Σύμφωνα με τους Financial Times, οι αεροπορικές εταιρείες παγκοσμίως αφαίρεσαν 2 εκατομμύρια θέσεις από τα προγράμματά τους μέσα σε δύο εβδομάδες (από 132 εκατ. σε 130 εκατ.), ενώ οι ακυρώσεις πτήσεων αγγίζουν ήδη τις 12.000. Η αιτία; Το κόστος των καυσίμων έχει σχεδόν διπλασιαστεί από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή (κλείσιμο Στενών Χορμούζ, διαταραχή ροών). Η Lufthansa προχώρησε σε 20.000 ακυρώσεις πτήσεων (μέχρι τον Οκτώβριο), και η Air China, Emirates, United Airlines κ.ά. περιορίζουν δραστικά χωρητικότητα ή ακυρώνουν δρομολόγια. Οι επιπτώσεις στους επιβάτες: αυξήσεις τιμών εισιτηρίων και περιορισμένες επιλογές. Οι ευρωπαϊκές αρχές προειδοποιούν ότι η κρίση μπορεί να είναι παρατεταμένη.
Η παγκόσμια αεροπορική βιομηχανία, που μόλις είχε αρχίσει να ανακάμπτει από την πανδημία COVID-19, βιώνει τώρα ένα νέο, ακόμα πιο άμεσο σοκ: την ενεργειακή κρίση λόγω του αποκλεισμού στα Στενά του Χορμούζ. Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ των Financial Times (5 Μαΐου 2026), οι αεροπορικές εταιρείες σε όλο τον κόσμο αφαίρεσαν 2 εκατομμύρια θέσεις από τα προγράμματά τους μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες (ο συνολικός αριθμός διαθέσιμων θέσεων υποχώρησε από 132 εκατομμύρια σε 130 εκατομμύρια). Οι ακυρώσεις πτήσεων φτάνουν τις 12.000, και ο αριθμός αυξάνεται.
Η αιτία – Το κόστος καυσίμων εκτοξεύεται
Η βασική αιτία είναι η εκρηκτική αύξηση της τιμής των καυσίμων αεροσκαφών (Jet fuel) . Από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ιράν (και τον αποκλεισμό των Στενών), οι τιμές έχουν σχεδόν διπλασιαστεί. Η διαταραχή των ροών πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, σε συνδυασμό με το κλείσιμο βασικών αεροδρομίων της περιοχής (που λειτουργούσαν ως κόμβοι), έχει δημιουργήσει μια τέλεια καταιγίδα για τον κλάδο. Πολλά δρομολόγια (ειδικά μεγάλων αποστάσεων) έχουν γίνει μη κερδοφόρα ή ακόμα και ζημιογόνα.
Οι πληττόμενες εταιρείες – Από τη Lufthansa στην Air China, από την Emirates στην United
Το ρεπορτάζ των FT αναφέρει ονομαστικά τις εταιρείες που προχωρούν σε μαζικές περικοπές:
-
Lufthansa (Ευρώπη): Ακύρωσε περίπου 20.000 πτήσεις από τον προγραμματισμό της έως τον Οκτώβριο. Είναι ο μεγαλύτερος αριθμός μεταξύ των ευρωπαϊκών αερομεταφορέων.
-
Air China (Ασία): Περιορίζει δραστικά τόσο διεθνή όσο και εσωτερικά δρομολόγια.
-
China Airlines, All Nippon Airways (ANA): Αναδιαμορφώνουν δίκτυα και ακυρώνουν πτήσεις.
-
Emirates, Etihad, Qatar Airways (Μέση Ανατολή): Προχωρούν σε ακυρώσεις και μείωση χωρητικότητας, καθώς η περιοχή τους έχει πληγεί άμεσα.
-
United Airlines (ΗΠΑ): Αντιμετωπίζει πιέσεις και εξετάζει αναστολή δρομολογίων.
Οι επιπτώσεις στους επιβάτες – Ακρίβεια και αβεβαιότητα
Οι επιβάτες ήδη αισθάνονται τις επιπτώσεις:
-
Αύξηση τιμών εισιτηρίων: Το αυξημένο κόστος καυσίμων μετακυλίεται στην τιμή του εισιτηρίου.
-
Μείωση επιλογών: Με λιγότερες πτήσεις και λιγότερες θέσεις, οι ταξιδιώτες δυσκολεύονται να βρουν εναλλακτικές.
-
Αβεβαιότητα: Η θερινή περίοδος (παραδοσιακά αιχμή για τα ταξίδια) βρίσκει τον κλάδο σε κατάρρευση. Οι κρατήσεις μειώνονται, και οι επιβάτες δεν γνωρίζουν αν οι πτήσεις τους θα πραγματοποιηθούν.
Κυβερνητικές παρεμβάσεις – Μέτρα διαχείρισης κρίσης
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι αρχές επέτρεψαν ήδη στις αεροπορικές εταιρείες να συγχωνεύουν επιβάτες από διαφορετικές πτήσεις (πρακτική που περιορίζει τον αριθμό δρομολογίων). Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εξετάζονται κατευθυντήριες γραμμές για εξοικονόμηση καυσίμων και προστασία των δικαιωμάτων των επιβατών (σε περίπτωση ακυρώσεων/καθυστερήσεων). Ωστόσο, καμία παρέμβαση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις φυσικές ροές πετρελαίου.
Προβλέψεις – Παρατεταμένη κρίση
Οι FT προειδοποιούν ότι η κρίση μπορεί να είναι παρατεταμένη, καθώς εξαρτάται από τη λύση της γεωπολιτικής σύγκρουσης (άνοιγμα Στενών, άρση αποκλεισμού). Η Ευρώπη, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα καύσιμα, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση (και η Ελλάδα) ενδέχεται να δουν σημαντική μείωση στις αεροπορικές συνδέσεις, ειδικά με προορισμούς της Μέσης Ανατολής και της Ασίας.
Η είδηση αυτή είναι μια ακόμα απόδειξη ότι η ενεργειακή κρίση δεν είναι θεωρητική. Είναι ήδη εδώ, και πλήττει τον πιο βασικό τομέα των μεταφορών. Οι αεροπορικές εταιρείες, που μόλις πρόσφατα άρχισαν να συνέρχονται, βρίσκονται ξανά στο χείλος της καταστροφής. Οι τιμές των εισιτηρίων θα εκτοξευθούν (ήδη το κάνουν), τα δρομολόγια θα μειωθούν, και οι ταξιδιώτες θα αναζητούν εναλλακτικές (πλοία, τρένα) που επίσης πλήττονται. Η στρατιωτική κρίση στα Στενά του Χορμούζ δεν είναι μακρινή — χτυπά την τσέπη και την κινητικότητα κάθε Ευρωπαίου.
