Αρχικά να ξεκαθαριστεί ότι στην Ελλάδα υφίστανται οι εξής τύποι δελτίων αστυνομικής ταυτότητας για τους πολίτες της χώρας:
1) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Α: Δελτία ταυτότητας νέου τύπου με αναγραφή του προσωπικού αριθμού (περιλαμβάνουν στοιχεία του/της κατόχου με λατινικούς χαρακτήρες)
2) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Β: Δελτία ταυτότητας νέου τύπου χωρίς αναγραφή του προσωπικού αριθμού (περιλαμβάνουν στοιχεία του/της κατόχου με λατινικούς χαρακτήρες)
3) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Γ: Δελτία ταυτότητας παλαιού τύπου κάτω της 15ετίας (περιλαμβάνουν στοιχεία του/της κατόχου με λατινικούς χαρακτήρες)
4) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Δ: Δελτία ταυτότητας παλαιού τύπου άνω της 15ετίας που περιλαμβάνουν στοιχεία του/της κατόχου με λατινικούς χαρακτήρες
5) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε: Δελτία ταυτότητας παλαιού τύπου που δεν περιλαμβάνουν στοιχεία του/της κατόχου με λατινικούς χαρακτήρες
Ένα δελτίο ταυτότητας ενήλικου πολίτη των κατηγοριών Α, Β θεωρείται τυπικά ισχυρό:
α) εφόσον δεν έχει φθαρεί ή αλλοιωθεί σημαντικά
β) εφόσον δεν έχουν μεταβληθεί τα στοιχεία του/της κατόχου (π.χ. αλλαγή ονόματος με δικαστική απόφαση)
γ) μέχρι να συμπληρωθεί 10ετία από την έκδοσή του
Ένα δελτίο ταυτότητας ενήλικου πολίτη της κατηγορίας Γ θεωρείται τυπικά ισχυρό:
α) εφόσον δεν έχει φθαρεί ή αλλοιωθεί σημαντικά
β) εφόσον δεν έχουν μεταβληθεί τα στοιχεία του/της κατόχου (π.χ. αλλαγή ονόματος με δικαστική απόφαση)
γ) μέχρι να συμπληρωθεί 15ετία από την έκδοσή του
Δελτίο ταυτότητας της κατηγορίας Γ μεταπίπτει στην κατηγορία Δ, αμέσως μετά τη συμπλήρωση 15ετίας από την έκδοσή του. Κάθε δελτίο ταυτότητας, του οποίου η διάρκεια ισχύος έχει παρέλθει, θεωρείται ισχυρό με επιφύλαξη, σύμφωνα με απόφαση του ΣτΕ. Δελτίο ταυτότητας της κατηγορίας Δ ή Ε δεν θεωρείται τυπικά ισχυρό, καθώς έχει παρέλθει 15ετία από την έκδοσή του. Δελτίο ταυτότητας της κατηγορίας Δ ή Ε θεωρείται με επιφύλαξη ισχυρό:
α) εφόσον δεν έχει φθαρεί ή αλλοιωθεί σημαντικά
β) εφόσον δεν έχουν μεταβληθεί τα στοιχεία του/της κατόχου (π.χ. αλλαγή ονόματος με δικαστική απόφαση)
γ) εφόσον δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά τα χαρακτηριστικά του προσώπου του/της κατόχου και η ταυτοποίηση καθίσταται εφικτή
Επαφίεται λοιπόν, στη διακριτική ευχέρεια του εκάστοτε υπαλλήλου/λειτουργού/ιδιώτη να δεχθεί ως ισχυρό το δελτίο ταυτότητας πολίτη της κατηγορίας Δ ή Ε. Η με επιφύλαξη ταυτοποίηση είναι υποκειμενικός δείκτης, καθώς υπάλληλος δημόσιας υπηρεσίας ενδέχεται να δεχθεί ένα τέτοιο δελτίο ταυτότητας ως ισχυρό και τραπεζικός υπάλληλος ενδέχεται να μην το δεχθεί (ή το αντίστροφο).
Ο ευρωπαϊκός κανονισμός (ΕΕ) 2019/1157 για την ενίσχυση της ασφάλειας των δελτίων ταυτότητας των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντικαταστάθηκε από τον ευρωπαϊκό κανονισμό (ΕΕ) 2025/1208. Επισημαίνεται ότι ο ευρωπαϊκός κανονισμός ΔΕΝ υποχρεώνει καμία χώρα-μέλος της ΕΕ να αντικαταστήσει τα δελτία ταυτότητας των πολιτών της με εκείνα που προβλέπονται από τον κανονισμό. Κάθε χώρα-μέλος της ένωσης έχει το δικαίωμα να αποφασίσει μονομερώς αν θα διατηρήσει ή αν θα αντικαταστήσει τα δελτία ταυτότητας των πολιτών της με εκείνα του κανονισμού. Στην πρώτη περίπτωση, η χώρα-μέλος της Ένωσης υποχρεούται να θεσπίσει ΕΠΙΠΛΕΟΝ των δελτίων ταυτότητας των πολιτών για το εσωτερικό της χώρας, τα δελτία ταυτότητας του κανονισμού.
Διαφοροποιήσεις μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών δελτίων ταυτότητας, που θα αναφερθούν στη συνέχεια, ανακύπτουν όσον αφορά τη δυνατότητα εξ αποστάσεως ταυτοποίησης φυσικών προσώπων με σκοπό την έκδοση πιστοποιητικού υπηρεσίας εμπιστοσύνης. Τα ψηφιακά πιστοποιητικά για την έκδοση ψηφιακής υπογραφής φυσικού προσώπου, ανήκουν στην κατηγορία των πιστοποιητικών υπηρεσίας εμπιστοσύνης.
Λαμβάνοντας υπόψη:
i) τον ευρωπαϊκό κανονισμό (ΕΕ) 2025/1208
ii) την ΚΥΑ 8200/0-297647/2018 (ΦΕΚ 1476/Β/27-4-2018), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει
iii) την ΥΑ 27499 ΕΞ 2021 (ΦΕΚ 3682/Β/10-8-2021), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει
iv) την ΥΑ 3021/22/10-ο΄(ΦΕΚ 7111//Β/30-12-2025)
v) την Απόφαση ΣτΕ 1602/2021
εξάγονται τα εξής συμπεράσματα:
1. Τα δελτία ταυτότητας των κατηγοριών Γ, Δ, παύουν να ισχύουν ως ταξιδιωτικά έγγραφα σε οποιαδήποτε χώρα του εξωτερικού από 03/08/2026.
2. Έκδοση ή ανανέωση διαβατηρίου από 03/08/2026, θα έχουν δικαίωμα να αιτηθούν μόνο κάτοχοι δελτίων ταυτότητας κατηγορίας Α ή Β, χωρίς να απορριφθεί η αίτησή τους. Οι αιτήσεις των κατόχων δελτίων ταυτότητας των κατηγοριών Γ, Δ, Ε, για έκδοση/ανανέωση/αντικατάσταση διαβατηρίου που θα υποβληθούν από 03/08/2026 και μετά θα απορρίπτονται.
3. Τα δελτία ταυτότητας της κατηγορίας Γ παραμένουν τυπικά ισχυρά για όλες τις χρήσεις στο εσωτερικό της χώρας μέχρι 25/09/2027.
4. Τα δελτία ταυτότητας της κατηγορίας Γ παραμένουν τυπικά ισχυρά για όλες τις χρήσεις στο εσωτερικό της χώρας από 26/09/2027 και μετά, με μία μόνο εξαίρεση. Από 26/09/2027 και μετά, τα δελτία ταυτότητας της κατηγορίας Γ δεν θα γίνονται δεκτά για εξ αποστάσεως ταυτοποίηση φυσικού προσώπου με σκοπό την έκδοση πιστοποιητικού υπηρεσίας εμπιστοσύνης. Θα γίνονται όμως δεκτά για δια ζώσης ταυτοποίηση φυσικού προσώπου με σκοπό την έκδοση πιστοποιητικού υπηρεσίας εμπιστοσύνης.
5. Τα δελτία ταυτότητας της κατηγορίας Δ παραμένουν με επιφύλαξη ισχυρά για όλες τις χρήσεις στο εσωτερικό της χώρας μέχρι 25/09/2027.
6. Τα δελτία ταυτότητας της κατηγορίας Δ παραμένουν με επιφύλαξη ισχυρά για όλες τις χρήσεις στο εσωτερικό της χώρας από 26/09/2027 και μετά, με μία μόνο εξαίρεση. Από 26/09/2027 και μετά, τα δελτία ταυτότητας της κατηγορίας Δ δεν θα γίνονται δεκτά για εξ αποστάσεως ταυτοποίηση φυσικού προσώπου με σκοπό την έκδοση πιστοποιητικού υπηρεσίας εμπιστοσύνης. Θα γίνονται όμως δεκτά με επιφύλαξη για δια ζώσης ταυτοποίηση φυσικού προσώπου με σκοπό την έκδοση πιστοποιητικού υπηρεσίας εμπιστοσύνης.
7. Τα δελτία ταυτότητας της κατηγορίας Ε παραμένουν με επιφύλαξη ισχυρά για όλες τις χρήσεις στο εσωτερικό της χώρας, εκτός από την ταυτοποίηση (είτε εξ αποστάσεως είτε δια ζώσης) φυσικού προσώπου με σκοπό την έκδοση πιστοποιητικού υπηρεσίας εμπιστοσύνης.
