδε νεκρόν φυλαττόμενον; μάλλον δε τις είδε νεκρόν πολεμούμενον;».
Αν αφεθείς με σύνεση στη μελέτη (σχετικών) Πατερικών κειμένων θα διαπιστώσης την απόλυτη δικαίωση του Αγίου Αμφιλοχίου.
Ο Αγ. Νικόδημος ο Αγιορείτης γράφει στον «περί της Συνεχούς Θ. Μεταλήψεως» βιβλίο του:
«Ο έχων την γνώσιν της αληθείας και καλύπτων αυτήν, ο μη τους Θείους Κανόνας και νόμους υπερασπίζων είναι δίκαιον να κολασθή όχι ολιγώτερον εκείνων, οίτινες τους παραβαίνουσιν∙ ο σιωπών την αλήθειαν, είναι ως ο κρύπτων τον Χριστόν εν τω τάφω, καθώς είπεν εις των Πατέρων∙ και άλλος πάλιν είπε∙ το να σιωπά τις την ευσέβειαν, είναι μέγας κίνδυνος, και κόλασις αιώνιος, και λάκκος απωλείας δεν είναι δίκαιον και πρέπον οι ευσεβείς να σιωπώσιν, όταν παραβαίνωνται οι νόμοι του Θεού, και οι κακοί ζητούσι να συστήσουν την πλάνην των∙ διότι είπεν ένας μέγας Πατήρ, όταν είναι κίνδυνος να χωρισθή τις από τον Θεόν, και εις τον Θεόν αναφέρεται το κακόν, ουδείς ευσεβής πρέπει να σιωπήση ή όλως να ησυχάση∙ διότι η σιωπή είναι προδοσία και άρνησις της αληθείας και τούτο το φανερώνει ο Πρόδρομος του Κυρίου και οι γενναίοι Μακκαβαίοι, οι οποίοι δια την μικρήν εντολήν του νόμου εκινδύνευσαν μέχρι θανάτου και δεν επρόδωκαν ουδέν το ελάχιστον του νόμου» (Σελ. 107).
Ι. Χρυσόστομος: (Λόγος 64 εις τον Ιερομάρτυρα Βαβύλαν)
«Ει δε ανδρός αδικουμένου, ουκ ασφαλές υποκρίνεσθαι∙ των θείων νόμων υβριζομένων, ο σιγήσας και παριδών, τίνος ουκ έσται κολάσεως άξιος;».
ΝΙΚΟΣ Ε. ΣΑΚΑΛΑΚΗΣ
ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ
