Στην κόντρα της με τη Δύση η Μόσχα στέλνει συχνά τα μηνύματά της μέσω στρατιωτικών ασκήσεων. Η άσκηση Zapad (Δύση), είναι η μεγαλύτερη που διεξάγεται ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 και θεωρείται ως προάγγελος μιας πιθανής δράσης προς δυσμάς.
ΠΗΓΗ: STRATFOR
Η άσκηση Zapad ξεκίνησε από την σοβιετική εποχή. Η μεγαλύτερη σε παρουσία προσωπικού διεξήχθη το 1981 όταν συμμετείχαν 150.000 άνδρες. Το σενάριο τότε προέβλεπε εισβολή στη Δυτική Γερμανία και την εκτόξευση πυρηνικών πληγμάτων κατά της Δύσης γενικότερα. Μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ η άσκηση επίσης «έπεσε» σε ένταση και συμμετοχή δυνάμεων.
Όμως τον Σεπτέμβριο του 2009, έναν χρόνο μετά την σύγκρουση με τη Γεωργία, η οποία σηματοδότησε την αναγέννηση της Ρωσίας ως περιφερειακής δύναμης, η άσκηση Zapad αναβαθμίστηκε και σε αυτή συμμετείχαν και στρατεύματα από τη Λευκορωσία κάτι που συνεχίζεται έως σήμερα.
Το 2013 το σενάριο της άσκησης προέβλεπε την απόκρουση «τρομοκρατών από τις χώρες της Βαλτικής». Τότε η Ρωσία χρησιμοποίησε και drones τα οποία χρησιμοποίησε κατόπιν στην Ουκρανία και στην Συρία.
Εφέτος η άσκηση Zapad θα διεξαχθεί μεταξύ 14 και 20 Σεπτεμβρίου σε μια περίοδο όξυνσης της έντασης με τη Δύση. Το ΝΑΤΟ έχει αναπτύξει δυνάμεις του στην ανατολική Ευρώπη, από τη Βαλτική μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα, μετά την ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας και την πρόκληση πολέμου στην ανατολική Ουκρανία.
Η Ρωσία επίσης ενίσχυσε τις συνοριακές της δυνάμεις και υποστήριξε τους περιφερειακούς της συμμάχους σε πρώην σοβιετικές δημοκρατίες. Τώρα που οι ΗΠΑ επεκτείνουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και το Κρεμλίνο απείλησε με «ασύμμετρη απάντηση», η Ρωσία, εκτιμούν αναλυτές, σκοπεύει με την εφετινή άσκηση να στείλει σαφές μήνυμα στη Δύση.
Δυτικοί παρατηρητές αναμένουν η άσκηση Zapad να είναι η μεγαλύτερη από το 2009. Αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ εκτιμούν ότι θα συμμετάσχουν σε αυτή πάνω από 100.000 στρατιώτες, ενώ ομόλογοί τους από τις Βαλτικές χώρες εκφράζουν την ανησυχία τους κατά πόσο η άσκηση δεν αποτελεί πρόσχημα για μόνιμη ρωσική στρατιωτική παρουσία στη Λευκορωσία.
Το Κίεβο επίσης εκφράζει ανησυχία για την ανάπτυξη ρωσικών συστημάτων στα σύνορα Ουκρανίας – Λευκορωσίας. Ο πρώην πρόεδρος της Γεωργίας Σαακασβίλι έκανε λόγο για «προσάρτηση» της Λευκορωσίας από τη Ρωσία μέσω της άσκησης. Η μόνιμη ρωσική στρατιωτική παρουσία στη Λευκορωσία σημαίνει την ένταξη της χώρας αυτής στη ρωσική υβριδική στρατηγική;
Κάτι τέτοιο δεν είναι πιθανό. Η Λευκορωσία είναι ήδη σημαντικός σύμμαχος της Ρωσίας. Άρα αυτή την στιγμή η Ρωσία δεν θα κερδίσει πολλά αν προσαρτήσει τη Λευκορωσία. Επίσης η μόνιμη παρουσία ρωσικών δυνάμεων στη χώρα δεν είναι δημοφιλής.
Επίσης, η Ρωσία είναι απίθανο να χρησιμοποιήσει την άσκηση ως πρόσχημα για να επιτεθεί στην Ουκρανία ή τις Βαλτικές χώρες. Επίθεση στις τελευταίες θα ενεργοποιούσε το Άρθρο 5 του καταστατικού του ΝΑΤΟ, μέλη του οποίου οι χώρες αυτές είναι, ενώ η έμμεση εμπλοκή στην σύγκρουση στην Ουκρανία είναι σαφώς προτιμότερη για τη Μόσχα από μια άμεση.
Ακόμα όμως κι αν η Ρωσία δεν αποτολμήσει τίποτα από τα παραπάνω, η ρωσική στρατιωτική παρουσία στη Λευκορωσία μπορεί να ενισχυθεί με την «άφεση» ρωσικών συστημάτων στη χώρα αυτή μετά την άσκηση… για ώρα ανάγκης.
Επίσης η άσκηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αφορμή ενίσχυσης των ρωσικών δυνάμεων στον θύλακα του Καλίνινγκραντ και στα δυτικά της σύνορα. Την ώρα δε που η προσοχή της Δύσης θα είναι στραμμένη στη άσκηση μπορεί να υπάρξει κλιμάκωση της υβριδικής σύγκρουσης στην ανατολική Ουκρανία, ή αλλού.
Η άσκηση Zapad δεν θα είναι το προανάκρουσμα μιας ρωσικής εισβολής στις Βαλτικές χώρες ή την Ουκρανία. Αποτελεί όμως σαφή συμβολισμό προς τη Δύση για τις μελλοντικές κινήσεις της Μόσχας. Η άσκηση θα ενισχύσει την κούρσα συγκέντρωσης δυνάμεων Ρωσίας και Δύσης και θα αποτελέσει αντικατοπτρισμό των ρωσικών προθέσεων για το μέλλον.
