Φωτογραφικός διαγωνισμός, υπερκοστολόγηση πάνω από 350%, έφοδοι των “Αδιάφθορων” στα γραφεία της ΤΕΧΑΝ — και ένα ερώτημα που κανείς δεν θέλει να απαντήσει: πού ήταν το Ελεγκτικό Συνέδριο όσο ο Γιάννης Σγουρός φώναζε επί σειρά ετών;
Του Παναγιώτη Αποστόλου
Πολιτικού αναλυτή – αρθρογράφου
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία μπήκε επισήμως στην υπόθεση των “σπιτιών ανακύκλωσης”. Πριν από λίγες εβδομάδες, αστυνομικοί της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων – των γνωστών “Αδιάφθορων” – πραγματοποίησαν αιφνιδιαστικές έρευνες, κατόπιν εντάλματος των Ευρωπαίων Εισαγγελέων Ευγενίας Κυβέλου και Ελένης Σίσκου, στα γραφεία της εταιρείας ΤΕΧΑΝ σε Δάφνη, Παλλήνη και Ασπρόπυργο. Αντικείμενο: Οι συμβάσεις πώλησης εκείνων των μεταλλικών οικίσκων που βλέπουμε σε δεκάδες πλατείες της χώρας, αλλά και οι συμβάσεις της εταιρείας με γραφεία επικοινωνίας. Στο κάδρο, ζητήματα αθέμιτης επιρροής για το πώς το έργο “κατέληξε” στη συγκεκριμένη εταιρεία.
Και τα νούμερα είναι εκκωφαντικά. Σύμφωνα με πόρισμα της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου, το 2020 πραγματοποιήθηκε φωτογραφικός διαγωνισμός για την προμήθεια άνω των 200 σπιτιών ανακύκλωσης, αντί 83 εκατομμυρίων ευρώ, από την Περιφέρεια Αττικής και τους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Πελοποννήσου και Κρήτης. Για κάθε σπιτάκι καταβλήθηκε το ποσό των 300.000 ευρώ, τη στιγμή που η ελεύθερη αγορά το κοστολογεί στα 66.000 ευρώ. Υπερτιμολόγηση άνω του 350%, με ευρωπαϊκά κονδύλια του ΥΜΕΠΕΡΑΑ 2014-2020, για την οποία σήμερα το Υπουργείο Οικονομικών ζητά από τους Δήμους να επιστρέψουν περίπου 40 εκατομμύρια ευρώ.
Πλήρωσε δηλαδή δύο φορές ο Έλληνας φορολογούμενος: Μία όταν αγοράστηκε το “χρυσό σπιτάκι”, και μία τώρα που καλείται να καλύψει την επιστροφή των κονδυλίων στην Ευρώπη.
Έτσι το 2020 δεν ήταν μια τυχαία χρονιά.
Το σκάνδαλο των σπιτιών ανακύκλωσης δεν είναι εξαίρεση. Είναι το πιο πρόσφατο, πιο ευρωπαϊκό — με την έννοια ότι πλέον το ερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία — κεφάλαιο μιας διαχρονικής, συστηματικής πρακτικής διαχείρισης του δημόσιου χρήματος στην Περιφέρεια Αττικής!
Η ίδια “υπογραφή”, το ίδιο μοτίβο…
Ποιος μπορεί σοβαρά να ισχυριστεί ότι το σκάνδαλο των σπιτιών ανακύκλωσης είναι “ξένο σώμα” στην συνεχιζόμενη διαφθορά;
Όταν το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται με μαθηματική ακρίβεια: Φωτογραφικοί διαγωνισμοί φτιαγμένοι στα μέτρα συγκεκριμένου αναδόχου, ελάχιστος πραγματικός ανταγωνισμός, υπερκοστολόγηση που δεν αντέχει σε καμία λογική εξήγηση, και απουσία ελέγχου προτού το πρόβλημα φτάσει — πλέον — στα χέρια Ευρωπαίων Εισαγγελέων, επειδή τα ελληνικά ελεγκτικά όργανα δεν έκαναν εγκαίρως τη δουλειά τους.
Κι αν η οικονομική εικόνα της Περιφέρειας Αττικής δεν αρκεί, ας θυμηθούμε και τα νούμερα του ίδιου του προϋπολογισμού.
Σε τέσσερα μόνο χρόνια διακυβέρνησης, δημιουργήθηκε πρωτογενές έλλειμμα 170 εκατομμυρίων ευρώ: 42 εκατομμύρια το 2019, 47 εκατομμύρια το 2020, 39 εκατομμύρια το 2021, 42 εκατομμύρια το 2022. Το 2021, το έλλειμμα της Περιφέρειας εμφανίστηκε αυξημένο κατά 32,6% σε σχέση με το 2019, φτάνοντας τα 57 εκατομμύρια ευρώ — τρίτη συνεχόμενη χρονιά με “κόκκινο” ισολογισμό. Τα ταμειακά διαθέσιμα, που η διοίκηση Σγουρού είχε αφήσει υγιή, κατρακύλησαν στα χαμηλότερα επίπεδα, ενώ οι υπογεγραμμένες συμβάσεις αγγίζουν τα 600 εκατομμύρια ευρώ και οι ανεκτέλεστες υποχρεώσεις τα 272 εκατομμύρια. Και πού πήγαν τα χρήματα που δεν πήγαν σε έργα; Οι δαπάνες για δημόσιες σχέσεις, εκδηλώσεις και πολιτιστικές δράσεις αυξήθηκαν κατά 147%. Οι δαπάνες Πολιτικής Προστασίας αυξήθηκαν κατά 168% — αριθμός που θα ήταν παρήγορος αν δεν συνοδευόταν από χιονοπτώσεις, πλημμύρες και πυρκαγιές που βρήκαν την Αττική απροετοίμαστη, όσο κι αν αυξανόταν το κονδύλι επί χάρτου.
Η ρωγμή μέσα στη ΝΔ και η σιωπή που έσπασε…
Το ενδιαφέρον — και ενοχλητικό για την κυβέρνηση — είναι ότι η υπόθεση αυτή δεν αναδεικνύεται πια μόνο από την αντιπολίτευση.
Ο Βουλευτής Ανατολικής Αττικής της Νέας Δημοκρατίας, Γιώργος Βλάχος, κατέθεσε ερώτηση απευθείας στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ζητώντας στοιχεία για τον διαγωνισμό, το κόστος προμήθειας και εγκατάστασης, καθώς και για τους συμμετέχοντες και τους αναδόχους.
Ο κ. Βλάχος γίνεται έτσι ο πρώτος Βουλευτής της ΝΔ επί κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη που καταθέτει ερώτηση στον ίδιο τον Πρωθυπουργό — υπενθυμίζοντας μάλιστα ότι είχε ζητήσει τα ίδια στοιχεία ήδη από τον Μάιο και τον Αύγουστο του 2025, χωρίς ποτέ να λάβει απάντηση.
Τρίτο εσωκομματικό “χτύπημα” μέσα σε τρεις ημέρες, εν μέσω ανοιχτών σεναρίων για συγκυβέρνηση με τον Αντώνη Σαμαρά χωρίς τον Κυριάκο Μητσοτάκη Πρωθυπουργό. Όταν ακόμη και γαλάζιοι Βουλευτές αναγκάζονται να ρωτούν δημόσια: “Πού πήγαν τα λεφτά”, η υπόθεση δεν αντέχει άλλο “να μένει στα συρτάρια”.
Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι τέτοιες υποθέσεις χρειάζονται χρόνια για να δουν το φως. Δεν χρειάζεται συνωμοσία για να εξηγηθεί γιατί ένα πόρισμα της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου για διαγωνισμό-φωτογραφία χρειάστηκε τόσο καιρό για να φτάσει στα πρωτοσέλιδα!
Το ερώτημα που εκκρεμεί: πού ήταν το Ελεγκτικό Συνέδριο;
Κι εδώ φτάνουμε στο ουσιαστικό ερώτημα που οφείλει να απαντηθεί δημόσια, τώρα που η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έκανε τη δουλειά που έπρεπε να είχε γίνει από ελληνικά όργανα χρόνια πριν: Ασχολήθηκε ποτέ ουσιαστικά το Ελεγκτικό Συνέδριο με τις επανειλημμένες καταγγελίες του Γιάννη Σγουρού και της Παράταξής του για τον ΕΔΣΝΑ και την Περιφέρεια Αττικής;
Ο πρώην Περιφερειάρχης έχει ζητήσει δημοσίως, επί σειρά ετών, εισαγγελική παρέμβαση, διερεύνηση φωτογραφικών διαγωνισμών, έλεγχο των υπερβολικών αναθέσεων. Αν οι αρμόδιες ελεγκτικές αρχές της χώρας είχαν κάνει τότε αυτό που τώρα αναγκάζεται να κάνει η Ευρώπη, ίσως το κόστος —οικονομικό αλλά και πολιτικό— να ήταν σήμερα πολύ μικρότερο. Το γεγονός ότι χρειάστηκε να έρθει εντολή από Ευρωπαίους Εισαγγελείς για να μπουν αστυνομικοί στα γραφεία μιας εταιρείας που προμήθευε Δήμους με χρήματα Ελλήνων φορολογουμένων, λέει από μόνο του πολλά για το πόσο σοβαρά πήρε το ελληνικό ελεγκτικό σύστημα τις προειδοποιήσεις που ακούγονταν, δημόσια, εδώ και χρόνια.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη οφείλει να απαντήσει όχι μόνο για τα σπιτάκια των 300.000 ευρώ, αλλά για το σύνολο της εικόνας: Γιατί ανέχτηκε επί χρόνια μια Περιφέρεια να λειτουργεί χωρίς επικαιροποιημένο σχεδιασμό, με ελλείμματα-ρεκόρ, με διαγωνισμούς-φωτογραφίες και με ελεγκτικούς μηχανισμούς που έμοιαζαν να κοιτούν αλλού.
Το ερώτημα Βλάχου προς τον ίδιο τον Πρωθυπουργό δεν είναι πια εσωκομματική διαφωνία! Είναι δημόσια ομολογία, ότι κάτι δεν λειτούργησε καλά, και ότι η ανοχή απέναντι σε αυτές τις πρακτικές, όπως έχει πει και ο ίδιος ο Γιάννης Σγουρός, συνιστά συνενοχή.
Κοντολογίς η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν ερευνά σπιτάκια. Ερευνά μια δεκαετία σιωπής. Και θα έπρεπε η ελληνική Δικαιοσύνη και το Ελεγκτικό Συνέδριο, να μην συνεχίζουν να κοιτούν αλλού, αλλά έστω και την ύστατη στιγμή να επιτελέσουν το χρέος τους!
Μόνο στην Ελλάδα συμβαίνουν αυτά: Εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ στα σκουπίδια…
Και ενώ η υπόθεση ερευνάται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για την πωλήτρια εταιρεία TEXAN, που πούλησε τα σπιτάκια ανακύκλωσης σε Αττική, Πελοπόννησο και Κρήτη, η εν λόγω εταιρεία – όπως μας ενημερώνει το ρεπορτάζ του ΣΚΑΙ – παύει να υποστηρίζει τη λειτουργία τους, τραβώντας μεταφορικά αλλά και ουσιαστικά την πρίζα από τα περίφημα σπιτάκια, που στοίχισαν στα ελληνικά και ευρωπαϊκά ταμεία, πάνω από 80 εκατομμύρια ευρώ.
Μάλιστα την 1η Ιουλίου – μια εβδομάδα μετά την αστυνομική έφοδο στα γραφεία της εταιρείας σε Δάφνη, Παλλήνη και Ασπρόπυργο, η εταιρεία απέστειλε στον ΕΔΣΝΑ, δηλαδή στους Δήμους της Αττικής, επιστολή, ενημερώνοντάς τους, πως από τις 15 Ιουλίου παύει να υποστηρίζει την λειτουργία των σπιτιών, όπως και να καταβάλλει το ανταποδοτικό αντίτυπο στους πολίτες (1 ευρώ για κάθε 33 πλαστικές φιάλες), δηλαδή, σταματάει να συγκεντρώνει το ανακυκλώσιμο υλικό, κάτι που έκανε από το 2020.
Και μάλιστα, σε όποια σπιτάκια είχε εγκαταστήσει δικά της ρολόγια για παροχή ρεύματος, διακόπτει την ηλεκτροδότηση.
Έτσι ο ΕΔΣΝΑ με έγγραφό του στις 17 Ιουλίου ζητάει από τα μέλη του να αναλάβουν εκείνα, έστω προσωρινά τη λειτουργία των σπιτιών ανακύκλωσης, μέχρι να βρεθεί μονιμότερη λύση.
Επίσης παρακαλούνται οι Δήμοι να μην απομακρύνουν, αποξηλώσουν τα σπιτάκια!!
