Το ρίσκο είναι μεγάλο, όχι τόσο για τις ελίτ, αλλά για τους λαούς, που θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή σε περίπτωση που η κατάσταση «ξεφύγει»
Της Μαρίας Δεναξά από την Εφημερίδα Δημοκρατία
Οι διεργασίες γύρω από τη δομή της πυρηνικής αποτροπής πανευρωπαϊκά, που προωθεί ο Εμανουέλ Μακρόν, συνεχίζουν να προκαλούν ένταση στον δημόσιο διάλογο σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και πολλοί αναρωτιούνται μέχρι πού είναι έτοιμοι να φτάσουν οι Ευρωπαίοι.
Παράλληλα με τις επαφές με τη Γερμανία και τη Βρετανία για την ενίσχυση μιας συνεργασίας σε αυτό το επίπεδο, ο Μακρόν εξετάζει τη δυνατότητα διασποράς του γαλλικού πυρηνικού οπλοστασίου σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων είναι και η Ελλάδα. Το ζήτημα θα τεθεί στις σημερινές συνομιλίες του Γάλλου προέδρου με τον Ελληνα πρωθυπουργό. Ωστόσο, γαλλικές πηγές διευκρινίζουν πως δεν θα αποκαλυφθούν λεπτομέρειες για την πιθανή επέκταση του γαλλικού πυρηνικού οπλοστασίου ανά την Ευρώπη, όπως επίσης δεν θα αποκαλυφθεί και ο αριθμός των πυρηνικών κεφαλών που αφορά αυτό το στρατηγικό σχέδιο.
Παράλληλα, η Γαλλία σκοπεύει να επιταχύνει την παραγωγή των πυρηνικών κεφαλών απέναντι στη λεγόμενη «ρωσική απειλή». Για τους διορατικούς, η πυρηνική αποτροπή παρουσιάζεται σαν η τελευταία λύση μιας πολιτικής ελίτ που βρίσκεται σε κρίση και βασίζεται όλο και περισσότερο στον φόβο, χωρίς να βλέπει καθαρά τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται. Η αυτοσυγκράτηση απέναντι στα πυρηνικά όπλα, που υπήρχε όλα τα προηγούμενα χρόνια, δείχνει να υποχωρεί.
Οι περισσότεροι πρωταγωνιστές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου,
όπως και οι μάρτυρες του πυρηνικού ολοκαυτώματος στην Ιαπωνία, που πραγματοποιήθηκε χωρίς καμία στρατιωτική ανάγκη, έχουν φύγει πια από τη ζωή και μαζί τους φαίνεται πως χάθηκε και η μνήμη. Μπροστά μας, λοιπόν, ανοίγεται μια νέα εποχή, αυτή του τέλους των ισορροπιών. Μια νέα εποχή χωρίς ιστορική μνήμη, χωρίς ενόραση, επικεντρωμένη αποκλειστικά στη γεωπολιτική επιβίωση μιας διεφθαρμένης ηγετικής κάστας παγκοσμίως, της οποίας τα ιδεολογικά θεμέλια αμφισβητούνται και βλέπει τη δύναμή της να κλυδωνίζεται.
Σε αυτό το επικίνδυνο άλμα προς τα εμπρός συμμετέχουν, λοιπόν, πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με πρωτοστάτη τον Γάλλο πρόεδρο. Υπό το πρόσχημα μιας «προληπτικής» προστασίας, σε αρκετά κράτη-μέλη έχει ανέβει ο «πυρηνικός» πυρετός.
Χώρες όπως η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Δανία και η Σουηδία φέρεται ότι έχουν δεχτεί πιέσεις και στο τέλος έχουν δεσμευτεί με διάφορους τρόπους να υποδεχτούν μέρος του γαλλικού πυρηνικού οπλοστασίου. Η Πολωνία, για παράδειγμα, όπου ο Μακρόν πραγματοποίησε πριν από πέντε ημέρες επίσημη επίσκεψη, έκανε γνωστό πως δεν μπορεί να μείνει αμέτοχη και δηλώνει έτοιμη να ενταχθεί στο κίνημα, ιδίως να συμμετάσχει σε ασκήσεις πυρηνικής αποτροπής και να φιλοξενήσει γαλλικά Rafale.
Ο μηχανισμός έχει τεθεί σε φάση ενεργοποίησης. Τα Rafale, που είναι εξοπλισμένα με πυραύλους που φέρουν πυρηνικές κεφαλές, θα μπορούν να σταθμεύουν σε αυτές τις χώρες, όπως και στην Ελλάδα, με την έγκριση του Κυριάκου, χωρίς όμως πρώτα να έχει ερωτηθεί το ελληνικό Κοινοβούλιο, παρόλο που το ζήτημα αφορά άμεσα τους Ελληνες πολίτες.
Η είδηση προκαλεί δυσφορία σε όλες τις πλευρές, καθώς δεν θέλουν να πάρει έκταση στον δημόσιο διάλογο, μια και εγείρει ανησυχίες τόσο για κλιμάκωση της εμπόλεμης έντασης όσο και για την αλλαγή των ισορροπιών στην Ευρώπη. Την ίδια στιγμή, Γάλλοι αξιωματούχοι επιχειρούν να υποβαθμίσουν τη σημασία της, υποστηρίζοντας ότι η ενίσχυση της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής στην ευρωπαϊκή ήπειρο δεν συνιστά ούτε εκχώρηση ούτε επέκταση.
Ουσιαστικά πρόκειται για ένα παιχνίδι με τις λέξεις. Στην πράξη, αυτό που διαμορφώνεται είναι μια σταδιακή μετατόπιση της πυρηνικής αποτροπής της Γαλλίας προς ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πεδίο, που αλλάζει τα μέχρι τώρα δεδομένα. Επιπροσθέτως, οι χώρες που θα δεχτούν στο έδαφός τους πυρηνικά όπλα γίνονται νόμιμοι στρατιωτικοί στόχοι. Αυτό ακριβώς υπενθύμισε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Αλεξάντερ Γκρούσκο τον Νοέμβριο: «Είναι σαφές ότι οι ένοπλες δυνάμεις μας θα αναγκαστούν να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στον στρατιωτικό τους σχεδιασμό πάνω σε αυτό το ζήτημα για τον καθορισμό πιθανών στόχων σε περίπτωση σύγκρουσης».
Σε πιο απλοϊκή μετάφραση: είναι ξεκάθαρο ότι οι χώρες στις οποίες θα σταθμεύσουν τα γαλλικά Rafale, εξοπλισμένα με πυραύλους που φέρουν πυρηνικές κεφαλές -μεταξύ αυτών βρίσκεται και η Ελλάδα-, θα γίνουν στρατιωτικοί στόχοι κατά προτεραιότητα για τη Ρωσία, σε περίπτωση κλιμάκωσης της σύγκρουσης στην Ουκρανία. Αλλωστε, ο πόλεμος στο ουκρανικό μέτωπο δεν διεξάγεται μόνο μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, αλλά έμμεσα και μεταξύ των δυτικών και της Ρωσίας.
Κι αυτή ακριβώς είναι η ανησυχητική διάσταση με την ενίσχυση του μιλιταρισμού της Ευρώπης υπό τις εντολές των Βρυξελλών, αλλά και του ΝΑΤΟ. Η στάση τους δεν θα μπορεί να αγνοείται για πολύ καιρό ακόμη από τη Μόσχα. Για όσους παρακολουθούν την κατάσταση από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, ένα από τα χαρακτηριστικά της Ρωσίας είναι η υπομονή της, αλλά έχει όρια κι αυτά φαίνεται πως οι Ευρωπαίοι τα πλησιάζουν με γιγάντια βήματα, σύμφωνα με τις δηλώσεις του Γκρούσκο.
Και, φυσικά, δεν ενδιαφέρονται για την κοινή γνώμη, ούτε για το εθνικό συμφέρον των χωρών τους και, κατά συνέπεια, της Ελλάδας. Σε αυτή την περίπτωση ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποδεικνύει με την απόφασή του να συμμετέχει η χώρα μας στην ομπρέλα της πυρηνικής αποτροπής, που προωθεί ενεργά ο Μακρόν, ότι άλλη μια φορά εργαλειοποιεί το εθνικό συμφέρον για προσωπικό ή πολιτικό όφελος, το οποίο θεωρεί πιο σημαντικό από την αντίδραση της Ρωσίας ή της Τουρκίας.
Το ρίσκο είναι μεγάλο, όχι τόσο για τις ευρωπαϊκές ελίτ, αλλά για τους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς, που θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή σε περίπτωση που κάποια στιγμή η κατάσταση ξεφύγει, χωρίς να έχουν ποτέ ερωτηθεί σε όλη αυτή τη διαδικασία κλιμάκωσης που γίνεται μπροστά στα μάτια τους. Αν υπάρχει πράγματι ένας κίνδυνος στην Ευρώπη για τους Ευρωπαίους, δεν είναι άλλος από την ηγεσία της.
Παίζουν με τη φωτιά των πυρηνικών οι Ευρωπαίοι
Στο πλαίσιο κοινών ασκήσεων πυρηνικής αποτροπής που συμφώνησαν Παρίσι – Βαρσοβία, Γάλλοι πιλότοι θα πετούν πάνω από τον ουρανό της Βαλτικής και της Βόρειας Πολωνίας με Rafale σε μια προσομοίωση πυρηνικών επιθέσεων εναντίον της Ρωσίας και της Λευκορωσίας. Οι Πολωνοί θα κάνουν αποστολές αναγνώρισης, συλλογή πληροφοριών για πιθανούς στόχους και βολές συμβατικών πυραύλων.
Ανώτατος στρατιωτικός του πολωνικού υπουργείου Αμυνας διευκρίνισε ότι αυτά τα σενάρια αποτελούν «συμπληρωματικά» σχέδια σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης. Ανέφερε ότι η ενεργοποίησή τους θα μπορούσε να γίνει μόνο ύστερα από «μακρές συζητήσεις» που θα διεξαχθούν σύμφωνα με το άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ. Η ίδια πηγή πρόσθεσε ότι αυτές οι ασκήσεις θα επιτρέψουν στη Γαλλία και την Πολωνία να συγκροτήσουν μια «ειδική στρατιωτική μονάδα», η οποία θα λειτουργεί ανεξάρτητα από τις δομές της Ατλαντικής Συμμαχίας. Αλλος ένας Πολωνός στρατιωτικός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι γαλλικές Αρχές «αναγνωρίζουν πλήρως τη στρατιωτική ισχύ που η Βαρσοβία είναι σε θέση να αναπτύξει».
Τόνισε ότι μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2030 η Πολωνία θα διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους στρατούς στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Σε αυτό το πλαίσιο, η Γαλλία θα προσφέρει την τεχνογνωσία της, καθώς και μια κατηγορία στρατιωτικού εξοπλισμού που η Πολωνία δεν διαθέτει ακόμη, δηλαδή τα πυρηνικά.
Πιο βόρεια, η κυβέρνηση της Φινλανδίας κατέθεσε στο Κοινοβούλιο πρόταση που αποσκοπεί να επιτρέψει τις εισαγωγές και την αποθήκευση πυρηνικών όπλων στο έδαφός της.
Σύμφωνα με τις Αρχές της χώρας, «η άρση των νομικών περιορισμών είναι απαραίτητη για την ευθυγράμμιση της εθνικής άμυνας με τους μηχανισμούς αποτροπής και συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ».
