Η Βρετανία βρίσκεται στα πρόθυρα πολιτικής αναταραχής: το ιστορικό νομοσχέδιο που επιτρέπει την υποβοηθούμενη ευθανασία (για ενήλικες με τερματική ασθένεια), το οποίο πέρασε με οριακή πλειοψηφία από τη Βουλή των Κοινοτήτων τον Ιούνιο του 2025 (314 ψήφοι υπέρ – 291 κατά), έχει ουσιαστικά δολοφονηθεί στη Βουλή των Λόρδων – και όχι με ανοιχτή καταψήφιση, αλλά με σκόπιμη και μαζική καθυστέρηση από μια μικρή ομάδα αντιπάλων.
Τι ακριβώς συνέβη;
Το νομοσχέδιο επιτρέπει σε ενήλικες που πάσχουν από ανίατη ασθένεια με προσδόκιμο ζωής μικρότερο από 6 μήνες να ζητήσουν ιατρική βοήθεια για να τερματίσουν τη ζωή τους, με πολύ αυστηρές δικλείδες ασφαλείας: δύο γιατροί, δικαστική έγκριση, ψυχολογική αξιολόγηση κ.λπ.
Έφτασε στο στάδιο της επιτροπής εξέτασης (Committee Stage) στη Βουλή των Λόρδων τον Σεπτέμβριο του 2025. Από τότε έχουν κατατεθεί ρεκόρ 1.227 και πλέον τροπολογίες – οι περισσότερες από μια μικρή ομάδα Λόρδων (μεταξύ τους η Βαρόνη Finlay, η Βαρόνη Grey-Thompson, πρώην υπουργοί και θρησκευτικοί παράγοντες). Η συζήτηση προχωράει με εξωφρενικά αργούς ρυθμούς: σε αρκετές συνεδριάσεις Παρασκευής (η τελευταία στις 6 Φεβρουαρίου 2026) έχουν εξεταστεί μόλις 25–30 ομάδες τροπολογιών από περισσότερες από 80.
Ο Λόρδος Falconer, κύριος υποστηρικτής του νομοσχεδίου στη Βουλή των Λόρδων, δήλωσε πρόσφατα στο BBC:
«Δεν υπάρχει απολύτως καμία ελπίδα να ολοκληρωθεί η συζήτηση πριν τελειώσει η κοινοβουλευτική περίοδος. Είναι ξεκάθαρο ότι ο στόχος είναι να “μιληθεί” το νομοσχέδιο μέχρι θανάτου.»
Η τακτική είναι κλασική καθυστέρηση (filibustering): Οι αντίπαλοι μιλούν ατελείωτα, καταθέτουν συνεχώς νέες τροπολογίες, ζητούν διευκρινίσεις και έτσι η ώρα εξαντλείται. Αν το νομοσχέδιο δεν ολοκληρωθεί πριν από τον Μάιο του 2026 (ομιλία του Βασιλιά και έναρξη νέας κοινοβουλευτικής περιόδου), πέφτει αυτόματα – όπως συμβαίνει με όλα τα νομοσχέδια ιδιωτών βουλευτών που δεν προλαβαίνουν.
Η οργή ξεσπάει:
- Οργανώσεις όπως Αξιοπρέπεια στο Θάνατο, Ανθρωπιστές Ηνωμένου Βασιλείου και Η Απόφασή μου για τον Θάνατό μου έχουν ξεκινήσει μαζική συλλογή υπογραφών (χιλιάδες σε λίγες μέρες) με σύνθημα: «Μια χούφτα μη εκλεγμένων Λόρδων μπλοκάρουν τη βούληση του λαού».
- Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν 70–75% των Βρετανών υπέρ της νομιμοποίησης της υποβοηθούμενης ευθανασίας σε τελικό στάδιο ασθένειας.
- Η βουλευτής Kim Leadbeater (που πέρασε το νομοσχέδιο από τη Βουλή των Κοινοτήτων) δήλωσε: «Είναι απαράδεκτο μια μικρή μειοψηφία να στερεί από χιλιάδες ανθρώπους το δικαίωμα σε αξιοπρεπή θάνατο.»
Τι μένει τώρα;
- Αν το νομοσχέδιο πέσει (το πιο πιθανό σενάριο), θα πρέπει να ξεκινήσει από την αρχή σε νέα κοινοβουλευτική περίοδο – νέα κλήρωση, νέα τύχη.
- Μερικοί υποστηρικτές πιέζουν για χρήση του Νόμου περί Κοινοβουλίου του 1911 (να περάσει χωρίς έγκριση των Λόρδων), αλλά αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο για νομοσχέδιο ιδιώτη βουλευτή και θα προκαλούσε τεράστια πολιτική κρίση.
- Οι αντίπαλοι πανηγυρίζουν: «Η Βουλή των Λόρδων έκανε το καθήκον της – προστάτευσε τους ευάλωτους από βιαστικές αποφάσεις.»
Συμπέρασμα:
Η Βρετανία του 2026 διχάζεται βαθιά: από τη μία η αξιοπρέπεια στον θάνατο, από την άλλη ο φόβος για κατάχρηση. Και η Βουλή των Λόρδων, για ακόμα μια φορά, αποφάσισε να παίξει τον ρόλο του «τελευταίου φρουρού» – ακόμα κι αν αυτό σημαίνει να θάψει ένα νομοσχέδιο χωρίς ποτέ να το ψηφίσει ανοιχτά.
