File Photo: Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νικόλαος Παναγιωτόπουλος και ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Πτέραρχος Χρήστος Χριστοδούλου ξεναγούνται στο περίπτερο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, κατά τη διάρκεια των εγκαινίων της 84ης ΔΕΘ. ΑΠΕ- ΜΠΕ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΥΠΕΘΑ, STR
Η ώρα του Στρατηγικού Διαλόγου και της Αμυντικής Συμφωνίας
Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις συνεχίζουν την ανοδική πορεία. Αν δε θέλουμε να έχουμε αυταπάτες, χρειάζονται ορισμένες κινήσεις από την πλευρά της Ελλάδας ώστε να διατηρήσουμε τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις σε αυτήν την τροχιά που βρίσκονται τώρα. Τέσσερα είναι τα ζητήματα στα οποία οφείλουμε να επιμείνουμε ώστε να εκμεταλλευτούμε τις καλές σχέσεις μας με την Ουάσινγκτον.
Η επίσκεψη του επικεφαλής της Αμερικανικής διπλωματίας στην Αθήνα, έρχεται 3 χρόνια -περίπου- μετά την επίσκεψη του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα. Από τότε, έχουν μεσολαβήσει πολλά θετικά πράγματα στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Οι πρεσβείες των δύο χωρών έχουν κάνει σημαντική δουλειά στην σύσφιξη των δεσμών μεταξύ των κρατών. Ωστόσο, δύο ελληνικές κινήσεις έχουν δημιουργήσει τις προϋποθέσεις αυτών των ολοένα και πιο σημαντικών σχέσεων. Η παρουσία μας στην Ουάσινγκτον έχει ενισχυθεί κυρίως λόγω της δραστηριοποίησης του HALC και το ελληνικό κράτος εδώ και δέκα έτη αποφάσισε να χτίσει τη στρατηγική συμμαχιών του, γύρω από τα αμερικανικά συμφέροντα.
Η αμυντική συμφωνία που θα υπογραφεί μεταξύ Αθήνας και Ουάσινγκτον με την επίσκεψη του Mike Pompeo στην Ελλάδα, αλλάζει πολλά πράγματα τα οποία θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των δύο χωρών.
Αυτή η αμυντική συμφωνία είναι η δεύτερη πράξη του στρατηγικού διαλόγου που ξεκίνησε στις 16 Δεκεμβρίου 2018 στην Ουάσινγκτον. Είναι απαραίτητο η αμυντική συμφωνία που θα υπογράψουμε να έχει και περιφερειακές προεκτάσεις. Εδώ είναι το πρώτο πράγμα που σαν χώρα οφείλουμε να προσέξουμε. Οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται συνολικά για την περιοχή μας και θα ήθελαν πολύ να έχουν έναν αξιόπιστο εταίρο με τον οποίο τα συμφέροντα θα συγκλίνουν. Χρειάζεται μια συνολική πρωτοβουλία από την πλευρά της Ελλάδας η οποία θα καλύπτει την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα Βαλκάνια και την Βόρεια Αφρική.
Υπάρχουν πολλές προκλήσεις για τον Ελληνισμό σε Αίγυπτο και Λιβύη, για διαφορετικούς λόγους. Τα τριμερή σχήματα συνεργασίας με Αίγυπτο, Ισραήλ και Ιορδανία θα πρέπει να συμπληρώνονται με την Μεσογειακή Διάσκεψη που έλαβε χώρα στην Αθήνα για πρώτη φορά τον Σεπτέμβρη του 2016.
Για να αυξήσουμε την αξία μας στις ΗΠΑ έτι περαιτέρω, χρειάζονται περισσότερες ζυμώσεις σε αυτήν την περιοχή όπου τα ετερόκλητα στοιχεία είναι πολλά και η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που μπορεί να ενώσει όλες αυτές τις χώρες.
Το δεύτερο πράγμα που οφείλουμε να κάνουμε, δεν είναι άλλο από το να ακολουθούμε τις διεθνείς εξελίξεις. Τα όσα έγιναν στον ΟΗΕ είναι ενδεικτικά. Προ ολίγων ημερών ο Μιχάλης Ιγνατίου έκανε λόγο για το πόσο εκνευρίστηκε ο ηγέτης της Τουρκίας αναφορικά με το δείπνο και την παρουσία του Αλ Σίσι, του ηγέτη της Αιγύπτου. Δεν κάνουμε λόγω για θεμελίωση της εξωτερικής μας πολιτικής σε αντιτουρκικές κινήσεις. Θα ήταν άγονη και απερίσκεπτη κίνηση.
Αυτό όμως που είναι απαραίτητο να σκεφτεί η Αθήνα, είναι ότι η Ουάσινγκτον αναβαθμίζει το ρόλο της Αιγύπτου. Η Αίγυπτος ελέγχει το Σουέζ και έχει ένα πολιτικό σύστημα που μάχεται τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Επιπρόσθετα έχει ένα γεωπολιτικό δυναμικό (πληθυσμός, κοιτάσματα υδρογονανθράκων κτλ) που μπορεί να μετριάσει πιθανή ”φυγή” της Τουρκίας από τη Δύση. Με άλλα λόγια, να βελτιώσουμε ακόμη περισσότερο τις σχέσεις μας με την Αίγυπτο.
Το τρίτο σημείο που είναι πολύ σημαντικό για την εξέλιξη του ελληνοαμερικανικού στρατηγικού διαλόγου, δεν είναι άλλο από την Κίνα. Οι ΗΠΑ γνωρίζουν καλά πως η Κίνα έχει διεισδύσει πολύ δυναμικά στην Ελλάδα. Επίσης γνωρίζουν πως στην Ελλάδα, ετέθησαν τρία δημοσιονομικά προγράμματα σταθερότητας τα οποία απαιτούν ξένες άμεσες επενδύσεις.
Οι οικονομικές μας σχέσεις με τις ΗΠΑ χρειάζονται επάυξηση έτσι ώστε η αμερικανική προσοχή να μην ατονήσει στο Αιγαίο και στην Κύπρο. Είναι σύνηθες στη διεθνή πολιτική η μία μεγάλη δύναμη να ακολουθεί τα χνάρια της άλλης μεγάλης δύναμης. Οι ΗΠΑ μπορούν να είναι ήσυχες με ένα βαθμό κινεζικής διείσδυσης αλλά όχι από ένα σημείο και μετά. Χρειάζεται να υπενθυμίζουμε στην Ουάσινγκτον οτι είμαστε έντιμοι στρατηγικοί εταίροι και οτι θα μπορούσαμε αν είχαμε λήπτες απόφασης σαν τον Ερντογάν, να αναζητούσαμε περισσότερα πράγματα από άλλες χώρες. Ας ζητήσουμε αμερικανικές επενδύσεις στην Ελλάδα. Αν είναι ο λόγος η εξισορρόπηση της κινεζικής διείσδυσης στην Ελλάδα, θα γίνουν πολύ ευκολότερα.
Τέλος, χρειάζεται ακόμη ένας άξονας πάνω στον οποίον θα χαράξουμε την ελληνική εξωτερική πολιτική στα διμερή ζητήματα με τις ΗΠΑ.
Η Ελλάδα χρειάζεται να απαγκιστρωθεί όσο περισσότερο μπορεί από την εξάρτηση της πορείας των ελληνοαμερικανικών σχέσεων με τις αντίστοιχες αμερικανοτουρκικές και ελληνοτουρκικές. Ασφαλώς δεν θα γίνουμε αφελείς ώστε να πιστεύουμε οτι αυτές οι περίπλοκες τριγωνικές σχέσεις θα πάψουν να επηρεάζουν τα διμερή ζητήματα μεταξύ Ελλάδας και Αμερικής.
Ωστόσο, δε χρειάζεται να δείχνουμε οτι έχουμε τέτοια εξάρτηση από τον αμερικανικό παράγοντα στο πότε θα καθησυχάζει την Τουρκία και πότε όχι. Τα ελληνοτουρκικά ζητήματα θα καταστήσουν την Ουάσινγκτον πιο σημαντικό αρωγό της ελληνικής πλευράς, όταν η Ελλάδα αναλάβει περιφερειακές πρωτοβουλίες. Γενικότερα, δεν είναι καλό για τη διαπραγματευτική θέση της χώρας να εκπέμπουμε SOS σε οποιονδήποτε σύμμαχό μας.
Οι ΗΠΑ σέβονται και υπολογίζουν χώρες που στηρίζονται πρωτίστως στην αυτοβοήθειά τους.
(*) Αλέξανδρος Δρίβας: Ph.D Cand στις Ελληνοαμερικανικές Σχέσεις, Συντονιστής Παρατηρητηρίου Ανατολικής Μεσογείου (ΤΟΡΕΝΕ-ΙΔΙΣ)
