Όχι, δεν είναι κάποιο σκοτεινό αστείο του διαδικτύου. Στην Ουκρανία, από τις 28 Οκτωβρίου, πωλούνται κανονικά σοκολάτες που περιέχουν αληθινές προνύμφες εντόμων. Το όνομα τους; «Zhukolad» — ένας λεκτικός συνδυασμός από τις λέξεις «ζούκο» (έντομο) και «σοκολάτα».
Τα «σοκολατάκια του μέλλοντος» διατίθενται ήδη στο Λβιβ και στο Κίεβο, έναντι 49 γρίβνιες (περίπου 1,10 ευρώ), και όπως ήταν αναμενόμενο, προκάλεσαν σοκ, αηδία αλλά και… περιέργεια. Στα social media κυκλοφορούν ήδη βίντεο που δείχνουν τους «τολμηρούς» να δοκιμάζουν τη νέα τάση, αποδεικνύοντας ότι ο δρόμος προς τη βιώσιμη διατροφή δεν είναι για στομάχια ευαίσθητα.
Ukraine launches “Zhukolad” — chocolate with real larvae
A new and unusual product has appeared in Ukrainian stores: chocolate bars containing edible larvae.
The product, called “Zhukolad,” quickly went viral on social media.The creators — entrepreneurs Mykola and Daria… pic.twitter.com/BwysA7mbQI
— NEXTA (@nexta_tv) October 31, 2025
Από τη θεωρία της βιωσιμότητας στο σοκ του ρεαλισμού
Η ιδέα της διατροφής με έντομα δεν είναι καινούργια. Εδώ και χρόνια, η Ε.Ε. και διάφοροι διεθνείς οργανισμοί προωθούν τη «πρωτεΐνη του μέλλοντος», προβάλλοντας τα έντομα ως μια εναλλακτική, πιο φιλική προς το περιβάλλον πηγή πρωτεΐνης. Όμως, άλλο είναι να το βλέπεις σε έκθεση τροφίμων των Βρυξελλών και άλλο να το κρατάς στο χέρι σου μέσα σε μια μπάρα σοκολάτας.
Στην Ουκρανία, που βιώνει πόλεμο, ενεργειακή κρίση και πληθωρισμό, το εγχείρημα μοιάζει περισσότερο με πειραματικό τεστ αντοχής της κοινής γνώμης. Κάποιοι το θεωρούν βήμα προς την οικολογική συνείδηση. Άλλοι, βλασφημία απέναντι στη γαστρονομία.
🤮🤮🤮Questi ritardati sono pronti dí mangiare anche la merda per diventare europei 🤮🇺🇦 In Ucraina hanno iniziato a vendere cioccolato con larve
Zhukolad,una barretta di cioccolato con vere larve all'interno è apparsa sugli scaffali dei negozi ucraini. Il gusto dell'Indipendenza pic.twitter.com/gtHC1ARrRN— Valentina 🇧🇬🇷🇺🇮🇹🧱 (@ValentinaMihay5) October 28, 2025
Το «rebranding» των εντόμων
Η εικόνα της προνύμφης μέσα στη σοκολάτα δεν κρύβεται, αντίθετα, προβάλλεται. Είναι το νέο πρόσωπο του «πράσινου μέλλοντος»: ένα προϊόν φτιαγμένο για να προκαλεί, να συζητιέται και να δοκιμάζει τα όρια της αποδοχής. Όπως λένε οι δημιουργοί του, «ο κόσμος πρέπει να εξοικειωθεί με την ιδέα ότι τα έντομα είναι τροφή». Η ιδέα βέβαια προκαλεί αντιδράσεις, κυρίως στα social media, όπου πολλοί χρήστες μιλούν για «διατροφικό πείραμα» ή «επικοινωνιακή πρόβα» πριν από την ευρύτερη προώθηση τέτοιων προϊόντων στην Ευρώπη.
Από το εργαστήριο στη σοκολάτα
Η κατανάλωση εντόμων εγκρίθηκε επισήμως από την Ε.Ε. το 2021, με βάση την αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA). Από τότε, τέσσερα είδη εντόμων έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας ως τρόφιμα, μεταξύ αυτών και οι προνύμφες του σκαθαριού Tenebrio molitor, που χρησιμοποιούνται τώρα και στα «Zhukolad».
Στην πράξη, πρόκειται για ένα βήμα προς την αποδοχή της «πρωτεΐνης των εντόμων», που ήδη χρησιμοποιείται σε σνακ, μπάρες και μπισκότα. Το σοκ όμως της «ολόκληρης προνύμφης» μέσα στη σοκολάτα είναι άλλο επίπεδο.
Ηθικό δίδαγμα; Κανένα
Η ιστορία των «Zhukolad» είναι κάτι περισσότερο από μια viral είδηση. Είναι ένα κοινωνικό πείραμα για το πώς αντιδρούμε όταν η «πράσινη» ρητορική συναντά το στομάχι μας.
Η βιωσιμότητα είναι καλό πράγμα, μέχρι να έρθει η στιγμή που πρέπει να τη φας.
