Τα νησιά του Αιγαίου έχει βάλει για τα καλά στο στόχαστρο η Άγκυρα, σύμφωνα με αμερικανικό ινστιτούτο, ενώ υπάρχει έκδηλη η πρόθεση απομάκρυνσης της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ, καθώς η ένταση με την Ελλάδα και ο απρόβλεπτος Τούρκος ηγέτης, μπορεί να προκαλέσουν «ατύχημα» στην ΝΑ πτέρυγα της συμμαχίας.
Το γνωστό γεωπολιτικό ινστιτούτο The Jamestown Foundation αναφέρει σε ειδική έκθεση του, μέρος των τουρκικών επεκτατικών σχεδίων του Ερντογάν, καθώς και την πιθανότητα ρήξης ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία, η οποία όπως φαίνεται απασχολεί τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.
«Οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας είναι οι πιο φτωχές από οποιεσδήποτε από τις υπόλοιπες 29 χώρες μέλη του ΝΑΤΟ.
Οι διαφορές κυμαίνονται από την αμφισβητούμενη τουρκική εξερεύνηση υδρογονανθράκων στην Κύπρο, έως στην χορήγηση του καθεστώτος πολιτικού πρόσφυγα σε δύο από τους οκτώ Τούρκους αξιωματικούς που κατέφυγαν στην Ελλάδα μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του Ιουλίου του 2016.
Τώρα, η Τουρκία διαμαρτύρεται για τις στρατιωτικές δραστηριότητες της Ελλάδας στα νησιά του Αιγαίου.
Στις 12 Μαΐου, ο εκπρόσωπος του Τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών Χαμί Ακσου δήλωσε ότι η Τουρκία ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα δεν σέβεται το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς των νησιών στο ανατολικό Αιγαίο, προσθέτοντας ότι τα πολεμικά πλοία του ΝΑΤΟ που κινούνται στο Αιγαίο, δεν πρέπει να χρησιμοποιούν ελληνικά λιμάνια στα νησιά αυτά για επισκέψεις και ανεφοδιασμό.
Οι ανησυχίες του Τούρκου αξιωματούχου αποκαλύπτουν παράλληλα και μια ευρύτερη ανησυχία στην Άγκυρα ότι το ΝΑΤΟ και οι Ηνωμένες Πολιτείες σχεδιάζουν να εμβαθύνουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην ανατολική Μεσόγειο, με την δημιουργία βάσεων στην Ελλάδα και στα νησιά του Αιγαίου.
Παράδειγμα τα Δωδεκάνησα τα οποία έχουν μια μακρά και περίπλοκη ιστορία. Πάνω από δύο χιλιετίες, το αρχιπέλαγος αυτό κυριαρχείται διαδοχικά από την Κρήτη, τους Μυκηναίους, τους Δωριείς, τους Πέρσες, τους Μακεδόνες, την Ρωμαϊκή και Βυζαντινή αυτοκρατορία και τους Ιωαννίτες ιππότες, προτού περάσει υπό οθωμανική κυριαρχία και κατά τον 20ό αιώνα, υπό ιταλική κυριαρχία, μέχρι τελικά να δοθεί σε ελληνική κυριαρχία το 1947.
Ο Aksoy δήλωσε ότι οι τουρκικές αντιρρήσεις προέρχονται από το «παράτυπο» νομικό καθεστώς των νησιών, το οποίο διέπεται από «ορισμένες διεθνείς συνθήκες, όπως η Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 και η Συνθήκη του Παρισιού το 1947.
Αυτές οι διεθνείς συνθήκες, δεσμεύουν νομικά την Ελλάδα, και απαγορεύουν τον εξοπλισμό των νησιών του ανατολικού Αιγαίου, διότι σε διαφορετική περίπτωση θα επιβληθούν νομικές κυρώσεις στην Ελλάδα.
Το θέμα της δημιουργίας βάσεων των ΗΠΑ ή του ΝΑΤΟ στα Δωδεκάνησα προκλήθηκε από τον Μάιο του 2015, όταν ο τότε υπουργός Άμυνας της ελληνικής κυβέρνησης, Πάνος Καμμένος, επισκέφτηκε την Κάρπαθο, το δεύτερο μεγαλύτερο νησί στο αρχιπέλαγος.
Το γεγονός αυτό, το οποίο παρακολουθήθηκε στενά από τα τουρκικά ΜΜΕ, ώθησε την ελληνική αντιπολίτευση να ζητήσει διευκρινίσεις σχετικά με τις δραστηριότητες του υπουργού και τη θέση της κυβέρνησης σχετικά με το θεμελιώδες ζήτημα.
Οι τουρκικές ανησυχίες για τις προθέσεις της Ελλάδας στο αρχιπέλαγος των Δωδεκανήσων επανεμφανίστηκαν στην συνέχεια στις 9 Οκτωβρίου 2018, όταν ο τότε Αμερικανός υπουργός άμυνας Τζέιμς Ν. Μάτις υποδέχθηκε τον Έλληνα υπουργό Άμυνας Π. Καμμένο στο Πεντάγωνο.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του τμήματος Άμυνας Dana W. White, ο Μάτις επιβεβαίωσε την μακρόχρονη αμυντική σχέση μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Αθήνας, ενώ οι δυο τους «συζήτησαν τότε τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την καταπολέμηση της ρωσικής κακοήθους επιρροής στην περιοχή».
Αναφερόμενος στη συνάντηση του κ.Καμμένου με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ το περασμένο φθινόπωρο, ο ελληνικός Τύπος ανέφερε ότι οι ΗΠΑ πρότειναν την επέκταση της στρατιωτική τους παρουσία εκτός της Σούδας, στις πόλεις Λάρισα και Βόλο στη Θεσσαλία και Αλεξανδρούπολη στη Θράκη.
Η επίσκεψη στην συνέχεια του Π.Καμμένου στην Ουάσινγκτον αύξησε τις τουρκικές ανησυχίες καθώς, πριν ένα μήνα, ο Αμερικανός Α/ΓΕΕΔ στρατηγός Joe Dunford, ταξίδεψε στην Αθήνα για να δει την περιοχή της ανατολικής Μεσογείου «μέσα από το πρίσμα της Ελλάδος».
Εκεί διαπίστωσε ότι οι Έλληνες ήταν ανοιχτοί στην αυξανόμενη στρατιωτική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο ίδιος έδειξε ενθουσιώδης για τη δυνατότητα και βρήκε την λύση για έναν αριθμό βασικών μεσογειακών θεμάτων, όπως η Λιβύη, η Συρία, το ζήτημα των προσφύγων και οι «ενδιαφέρουσες προοπτικές της Ελλάδας σε σχέση με την Ανατολική Μεσόγειο. Εκτιμάται ότι Ελλάδα και ΗΠΑ συμφώνησαν σε ότι βλέπουμε να υλοποιείται τώρα και αποτελεί κάτι που δεν έχουμε δει από τη δεκαετία του 1980.
Η ανταπόκριση της Άγκυρας στην συνεχή προσέγγιση της Αθήνας προς την Ουάσινγκτον – ιδίως καθώς οι σχέσεις Τουρκίας και ΗΠΑ συνεχίζουν να επιδεινώνονται- ήταν η επίδειξη της δική της στρατιωτικής ανδρείας.
Την ημέρα που ο Aksoy έκανε τις παρατηρήσεις του σχετικά με τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, η Τουρκία ξεκίνησε τις μεγάλες αεροναυτικές ασκήσεις με την επωνυμία «Θαλασσόλυκος-2019.
Οι ασκήσεις στις παραθαλάσσιες ακτές της Τουρκίας, της Μεσογείου, του Αιγαίου και της Μαύρης Θάλασσας, αφορούσαν 111 πολεμικά πλοία, 57 αεροσκάφη και 33 ελικόπτερα.
Τι συμβαίνει πραγματικά ανάμεσα σε Τουρκία και ΗΠΑ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Τουρκία έχουν πολλές και βαθιές πολιτικές διαμάχες: σε Συρία, Ιράν, στην υποστήριξη των ΗΠΑ στις κουρδικές δυνάμεις της Συρίας, στις δραστηριότητες του Mohammed bin Salman, στη Ρωσία, στην παραλαβή S-400, στην συμμετοχή στο πρόγραμμα F-35, στην υποστήριξη των Παλαιστινίων και στην κριτική κατά του Ισραήλ, μεταξύ άλλων.
Ωστόσο, η κυβέρνηση του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποτίθεται ότι δεν επιθυμεί να αντικατασταθεί από την Ελλάδα ως χώρα με με τις σημαντικότερες βάσεις του ΝΑΤΟ.
Δεδομένης όμως της αστάθειας, της περιφερειακής ασφάλειας και της απρόβλεπτης στάσης της νυν αμερικανικής κυβέρνησης, η μόνη βραχυπρόθεσμη βεβαιότητα είναι η πλήρης αβεβαιότητα καταλήγει το ινστιτούτο.
