Μείζον πολιτικό διπλωματικό και ζήτημα στο θέμα των ερευνών για τη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου (το γνωστό καλώδιο GSI), καθώς ο σταθμός της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού στο Ηράκλειο εξέδωσε, με διαφορά μόλις 6,5 ωρών, δύο διαφορετικές NAVTEX (1404/24 και 1411/24) για την ίδια ευρύτερη περιοχή, οι οποίες ωστόσο περιέχουν μια κρίσιμη αντίφαση.
Όπως αναφέρει η Κύρα Αδάμ σε άρθρο της στη «Δημοκρατία», η NAVTEX που εξέδωσε ο σταθμός του Ηρακλείου για το GSI έχει απαλείψει την πρόταση για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα της χώρας!
Ενώ εξέδωσε λίγες ώρες πριν NAVTEX για τη πλοίο «AEGAEO» για την πόντιση καλωδίου οπτικών και κάνει σαφή αναφορά στην ελληνικά δικαιώματα που απορρέουν από την ανακηρυγμένη και δηλωμένη στον ΟΗΕ (επεισόδιο Malene Ostervold, Νοέμβριος 2008) υφαλοκρηπίδα, αυτή η πρόταση απαλείφεται εν συνεχεία για το πλοίο που θα εκτελέσει έρευνας για το καλώδιο GSI.
«…SE PERIOXI POU EMPITEI ENTOS ELLINIKIS APOKLEISTIKIS OIKONOMIKIS ZONIS KAI YFALOKRIPIDAS VS AKOLOUTHW…»
Στη NAVTEX 1411/24 (Ηλεκτρικό Καλώδιο) όμως, που αφορά το γαλλικό πλοίο «ABEILLE MARENGO», το οποίο εκτελεί έρευνες βυθού για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, παραλείπεται εντελώς οποιαδήποτε αναφορά στο ότι η περιοχή αποτελεί τμήμα της ελληνικής ΑΟΖ. Το κείμενο περιορίζεται στα αγγλικά σε απλούς γεωγραφικούς προσδιορισμούς:
«…EAST CRETAN SEA, SOUTHEAST CRETAN SEA, EAST MEDITERRANEAN SEA, RESEARCH OPERATION FOR UNDERWATER CABLE INSTALLATION BY C/S ABEILLE MARENGO…»
Η εξαφάνιση της αναφοράς στην ελληνική ΑΟΖ αποκλειστικά από την οδηγία που αφορά το ηλεκτρικό καλώδιο δεν είναι απλώς μια γραφειοκρατική παράλειψη.
Η τακτική αυτή αφήνει νομικό και διπλωματικό κενό, το οποίο έσπευσε ήδη να εκμεταλλευτεί η Τουρκία. Η Άγκυρα, εκδίδοντας τη δική της απαντητική αντι-NAVTEX, πάτησε ακριβώς σε αυτό το κενό, επαναφέροντας τον ισχυρισμό ότι η περιοχή (ανατολικά του 28ου Μεσημβρινού) ανήκει στη δική της υφαλοκρηπίδα, όπως την έχει δηλώσει αυθαίρετα στον ΟΗΕ από το 2020, και τονίζοντας πως δεν έχει δώσει τη συγκατάθεσή της για τις ελληνικές έρευνες.
Όσο η ελληνική πλευρά αποφεύγει να κατοχυρώσει ρητά την ΑΟΖ της στα έγγραφα που αφορούν το Great Sea Interconnector, τόσο η Τουρκία θα βρίσκει χώρο να εγείρει αξιώσεις και να απαιτεί να δίνει εκείνη άδεια για τις έρευνες.
Παράλληλα, ανακύπτει και ένα γεωγραφικό-διπλωματικό παράδοξο με την πόντιση του καλωδίου των οπτικών ινών: Ο σταθμός Ηρακλείου εξέδωσε NAVTEX για έρευνες που φτάνουν μέχρι περίπου 5 ναυτικά μίλια από τον 30ό Μεσημβρινό.
Από την άλλη, η αντίστοιχη κυπριακή οδηγία (NAVTEX 117/24) φτάνει περίπου 45 ναυτικά μίλια πριν από τον 30ό Μεσημβρινό. Αυτό πρακτικά αφήνει ένα «ακάλυπτο» κενό 45 ναυτικών μιλίων μεταξύ των δύο χωρών, στο οποίο το καλώδιο μένει μετέωρο.
Για αυτή την επίμαχη περιοχή μεταξύ της ελληνικής και κυπριακής ζώνης ευθύνης, η Τουρκία αντιδρά έντονα, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι της ανήκει και πως ο μόνος αρμόδιος σταθμός για έκδοση NAVTEX εκεί είναι η Αττάλεια.
Οι δυο NAVTEX
Η ελληνική NAVTEX για το ηλεκτρικό καλώδιο
ZCZC HA12
051900 UTC NOV 20
IRAKLEIO RADIO NAVWARN 1411/20
EAST CRETAN SEA
SOUTHEAST CRETAN SEA
EAST MEDITERRANEAN SEA
RESEARCH OPERATION FOR
UNDERWATER CABLE INSTALLATION
BY C/S ABEILLE MARENGO
FROM 06 NOV 20 UNTIL 06 MAR 21
IN THE LINE BETWEEN THE POINTS
Η ελληνική NAVTEX για το καλώδιο οπτικών ινών
ZCZC QA95
050530 UTC NOV 20
STATHMOS IRAKLEIO NAVWARN 1404/20
YPOVRICHIES ERGASIES GIA THN
PONTISI KALODIOU OPTIKON INON
APO TO PLOIO ‘AEGAEO’
SE PERIOXI POU EMPITEI ENTOS ELLINIKIS
APOKLEISTIKIS OIKONOMIKIS ZONIS
KAI YFALOKRIPIDAS VS AKOLOUTHW
APO 11 NOE 20 EWS 17 NOE 20
STI GRAMMI POU ENONEI TA SIMEIA
