Γιατί η Κύπρος δεν πρόκειται να γίνει Σιγκαπούρη της Μεσογείου; Απάντηση από τον Λι Κουάν Γιου: «Αν η Σιγκαπούρη ήταν παιδί, θα ήμουν περήφανος που φρόντιζα και ανέθρεφα αυτό το παιδί», έγραψε στα απομνημονεύματά του. Ποιος πολιτικός ηγέτης της Κύπρου μπορεί να πει, να εννοεί και να πράξει το ίδιο;
Ηιστορία είναι γνωστή: Πριν και μετά την εκλογή του στην Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Γ. Βασιλείου υποσχέθηκε πως θα μετέτρεπε την Κύπρο σε Σιγκαπούρη της Μεσογείου. Δεν εξήγησε, όμως, ποτέ στους Κυπρίους τι ήταν η Σιγκαπούρη, γιατί εξελίχθηκε σε μια ραγδαιότατα αναπτυσσόμενη χώρα και γιατί η Κύπρος δεν μετατράπηκε, τελικά, σε αυτό που εξήγγειλε.
Η Σιγκαπούρη, αυτή η πόλη-κράτος, το 1963 σχημάτισε συνομοσπονδία με τη γειτονική Μαλαισία. Δύο χρόνια αργότερα, το 1965, αποχώρησε εξαιτίας εντάσεων στο Κοινοβούλιο και εθνοτικών ταραχών, που οδήγησαν, στις 9/8/1965, στην έξοδό της από τη συνομοσπονδία και στην ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της.
Το νεοϊδρυθέν κράτος βρέθηκε αντιμέτωπο με σημαντικές προκλήσεις: Υψηλή ανεργία, εθνοτικές εντάσεις, έλλειψη πρώτων υλών και στέγης. Ο τότε Πρωθυπουργός, Λι Κουάν Γιου, αποφάσισε να δημιουργήσει ένα κανονικό και βιώσιμο κράτος, επενδύοντας σε σταθερούς θεσμούς: Κράτος δικαίου και αξιοκρατίας και κατάλληλες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της οικονομίας.
Η Σιγκαπούρη είχε ήδη ένα σημαντικό λιμάνι-κόμβο στη Ν.Α. Ασία, ένα λειτουργικό βρετανικό δικαιϊκό σύστημα, ενώ η γεωγραφική θέση της ήταν ιδεώδης για εμπορικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες. Πρώτα απ’ όλα, όμως, ο Λι Κουάν Γιου πάταξε διά ροπάλου τη διαφθορά, την ευνοιοκρατία και την πελατειακή κομματοκρατία.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του (1959-1990), ο Λι Κουάν Γιου πέτυχε μεγάλη οικονομική ανάπτυξη και άνοδο του βιοτικού επιπέδου των κατοίκων της Σιγκαπούρης. Επίσης, δημιουργήθηκε ένα ανεξάρτητο εθνικό σύστημα άμυνας με υποχρεωτική στρατιωτική θητεία για τους άντρες. Η πολιτική ζωή ποδηγετείται από ένα μόνο κόμμα. Γι’ αυτό η Σιγκαπούρη κατηγορείται ότι είναι μια αυταρχική «δημοκρατία» ή «φωτισμένη δεσποτεία».
Η Σιγκαπούρη έχει ανεπτυγμένη οικονομία της αγοράς εξαιρετικά φιλική στις επιχειρήσεις. Με το Χονγκ Κονγκ, τη Ν. Κορέα και την Ταϊβάν θεωρείται ως μια από τις «ασιατικές τίγρεις» αλλά με υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα από τις άλλες. Επίσης είναι μια από τις πιο ελεύθερες, καινοτόμες, ανταγωνιστικές και φιλικές προς τις εταιρείες, χώρα του κόσμου.
Ας προσεχθεί τούτο: Η Σιγκαπούρη κατατάσσεται ανάμεσα στις χώρες με τη λιγότερη διαφθορά, μαζί με τη Νέα Ζηλανδία και τις Σκανδιναβικές χώρες. Διαθέτει το μεγαλύτερο ποσοστό εκατομμυριούχων στον κόσμο, με ένα στα έξι νοικοκυριά να έχουν τουλάχιστον ένα εκατομμύριο δολάρια ΗΠΑ αναλώσιμο πλούτο.
Και πότε; Όταν το 1965, το κατά κεφαλήν εισόδημα ήταν μόλις 500 δολάρια ετησίως. Ο πληθυσμός της Σιγκαπούρης ξεπερνά τα έξι εκατομμύρια (κατά πλειοψηφία Κινέζοι) σε μια έκταση 744 τ. χλμ., δηλ. η μισή έκταση της επαρχίας Πάφου αλλά με πυκνότητα 8.200 κατοίκων ανά τ. χλμ.
Είναι η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά τζόγου-καζίνο, το τρίτο μεγαλύτερο κέντρο διύλισης και εμπορίας πετρελαίου, ο μεγαλύτερος κατασκευαστής πλατφορμών πετρελαίου και κύριος κόμβος επιδιόρθωσης πλοίων, καθώς και ο μεγαλύτερος κόμβος παγκοσμίως για logistics (Πληροφορίες και από τη Βικιπαίδεια).
Ο πρώτος Πρωθυπουργός, Λι Κουάν Γιου, με τη συνέργεια του πρώτου Προέδρου, Γιουσόφ μπιν Ισάκ, έφτιαξε κυριολεκτικά ένα κράτος από το μηδέν. Ένωσε τις διάφορες εθνοτικές ομάδες, έχτισε μια κοινή ταυτότητα και επίλυσε τα προβλήματά τους. Προπάντων συνέτριψε τη διαφθορά, την ευνοιοκρατία και τις πελατειακές συναλλαγές και ανέδειξε την αξιοκρατία και την ικανοκρατία.
Αυταρχικό κράτος, μεν, η Σιγκαπούρη, αλλά λειτουργικό, αναπτυσσόμενο και σεβαστό από τους γείτονες και τους Μεγάλους. Ο Λι Κουάν Γιου ήταν ο εξ απορρήτων σύμβουλος του αναμορφωτή της Κίνας, Ντενγκ Χσιάο Πινγκ. Αυτό λέγει πολλά για το πολιτικό ανάστημα του Λι Κουάν Γιου και την παρούσα κατάσταση πραγμάτων στη Σιγκαπούρη, την οποία χιλιάδες Κύπριοι επισκέπτονται κάθε χρόνο. Και εκστασιάζονται.
Ας έρθουμε, τώρα, στη δύστηνη Κύπρο, που ΘΑ μετατρεπόταν σε… Σιγκαπούρη της Μεσογείου από τον Γ. Βασιλείου. Γιατί δεν πέτυχε να μετατρέψει την Κύπρο σε σιγκαπουρέζικο πρότυπο; Διότι πρώτα έπρεπε ν’ αναμετρηθεί και να συντρίψει τα κεφάλια της Λερναίας Ύδρας της διαφθοράς, του νεποτισμού, της λεηλασίας και της καταλήστευσης δημόσιων πόρων και πλούτου από διορισμένους επιτήδειους και κομματόσκυλα.
Δεύτερο, ο Βασιλείου όφειλε ν’ αποκόψει τον ομφάλιο λώρο της πελατειακής και ρουσφετολογικής συναλλαγής μεταξύ κομμάτων και πολιτών. Αδύνατον! Διότι υποστηριζόταν από κόμματα που ζούσαν και ανέπνεαν, όπως και τα υπόλοιπα, από την ευνοιοκρατία και τις ψηφοθηρικές δοσοληψίες με τους πολίτες. Τρίτο, δεν τόλμησε να καθιερώσει και να επιβάλει την αξιοκρατία και την ικανοκρατία ως πρότυπα για τον τόπο. Το απαγόρευαν τα κόμματα που τον στήριξαν.
Η διαφθορά στην Κύπρο είναι διαχρονικό φαινόμενο. Εκδηλώθηκε, επεκτάθηκε, κατακυρίευσε τον κοινωνικό ιστό και κατατρώγει κάθε ικμάδα του κράτους. Η πρώτη ολέθρια επίπτωση είναι η απώλεια εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς. Πρόσφατα, η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς εξέδωσε το πόρισμά της με αφορμή ισχυρισμούς που περιέχονται σε βιβλίο με τίτλο: «Κράτος-μαφία».
Σε αυτό καταγγέλλονται πρόσωπα και θεσμοί ως κατ’ ισχυρισμόν διεφθαρμένοι. Γίνεται αναφορά στον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Ν. Αναστασιάδη, σε τέως υπουργό, βουλευτή, πρώην Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα, δικαστή, κ.λπ. Διαδικτυακή ιστοσελίδα ρώτησε τους αναγνώστες της αν πιστεύουν, μετά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος, ότι θα αποδοθεί Δικαιοσύνη. Πέραν του 87% δεν πιστεύουν ότι κάποιοι, επιτέλους, θα τιμωρηθούν.
Γιατί; Διότι μέχρι σήμερα, μόνο μερικές… μαρίδες τιμωρήθηκαν, όχι οι μεγαλοκαρχαρίες. Στην Κύπρο ισχύει μια γελοία αντίδραση: Όταν δημόσιο πρόσωπο σφάλλει, παρανομεί, βλάπτει το κράτος και αποκαλύπτεται, πώς απαντά; «Αναλαμβάνει την ευθύνη», λεκτικά, όχι έμπρακτα. Παραμένει στη θέση του και συνεχίζει ως εάν να μη συμβαίνει τίποτε.
Σε άλλες, σοβαρές χώρες, πολιτικοί υποβάλλουν την παραίτησή τους για ασήμαντες αφορμές ή κάνουν χαρακίρι, όπως στην Ιαπωνία. Στην Κύπρο, περιπαίζουν χοντρά τους πολίτες. Το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς ξανάφερε στην επικαιρότητα το μέγα ζήτημα της ατιμωρησίας και της περίεργης, συχνά, αδυναμίας της Δικαιοσύνης να στοιχειοθετεί υποθέσεις, που να καταλήγουν σε τιμωρία ενόχων.
Βεβαίως, ισχύει πάντα η αρχή ότι όλοι είναι αθώοι μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου. Ας μην επιδοθεί κανείς σε νέα ανθρωποφαγία και πολιτικό κανιβαλισμό. Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω! Είναι πάρα πολλοί που αμάρτησαν και εγκλημάτησαν σε βάρος του κυπριακού λαού και λεηλάτησαν το κράτος και τον τόπο, αλλά… ανταμείβονται με ονοματοδοσία νοσοκομείων, σχολείων, οδών και λεωφόρων!
Η Δικαιοσύνη και το κράτος δικαίου ήταν οι τελευταίοι πυλώνες πάνω στους οποίους στηρίζονταν οι πολίτες. Όχι πια. Η αξιοπιστία τους έχει διαβρωθεί από διαχρονικά ατιμώρητες εκνομίες και παρανομίες, την ανεπάρκεια των ηγητόρων και από την πολυετή καθυστέρηση απονομής τους. Το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς είναι η τελευταία, ίσως, ευκαιρία να απονεμηθεί Δικαιοσύνη, να τιμωρηθούν πιθανοί ένοχοι και να ανορθωθεί το κύρος της.
Γιατί η Κύπρος δεν πρόκειται να γίνει Σιγκαπούρη της Μεσογείου; Απάντηση από τον Λι Κουάν Γιου: «Αν η Σιγκαπούρη ήταν παιδί, θα ήμουν περήφανος που φρόντιζα και ανέθρεφα αυτό το παιδί», έγραψε στα απομνημονεύματά του. Ποιος πολιτικός ηγέτης της Κύπρου μπορεί να πει, να εννοεί και να πράξει το ίδιο;
