Οι δυτικές χώρες συζητούν ολοένα και πιο έντονα ένα σχέδιο σύμφωνα με το οποίο η Ουκρανία θα πρέπει να παραιτηθεί από τις διεκδικήσεις σε ορισμένα εδάφη που έχασε από τη Ρωσία, με αντάλλαγμα την ένταξη στο ΝΑΤΟ.
Αυτό αναφέρει η βρετανική εφημερίδα Financial Times (FT), επικαλούμενη πηγές με γνώση του ζητήματος.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες της εφημερίδας, οι σύμμαχοι του Κιέβου πιστεύουν ότι «ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας» θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για την επίλυση της σύγκρουσης.
Ταυτόχρονα, το υπό συζήτηση σχέδιο προϋποθέτει ότι η Ρωσία θα διατηρήσει τον έλεγχο των εδαφών που κατέχει.
Η Ουκρανία, εντός των συνόρων που θα προκύψουν τη στιγμή της σύναψης των συμφωνιών, θα λάβει προστασία από τις χώρες του ΝΑΤΟ βάσει του άρθρου 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ.
Μοντέλο Δυτικής Γερμανίας
Οι FT αναφέρουν ότι ένα τέτοιο σχέδιο συζητείται στους κύκλους της εξωτερικής πολιτικής για περισσότερους από 18 μήνες.
Το δημοσίευμα αποκαλεί αυτό το μοντέλο «Δυτικογερμανικό», αφού πριν από την ενοποίηση της Γερμανίας, το δυτικό τμήμα της χώρας ήταν μέρος του ΝΑΤΟ και το ανατολικό ανήκε στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας.
Ωστόσο, η εφημερίδα σημειώνει ότι οι ΗΠΑ είναι αντίθετες, φοβούμενες ότι οι δυτικές χώρες θα παρασυρθούν στη σύγκρουση.
Δεν υπάρχει ασημένια σφαίρα
Στις 30 Σεπτεμβρίου, ο πρώην Γενικός Γραμματέας του NATO Jens Stoltenberg δήλωσε ότι μια ειρηνευτική διευθέτηση στην Ουκρανία θα πρέπει να περιλαμβάνει όρους για εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο από τις δυτικές χώρες.
Κατά τη γνώμη του, οι δυτικές χώρες, με επικεφαλής τις ΗΠΑ πρέπει να παράσχουν στην Ουκρανία τέτοιες εγγυήσεις ασφαλείας ώστε «το κόστος της επανέναρξης του πολέμου να είναι πολύ υψηλό».
Ο Stoltenberg πρόσθεσε επίσης ότι αυτή τη στιγμή «δεν υπάρχει ασημένια σφαίρα» που μπορεί να αλλάξει την πορεία μιας ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης.
To παράδειγμα της Φινλανδίας
Εξάλλου ο Stoltenberg σε συνέντευξή του στους Financial Times παραδέχθηκε ότι η Ουκρανία μπορεί να αναγκαστεί να εγκαταλείψει εδάφη που έχασε κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με τη Ρωσία.
Ο πρώην επικεφαλής του ΝΑΤΟ υποστηρίζει πως μετά τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ στις 5 Νοεμβρίου 2024 θα υπάρξουν διπλωματικές πρωτοβουλίες, ώστε η Ουκρανία να μπορέσει να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία.
«Η Φινλανδία πολέμησε γενναία εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης το 1939.
Οι Φιλανδοί προκάλεσαν πολύ μεγαλύτερη ζημιά στον Κόκκινο Στρατό από ό,τι αναμενόταν.
Ο πόλεμος τελείωσε με τη Φινλανδία να χάνει το 10% της επικράτειάς της.
Ωστόσο, στη συνέχεια τα σύνορά της ήταν ασφαλή», είπε ο Stoltenberg απαντώντας σε ερώτηση για το τι θα προσφερόταν στον Ουκρανό πρόεδρο Volodymyr Zelensky, εάν επρόκειτο για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.
Σημαντικές εξελίξεις μετά τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ στις 5/11
Σύμφωνα με τον πρώην επικεφαλής της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας πρόοδος προς αυτή την κατεύθυνση είναι δυνατή μετά τις προεδρικές εκλογές της 5ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ.
«Μετά τις εκλογές, μπορεί να υπάρξει μια νέα ώθηση, μια νέα προσπάθεια να κινηθεί η διπλωματική κατάσταση, αλλά δεν νομίζω ότι θα υψώσουμε λευκή σημαία και θα τα παρατήσουμε.
Μπορεί να υπάρξει μια προσπάθεια αλλαγής της κατάστασης στο πεδίο της μάχης, ενώ ταυτόχρονα θα διασφαλίζουμε πως θα υπάρξει κινητικότητα στις διαπραγματεύσεις.
Η απόφαση για την έναρξη των διαπραγματεύσεων ανήκει στην Ουκρανία, ωστόσο, πρέπει να δημιουργήσουμε συνθήκες κάτω από τις οποίες μπορούν να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τους Ρώσους, κάτι που θα τους επιτρέψει να παραμείνουν ανεξάρτητο κράτος», είπε ο Νορβηγός πολιτικός.
Αυταπάτες για Ουκρανία στο ΝΑΤΟ
Ο Stoltenberg πιστεύει επίσης ότι η Ουκρανία θα μπορέσει να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ ακόμα κι αν τα πραγματικά της σύνορα δεν συμπίπτουν με εκείνα που αναγνωρίζει η διεθνής κοινότητα.
«Υπάρχουν τρόποι γύρω από αυτό», είπε.
«Εάν υπάρχει η βούληση, μπορεί πάντα να βρεθεί μια λύση, ωστόσο, πρέπει να υπάρχει μια γραμμή, μετά τη διέλευση της οποίας θα γίνει επίκληση του Άρθρου 5 της συνθήκης του ΝΑΤΟ και η Ουκρανία πρέπει να ελέγχει ολόκληρη την επικράτεια μέχρι αυτά τα σύνορα», πρόσθεσε ο Stoltenberg.
«Μπλοφάρει η Ρωσία»
Είπε επίσης ότι ενόσω ήταν στη διοίκηση του ΝΑΤΟ υποστήριξε την παροχή περισσότερης στρατιωτικής βοήθειας στο Κίεβο και τη διάσπαση των κόκκινων γραμμών της Ρωσίας.
Υποστήριξε ότι τα μέλη του ΝΑΤΟ τις έχουν ξεπεράσει (σ.σ. κόκκινες γραμμές) και κατηγόρησε τη ρωσική ηγεσία ότι προσπαθεί να μπλοφάρει.
«Υπήρχαν μέρες και εβδομάδες, ειδικά στην αρχή της σύγκρουσης, όταν έπρεπε να κάνουμε συζητήσεις και να θίξουμε το ζήτημα των ρωσικών κόκκινων γραμμών», επισήμανε.
«Οι ενέργειες αυτές είναι πολύ επικίνδυνες, αλλά η εναλλακτική λύση είναι η παροχή στήριξης στην Ουκρανία λόγω της ρωσικής ρητορικής, η οποία δεν πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη» υπογράμμισε ο πρώην Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ.
Στρατιωτικά το ΝΑΤΟ είναι κατώτερο από τη Ρωσία
Στην ίδια συνέντευξη ο Stoltenberg παραδέχεται ότι τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ είναι κατώτερα από τη Ρωσία, όσον αφορά στο στρατιωτικό δυναμικό τους και θα πρέπει να αντισταθμίσουν αυτή την υστέρηση αυξάνοντας τις αμυντικές δαπάνες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν πλέον πολύ λίγα όπλα, εξοπλισμό και στρατιώτες σε κατάσταση υψηλής ετοιμότητας για πιθανή σύγκρουση.
«Γνωρίζουμε ότι είμαστε πίσω από τους Ρώσους», είπε.
«Δεν μπορώ να σας πω ακριβώς πόσο θα κοστίσει για να αντισταθμιστεί η υστέρηση.
Αλλά μπορώ να σας πω με βεβαιότητα ότι εάν οι σύμμαχοι πρόκειται να εκπληρώσουν τα υπεσχημένα θα κοστίσει πολύ περισσότερο από το 2% του ΑΕΠ ίσως χρειαστεί το 3%», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον Stoltenberg, η Μόσχα γνωρίζει επίσης αυτή την κατάσταση πραγμάτων.
Έπρεπε να στείλουμε όπλα στην Ουκρανία πριν από το 2022
Ερωτηθείς για το τι μετάνιωσε περισσότερο μετά την αποχώρησή του από τη θέση του ως Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας, ο Νορβηγός πολιτικός είπε ότι το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να είχε αρχίσει να προμηθεύει θανατηφόρα όπλα στην Ουκρανία νωρίτερα.
Υποστήριξε ότι οι παραδόσεις θα έπρεπε να είχαν πραγματοποιηθεί πριν από την έναρξη της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022, αλλά οι περισσότεροι σύμμαχοι «φοβήθηκαν πολύ τις συνέπειες».
Συνεχίζοντας ο Stoltenberg ισχυρίστηκε ότι η αποστολή πιο σύγχρονων όπλων στην Ουκρανία θα μπορούσε να είχε αποτρέψει τη σύγκρουση με τη Ρωσία ή «τουλάχιστον να δυσκολέψει πολύ» τον ρωσικό στρατό να εκτελέσει μάχιμες αποστολές.
«Αν υπάρχει κάτι για το οποίο με κάποιο τρόπο μετανιώνω και βλέπω πολύ πιο ξεκάθαρα τώρα είναι ότι θα έπρεπε να είχαμε παράσχει στην Ουκρανία πολύ περισσότερη στρατιωτική υποστήριξη πολύ νωρίτερα», είπε χαρακτηριστικά.
«Νομίζω ότι όλοι πρέπει να το παραδεχτούμε, θα έπρεπε να τους είχαμε δώσει περισσότερα όπλα, πιο προηγμένα και πιο γρήγορα.
Αναλαμβάνω το μερίδιο της ευθύνης που μου αναλογεί», επισήμανε.
Η συνάντηση Biden – Zelensky
Στις 26 Σεπτεμβρίου, ο Ουκρανός πρόεδρος Volodymyr Zelensky συναντήθηκε στην Ουάσιγκτον με τον Αμερικανό ομόλογό του Joe Biden έχοντας προηγουμένως δηλώσει ότι σκόπευε να συζητήσει μαζί του ένα συγκεκριμένο σχέδιο για τον τερματισμό της σύγκρουσης, ένα «σχέδιο νίκης», καθώς περιέχει σημεία που εξαρτώνται από τις αποφάσεις των ΗΠΑ.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Antony Blinken περιορίστηκε να δηλώσει μόνο ότι οι ΗΠΑ θα μελετήσουν το σχέδιο που πρότεινε το Κίεβο.
Η Μόσχα έχει επανειλημμένα επικρίνει τη λεγόμενη φόρμουλα ειρήνης που προωθεί το Κίεβο ως μη ρεαλιστική και έχει επισημάνει την ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι εδαφικές πραγματικότητες.
Ο Ρώσος πρόεδρος Vladimir Putin όρισε τις προϋποθέσεις για την επίλυση της σύγκρουσης, μεταξύ των οποίων η απόσυρση του ουκρανικού στρατού από το Donbass και τη Novorossiya καθώς και τη ρητή δέσμευση του Κιέβου ότι δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.
Επιπλέον, η Ρωσία θεωρεί απαραίτητο να αρθούν όλες οι δυτικές κυρώσεις εναντίον της και να υπάρξει ένα αδέσμευτο και χωρίς πυρηνικά ουκρανικό κράτος.
