Με έκδηλη ανησυχία παρακολουθούν οι Αμερικανοί όσα διαδραματίζονται τις τελευταίες εβδομάδες στο Αιγαίο, όπου η επιχείρηση του ΝΑΤΟ με σκοπό την ανάσχεση των προσφυγικών ροών μοιάζει να έχει οξύνει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις…
Ο προβληματισμός φαίνεται να περιορίζεται προς το παρόν σε επίπεδο πρεσβείας στην Αθήνα, με την επίσκεψη του Ντέιβιντ Πιρς στον γενικό γραμματέα του υπουργείου Εξωτερικών, πρέσβη Δημήτρη Παρασκευόπουλο να λαμβάνει εκτεταμένη δημοσιότητα, παρά το γεγονός ότι τέτοιου είδους συναντήσεις είναι συνήθης διπλωματική πρακτική.
Από τη Βασιλίσσης Σοφίας αποφεύγεται το παραμικρό σχόλιο για το περιεχόμενο της συνάντησης. Παρασκηνιακώς διακινούνται οι πληροφορίες ότι ο κ. Πιρς κατέθεσε ορισμένες ιδέες, οι οποίες όμως απερρίφθησαν, χωρίς όμως να δίνονται λεπτομέρειες αν έστω κάποιες από αυτές, όπως π.χ. τα περί μετακίνησης των ελληνικών και τουρκικών μέσων που διατίθενται σε αυτήν ή σε άλλες περιοχές όπου… δρα η SNMG-2 όπως η Μαύρη Θάλασσα ή η αποχή των δύο πλευρών από κινήσεις που, υπό το πρόσχημα ότι υφίστανται εδαφικές διεκδικήσεις, δυσχεραίνουν την επιχείρηση, είναι αληθείς ή όχι. Αγνωστο παραμένει επίσης αν ανάλογη επίσκεψη πραγματοποίησε ο αμερικανός πρέσβης στην Αγκυρα Φράνσις Ρικιαρντόνε στον μόνιμο υφυπουργό Εξωτερικών (είναι ομόλογος του κ. Παρασκευόπουλου) Φεριντούν Σινιρλίογλου.
Ωστόσο το αμερικανικό ενδιαφέρον είναι ευρύτερο. Εκδηλώθηκε δε, με την πρόσφατη, μυστική, επίσκεψη αξιωματούχου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στην Αθήνα που ήθελε να πληροφορηθεί από πρώτο χέρι περί της κατάστασης στο Αιγαίο, να συστήσει ψυχραιμία και να συζητήσει ευρύτερα περιφερειακά ζητήματα, όπως το ασταθές πολιτικό περιβάλλον στην Τουρκία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έδωσαν άλλωστε το «πράσινο φως» στη νατοϊκή δραστηριότητα απλώς και μόνο επειδή καίγονταν για το Προσφυγικό. Η επίδειξη της σημαίας της Ατλαντικής Συμμαχίας στο Αιγαίο έχει να κάνει περισσότερο με την ενισχυμένη ρωσική ναυτική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο, ιδιαίτερα μετά την ύπαρξη πλέον δύο βάσεων της Μόσχας στο ελεγχόμενο από τον Ασαντ συριακό έδαφος.
Η έλευση των πλοίων της δύναμης SNMG-2 στο Αιγαίο δεν έχει προς το παρόν προσφέρει τα αναμενόμενα. Σήμερα τα πλοία περιορίζουν τη δραστηριότητά τους μόνο στους δύο βόρειους τομείς (Ρ-1, Ρ-2), ενώ οι δύο που βρίσκονται νοτιότερα (Ρ-3, Ρ-4) είναι σαν να μην υπάρχουν. Και τούτο διότι έχουν κοπεί οι ροές εξ Ανατολών και το ΝΑΤΟ δεν εμφανίζεται διατεθειμένο να αλλοιώσει τις πάγιες θέσεις του να μην εμπλέκεται σε διμερείς διαφορές (στην προκειμένη περίπτωση στα περί αποστρατιωτικοποίησης ή μη συγκεκριμένων νησιών).
Το ερώτημα όμως είναι για ποιον λόγο η Αγκυρα προβαίνει στον καταιγισμό υπερπτήσεων στο σύμπλεγμα των Οινουσσών με έμφαση στη νησίδα Παναγιά (επιδιώκοντας να… γκριζάρει την περιοχή), για ποιον λόγο η τουρκική Ακτοφυλακή προχώρησε στην ίδια περιοχή σε παραβιάσεις των ελληνικών χωρικών υδάτων, αλλά και για ποιον λόγο δεσμεύει όλες αυτές τις περιοχές σε συγκεκριμένες περιοχές του Αιγαίου (είτε στο Κεντρικό και Βόρειο Αιγαίο είτε νοτιότερα πέριξ του Καστελορίζου). Εντυπωσιάζει δε το γεγονός ότι η τουρκική πλευρά δεν προβληματίζεται από την παρουσία νατοϊκών πλοίων, αν και αυτά απλώς καταγράφουν τα περιστατικά χωρίς ουδεμία περαιτέρω κίνηση.
Η κυβέρνηση, κυρίως το Μέγαρο Μαξίμου, επιδιώκει με κάθε τρόπο να χαμηλώσει τους τόνους αντιλαμβανόμενο ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για μια ελληνοτουρκική διαμάχη. Ωστόσο, σύμφωνα με ξένες διπλωματικές πηγές, υπάρχει εντονότατη ενόχληση στην Αγκυρα για τα πεπραγμένα του υπουργού Εθνικής Αμυνας Πάνου Καμμένου, ο οποίος θεωρείται ότι προκαλεί συνεχώς με τις δηλώσεις του. Αυτές που φέρεται να έχουν ενοχλήσει πολύ την τουρκική πλευρά και είχαν μάλιστα ως αποτέλεσμα να διαμαρτυρηθεί στον Αλέξη Τσίπρα ακόμη και ο (πρώην πλέον) τούρκος πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου ήταν εκείνες που ο κ. Καμμένος πραγματοποίησε στην Κύπρο στις αρχές Απριλίου και αφορούσαν το Κουρδικό.
Επιπλέον η Αγκυρα φέρεται να θεωρεί ότι ο κ. Καμμένος επεδίωξε να αποκομίσει οφέλη για την Ελλάδα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, παρά το γεγονός ότι η Συμμαχία αποφεύγει παγίως να εμπλέκεται στις διμερείς ελληνοτουρκικές διαφορές. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσουν τουρκικοί κύκλοι την επιμονή του να επιχειρούν τα ελληνικά πολεμικά πλοία μόνο σε ελληνικά χωρικά ύδατα και τα τουρκικά πολεμικά πλοία μόνο εντός των αντίστοιχων τουρκικών. Η Τουρκία πάντως πέρασε, έστω και δυσαρεστώντας ορισμένους συμμάχους, τις θέσεις της στο ΝΑΤΟ.
ΑΣΚΗΣΕΙΣ
Αυτές τις ημέρες υπάρχει ευρεία τουρκική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή με δύο ασκήσεις (οι «Θαλάσσιος Λέων» και «Εφεσος», με τη δεύτερη να έχει δύο σκέλη, το ένα εκ των οποίων αφορά σε απόβαση και το άλλο σε έρευνα και διάσωση), ενώ έχουν εκδοθεί δύο NAVTEX, οι 321/16 (για έρευνα και διάσωση) και 329/16 (για πυρά, πλησίον του ελληνικού Πεδίου Βολής Ανδρου), αλλά και μία ΝΟΤΑΜ, την Α1842/16, σε χώρο μεταξύ Ρόδου και Καστελορίζου, με την οποία ουσιαστικά αμφισβητεί το δικαίωμα της Αθήνας να ζητεί σχέδια πτήσης.
