Του Παναγιώτη Αποστόλου
Πολιτικού αναλυτή – αρθρογράφου
Υπάρχει μια συνταγή “επιτυχίας” που την έχει ανακαλύψει ο Κυριάκος Μητσοτάκης και δεν την κρύβει ιδιαίτερα. Πάρτε μια Νέα Δημοκρατία, αδειάστε καλά το γαλάζιο της, γεμίστε αλαζονεία και ύβρι με πράσινο, και σερβίρετε ζεστό από το Μέγαρο Μαξίμου.
Αποτέλεσμα; Ό,τι φοράει γαλάζια γραβάτα έχει, κάτω από αυτήν, πράσινη καρδιά.
Τουλάχιστον 13 Υπουργοί ή Γενικοί Γραμματείς της κυβέρνησης Μητσοτάκη διετέλεσαν στελέχη του ΠΑΣΟΚ και αυτή δεν είναι απλώς μια επικριτική εκτίμηση της αντιπολίτευσης. Είναι καταγεγραμμένο. Μετρημένο. Αδιαμφισβήτητο.
Ο Χρυσοχοΐδης, υπήρξε επί χρόνια το απόλυτο σύμβολο του ΠΑΣΟΚ στα θέματα ασφάλειας. Σήμερα, Υπουργός Προστασίας του Πολίτη σε κυβέρνηση ΝΔ.
Ο Άκης Σκέρτσος, από τα σπλάχνα του κόμματος του ήλιου, ως στενός συνεργάτης του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, εκλεκτός σήμερα του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Η Λίνα Μενδώνη, γνωστή σε κάθε παλαιό Πασόκο, έχοντας θητεύσει ως Γ.Γ. Πολιτισμού επί κυβερνήσεων Σημίτη, καθώς και αργότερα επί κυβερνήσεων Παπανδρέου.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης, σύμβουλος του Γ. Παπανδρέου, που αναρριχήθηκε έως τον ρόλο Υπουργού Εξωτερικών με μια πολιτική βιογραφία που δεν ξεκίνησε από τα κιτάπια της γαλάζιας παράταξης.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ και αγαπημένο πολιτικό παιδί του Ευάγγελου Βενιζέλου, το τεχνοκρατικό-εκσυγχρονιστικό πρόσωπο της κυβέρνησης Μητσοτάκη, απόλυτα συνυφασμένος με το DNA του “εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ” των Σημίτη και Βενιζέλου, που τώρα πρωτοστατεί μέσω Λέσχης Μπίλντερμπεργκ για την Προεδρία της ΝΔ στο επικείμενο Συνέδριο του κόμματος το Μάιο.
Ο Τάκης Θεοδωρικάκος, συνεργάτης επικοινωνίας του Κώστα Λαλιώτη και διευθυντής του Γραφείου Τύπου του ΠΑΣΟΚ, όσο καιρό ήταν στη θέση του Γραμματέα ο Κ. Λαλιώτης.
Ο Χάρης Θεοχάρης, Υπουργός Τουρισμού, με διάφορων ειδών περάσματα από το ευρύ ΠΑΣΟΚ.
Ο Θεόδωρος Λιβάνιος, Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, διετέλεσε ειδικός σύμβουλος του Γιάννη Ραγκούση στο Υπουργείο Εσωτερικών για τον “Καλλικράτη”.
Ο Παναγιώτης Τσακλόγλου, Υφυπουργός Εργασίας, έχει περάσει από το πλάι του Βαγγέλη Βενιζέλου, ενώ παρείχε τις επιστημονικές γνώσεις του στις κυβερνήσεις Σημίτη, Παπανδρέου, Παπαδήμου.
Η Αριστοτελία Πελώνη, αναπληρώτρια κυβερνητική εκπρόσωπος, με πέρασμα από τον κύκλο της Άννα Διαμαντοπούλου.
Η Άννα Διαμαντοπούλου, που ο Κυριάκος Μητσοτάκης την πρότεινε ως υποψήφια για τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΟΣΑ.
Ο Γιώργος Φλωρίδης, εξωκοινοβουλευτικός Υπουργός Δικαιοσύνης, υποστηρικτής του Κώστα Σημίτη, είχε τοποθετηθεί το 2015 επικεφαλής στο Επικρατείας επί προεδρίας Βενιζέλου αλλά δεν εξελέγη.
Ο Μάριος Θεμιστοκλέους, πρώην μέλος ΠΑΣΠ και νεολαίας ΠΑΣΟΚ Υφυπουργός Υγείας στην Κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Ο Θανάσης Κοντογεώργης, Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, γιος πρώην βουλευτή του κόμματος, ο οποίος πέρασε από τη νεολαία αλλά και ως νομικός σύμβουλος των πρώην ΥΠΟΙΚ Γιάννη Στουρνάρα και Γκίκα Χαρδούβελη.
Η Αλεξάνδρα Σδούκου, Γ.Γ. Ενέργειας και Φυσικών Πόρων και Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που ήταν διευθύντρια του γραφείου του Υπουργού Περιβάλλοντος Γιάννη Μανιάτη.
Ο Αντρέας Λοβέρδος, Υπουργός του ΠΑΣΟΚ και υποψήφιος το 2021 για την ηγεσία του Κινήματος, από τα νεοαποκτηθέντα στελέχη της ΝΔ.
Η Φωτεινή Αραμπατζή, Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, που στον γάμο της με τον Υπουργό και ιδρυτικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, Γιάννη Μακρινιώτη, κουμπάρους είχε τον Άκη Τσοχατζόπουλο και τον Κώστα Λαλιώτη.
Ο Μακάριος Λαζαρίδης, Υφυπουργός (πρώην πλέον) στην Κυβέρνηση Μητσοτάκη και σύμβουλος του Άκη Τσοχατζόπουλου.
Πιθανόν κι άλλοι πολλοί που τώρα μου διαφεύγουν…
Η «Κόκκινη Γραμμή» που Έγινε Πράσινη: Ο Νόμος για τον Γάμο των Ομοφυλοφίλων…
Αν θέλετε όμως ένα μόνο παράδειγμα που συμπυκνώνει στο έπακρο την ιδεολογική αποξένωση της κυβέρνησης Μητσοτάκη από τις ρίζες της παραδοσιακής Κεντροδεξιάς, αυτό είναι ο νόμος 5089/2024 για τον γάμο των ομοφυλόφιλων ζευγαριών. Κεντροδεξιά κυβέρνηση, εκλεγμένη εν πολλοίς από ψηφοφόρους με παραδοσιακές αξίες, θρησκευτική ευαισθησία και σεβασμό στον θεσμό της οικογένειας, ψήφισε έναν νόμο που ούτε το ΠΑΣΟΚ δεν θα έφερνε προς ψήφιση σε αυτή τη χώρα.
Και σε αυτό το σημείο δεν αρκεί μόνο η κατακραυγή για αυτό που ψηφίστηκε. Αρκεί να θυμηθεί κανείς αυτό που υποσχέθηκε.
Διότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης, όταν παρουσίαζε το νομοσχέδιο, ανακοίνωσε ρητά, ότι θα επιτρέπεται μεν ο γάμος, αλλά θα υπάρχει «ναι» στην υιοθεσία και «όχι» στην παρένθετη μητρότητα, με αυτόν ακριβώς τον ισορροπιστικό τόνο που ξέρει τόσο καλά να χρησιμοποιεί όταν θέλει να πουλήσει τη μισή αλήθεια ως εγγύηση. Το «όχι στην υιοθεσία» έγινε αντικείμενο εγγύησης προς τους ανήσυχους ψηφοφόρους της. Ακούστηκε σαν «κόκκινη γραμμή».
Τι απέγινε αυτή η γραμμή; Το ΣτΕ, με την απόφαση 392/2026, επικύρωσε την συνταγματικότητα του νόμου για τον γάμο των ομοφυλόφιλων ζευγαριών και το δικαίωμα υιοθεσίας, κρίνοντας ότι η υιοθεσία είναι φυσική συνέπεια του γάμου που ο ίδιος ο Μητσοτάκης νομοθέτησε.
Η Ολομέλεια του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, με 19 ψήφους υπέρ έναντι 6 κατά, επικύρωσε τη νομιμότητα της υιοθεσίας.
Η «κόκκινη γραμμή» του Μητσοτάκη αποδείχθηκε χάρτινη. Ή μάλλον για να μείνουμε στα χρώματα, αποδείχθηκε πράσινη.
Το ΣτΕ επισήμανε ότι η αναγνώριση του δικαιώματος υιοθεσίας για ομοφυλόφιλα ζευγάρια αποτελεί φυσική συνέπεια της αναγνώρισης του γάμου μεταξύ τους. Με άλλα λόγια: όταν άνοιξε το παράθυρο το 2024, η πόρτα άνοιξε μόνη της το 2026. Ο Μητσοτάκης είτε το ήξερε και το έκρυψε, είτε δεν το ήξερε και τότε μιλάμε για κολοσσιαία πολιτική αφέλεια. Και τα δύο σενάρια είναι εξίσου αποκαλυπτικά για τον χαρακτήρα αυτής της κυβέρνησης.
Υπάρχει Ορθόδοξη Ιεραρχία στην Εκκλησία της Ελλάδος;
Η Εκκλησία της Ελλάδος δεν έμεινε σιωπηλή. Με αφορμή την απόφαση 392/2026 της Ολομέλειας του ΣτΕ, η Διαρκής Ιερά Σύνοδος υπενθύμισε τις θέσεις της, όπως αυτές εκφράσθηκαν στο Ανακοινωθέν της Ιεράς Συνόδου της 23ης Ιανουαρίου 2024. Η Εκκλησία, πάλι, διαφωνεί μεν αλλά, σιωπά δε. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη φρόντισε να μην τη ρωτήσει, άλλωστε.
Παραδοσιακή Δεξιά; Αξίες οικογένειας; Σεβασμός στη χριστιανική παράδοση; Αυτά ακούγονται σαν εκλογικά συνθήματα παλαιότερης εποχής, εποχής που η ΝΔ ήταν ακόμα μπλε.
Η σημερινή κυβέρνηση έχει απομακρυνθεί από τις παραδοσιακές αξίες της Παράταξης και στελεχώνεται με πρόσωπα που θα μπορούσαν άνετα να υπηρετούν σε κυβερνήσεις του «εκσυγχρονιστικού» ΠΑΣΟΚ, και κυρίως επί κυβερνήσεων του ολετήρα πολιτικού Κώστα Σημίτη!
Δεξαμενή της Μητσοτακικής ΝΔ το ΠΑΣΟΚ…
Κι εδώ εντοπίζεται η μεγάλη ειρωνεία της ελληνικής πολιτικής σκηνής: ο μεγάλος χαμένος σε επίπεδο στελεχιακού δυναμικού είναι τελικά το ΠΑΣΟΚ, αφού όλα τα κόμματα «ψωνίζουν» από αυτό. Η ΝΔ του Μητσοτάκη έχει μετατρέψει το πράσινο κόμμα σε πολιτικό σούπερ μάρκετ. Μπαίνει μέσα, βλέπει τι θέλει, και φεύγει χωρίς να πληρώσει το τίμημα στα εκλογικά ταμεία.
Πρόκειται για στελέχη που προέρχονται από όλες τις εσωκομματικές τάσεις του ΠΑΣΟΚ, απόδειξη ότι το κόμμα έχει μεταβληθεί σε δεξαμενή για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ακόμη και η Ακροδεξιά καλωσορίζεται στη μεγάλη γιορτή της Εξουσίας που διοργανώνει ο Κυριάκος.
Να το πούμε ξεκάθαρα: Αν θέλεις να ανελιχθείς στη σημερινή ΝΔ, δεν αρκεί να είσαι καλός Νεοδημοκράτης. Πρέπει να έχεις και λίγο — ή και πολύ — ΠΑΣΟΚ στο portfolio σου. Η «γαλάζια κάρτα μέλους» παρέχει εισιτήριο εισόδου, αλλά το «πράσινο βιογραφικό» σε φέρνει στην πρώτη θέση της ουράς.
Μα πραγματικά πιστεύει ο Ανδρουλάκης πώς υπάρχει ΠΑΣΟΚ;
Η ΝΔ έχει αποδείξει εδώ και χρόνια την ικανότητα να απορροφά στελέχη προερχόμενα από το ΠΑΣΟΚ, ιδιαίτερα στα χρόνια της οικονομικής κρίσης. Ο Μητσοτάκης απλώς συστηματοποίησε αυτή τη διαδικασία. Την μετέτρεψε σε στρατηγική. Σε μοντέλο διακυβέρνησης.
Και εδώ έρχεται το μεγάλο ερώτημα που κανείς δεν τολμά να θέσει δυνατά στις συνεδριάσεις της ΝΔ: Πότε σταματάς να είσαι «γαλάζια» κυβέρνηση και γίνεσαι απλώς ΠΑΣΟΚ με διαφορετικό λογότυπο; Το χρώμα στη σημαία μπορεί να είναι μπλε, αλλά ο πολιτικός χάρτης της κυβέρνησης έχει βαφτεί σχεδόν εξ ολοκλήρου σε αποχρώσεις πράσινου.
Ακόμα και εντός του ΠΑΣΟΚ υπάρχουν φωνές που παραδέχονται ότι κάποια στελέχη του κόμματος «σφιχταγκαλιάζονται με τη ΝΔ γιατί πιστεύουν ότι υπάρχει δυνατότητα συγκυβέρνησης» ή καλύτερα «κυβέρνησης από το εσωτερικό της ΝΔ».
Αλλά γιατί να περιμένουν τη συγκυβέρνηση; Είναι ήδη μέσα. Απλώς δεν το λένε.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης ζητά εκλογές και μιλά για ΝΔ σαν να πρόκειται για τον αιώνιο αντίπαλο. Κάνει λόγο για «ριζική αλλαγή», για «νέο πολιτικό τοπίο».
Αλλά με ποιους θα το φτιάξει αυτό το νέο τοπίο; Τα πιο έμπειρα, πιο γνωστά, πιο αξιόπιστα στελέχη του, όσα είχαν υπουργική εμπειρία, διοικητική γνώση, πολιτικό βάρος, κάθονται ήδη στα θρανία της κυβέρνησης Μητσοτάκη και παίρνουν μισθό από το ελληνικό δημόσιο.
Ο Ανδρουλάκης απαιτεί εκλογές σαν να μην έχει διαβάσει καλά τη λίστα του υπουργικού συμβουλίου. Το ΠΑΣΟΚ τελικά είναι εδώ. Ενωμένο. Δυνατό.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι σήμερα αυτό που θα αποκαλούσε κανείς ένα πολιτικό αμάλγαμα: η ιδεολογική σύγκλιση μεταξύ χώρων που κάποτε θεωρούνταν ανταγωνιστικοί είναι πλέον αποτέλεσμα μιας δεκαετίας που διέλυσε τις παραδοσιακές γραμμές.
Ο ήλιος του ΠΑΣΟΚ δεν δύει, αλλάζει απλώς διεύθυνση. Ανατέλλει τώρα από τη Συγγρού.
Και αν όλα τα παραπάνω δείχνουν μια ιδεολογική μετάλλαξη, το χειρότερο ίσως δεν είναι αυτό. Το χειρότερο είναι ότι η πλειονότητα αυτών των «πράσινων» στελεχών δεν προέρχεται καν από μια εκλογική διαδρομή που να τους νομιμοποιεί πολιτικά.
Πρόκειται, σε μεγάλο βαθμό, για πρόσωπα του λεγόμενου «σημιτικού ΠΑΣΟΚ», τεχνοκράτες και διορισμένους μηχανισμούς εξουσίας, όχι εκλεγμένους εκπροσώπους της κοινωνίας. Δηλαδή, όχι επιλογές των πολιτών… αλλά προσωπικές επιλογές του ίδιου του Κυριάκου Μητσοτάκη.
“Αρχιμάγειρας” πολιτικής ο Κυριάκος Μητσοτάκης…
Η συνταγή Μητσοτάκη είναι απλή: Πάρε τον εκσυγχρονισμό του Σημίτη, προσθέτεις την αισθητική του Βενιζέλου, πασπαλίζεις με μερικά γαλάζια διακοσμητικά στοιχεία για να μη φαίνεται πολύ προφανές, και σερβίρεις ως «μεταρρυθμιστική δεξιά».
Το αποτέλεσμα δεν είναι ούτε ΝΔ ούτε ΠΑΣΟΚ. Είναι κάτι νέο και τελείως ανακόλουθο και με τις δύο παρελθοντικές ταυτότητες.
Το γαλάζιο χρώμα δεν ξεθώριασε από τον χρόνο. Το έβαψαν σκόπιμα πράσινο.
Το βαθύτερο ερώτημα, όμως, είναι: πόσο δημοκρατικό είναι ένα μοντέλο διακυβέρνησης που δεν ανακυκλώνει μόνο κόμματα, αλλά και διορισμένες ελίτ εξουσίας;
