Πολύς κόσμος εκεί έξω εξακολουθεί να αρνείται αυτό που συμβαίνει, παρόλο που γίνεται μπροστά στα μάτια τους. Κάθε εβδομάδα που περνάει μαζεύουμε όλο και περισσότερες αποδείξεις ότι ο πλανήτης μας γίνεται όλο και πιο ασταθής. Παντού στον κόσμο, ηφαίστεια που ήταν σβηστά για πάρα πολύ καιρό ξαφνικά βρυχώνται και ζωντανεύουν. Πολλοί θα συνεχίσουν να λένε «όλα καλά» και να ζουν την καθημερινότητά τους σαν να μη συμβαίνει τίποτα, αλλά αν εκραγεί κάποιο υπερ-ηφαίστειο και ο πλανήτης βυθιστεί σε έναν «ηφαιστειακό χειμώνα» που θα κρατήσει χρόνια, κανείς δεν θα μπορέσει να αγνοήσει τον αποκαλυπτικό λιμό που θα ακολουθήσει.
Την Κυριακή, ένα ηφαίστειο στην Αφρική που ήταν αδρανές σε όλη την καταγεγραμμένη ιστορία εξερράγη ξαφνικά… Το ηφαίστειο Hayli Gubbi στην περιοχή Αφάρ της βορειοανατολικής Αιθιοπίας εξερράγη για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν 12.000 χρόνια, εκτοξεύοντας πυκνά σύννεφα καπνού και τέφρας σε ύψος έως και 14 χιλιόμετρα, σύμφωνα με το Κέντρο Συμβουλευτικής Ηφαιστειακής Τέφρας της Τουλούζης (VAAC). Βρίσκεται περίπου 800 χλμ. βορειοανατολικά της Αντίς Αμπέμπα, κοντά στα σύνορα με την Ερυθραία, και εξερράγη για αρκετές ώρες.
Αυτό δεν έπρεπε να συμβεί. Αλλά συνέβη.
Ένας ντόπιος είπε ότι ένιωσε σαν να έσκασε βόμβα: «Ακούστηκε δυνατός κρότος και κύμα κρούσης. Σαν να πέταξαν ξαφνικά μια βόμβα με καπνό και στάχτη», δήλωσε ο Ahmed Abdela στο Associated Press.
Μήπως αυτή η έκρηξη συνδέεται με τις μεγαλύτερες γεωλογικές αλλαγές που αλλάζουν τώρα την ήπειρο; Μας λένε ότι η Αφρική σιγά-σιγά σχίζεται στα δύο… Νέες έρευνες που αναλύουν μαγνητικά δεδομένα από το Ανατολικό Αφρικανικό Ρήγμα δείχνουν ότι η ήπειρος υφίσταται μια αργή γεωλογική μεταμόρφωση η οποία σε 5-10 εκατομμύρια χρόνια θα τη χωρίσει σε δύο ξεχωριστές ηπείρους – μία δυτική και μία μικρότερη ανατολική – με έναν καινούργιο ωκεανό ανάμεσά τους.
Φυσικά, δεν είναι μόνο στην Αφρική που γίνονται παράξενα πράγματα.
Στο Αφγανιστάν, ένα ηφαίστειο που υποτίθεται ότι ήταν σβηστό για «εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια» δείχνει πλέον ξεκάθαρα σημάδια ζωής… Το ηφαίστειο Ταφτάν στο ανατολικό Ιράν, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, παρουσιάζει έντονη ανησυχία παρόλο που δεν έχει εκραγεί τα τελευταία 700.000 χρόνια, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε αυτόν το μήνα στο Geophysical Research Letters.
Γιατί αυτή η ξαφνική αλλαγή; Κανείς δεν μπορεί να το εξηγήσει.
Στην Ελλάδα, πάνω από 25.000 σεισμοί ταρακούνησαν τη Σαντορίνη μέσα στο 2025… Περισσότεροι από 25.000 σεισμοί έπληξαν νωρίτερα φέτος τα ελληνικά νησιά, αναγκάζοντας κατοίκους να φύγουν και τουρίστες να ακυρώσουν διακοπές. Νέα μελέτη με τεχνητή νοημοσύνη αποκάλυψε ότι πίσω από το μυστηριώδες σμήνος σεισμών βρισκόταν η παλλόμενη κίνηση μιας τεράστιας υπόγειας δεξαμενής μάγματος σε βάθος 12 χλμ. κάτω από τον πυθμένα, μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού. Οι σεισμοί δεν οφείλονταν σε κανονική ολίσθηση ρήγματος, αλλά σε «φύλλα» μάγματος που έκοβαν τον φλοιό της Γης. Κάποιοι έφτασαν κοντά στο 5 Ρίχτερ. Η τελευταία έκρηξη της Σαντορίνης ήταν το 1950. Γιατί είναι τόσο ενεργή τώρα;
Θα μπορούσα να σου δώσω δεκάδες ακόμα παραδείγματα, αλλά θέλω να σταθώ σε αυτό που με ανησυχεί περισσότερο απ’ όλα.
Το υπερ-ηφαίστειο Καμπί Φλεγκρέι (Campi Flegrei) στη νότια Ιταλία δονείται φέτος από δεκάδες χιλιάδες σεισμούς και οι ειδικοί φοβούνται ότι όλη αυτή η δραστηριότητα μπορεί να προετοιμάζει κάτι πραγματικά μεγάλο… Στην ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία θεωρούνταν η πύλη για τον Κάτω Κόσμο. Οι προϊστορικές του εκρήξεις έκρυβαν τον ήλιο, μετέτρεπαν το καλοκαίρι σε χειμώνα και κάλυπταν με πυκνή τέφρα την Ευρώπη και τη Ρωσία. Τώρα αυτός ο γίγαντας κοντά στη Νάπολη ξυπνάει ξανά, ταρακουνώντας το έδαφος με τρόπο που οι επιστήμονες λένε ότι δεν έχει ξαναγίνει εδώ και αιώνες. «Οι δύο πιο πρόσφατοι σεισμοί είναι οι πιο ισχυροί που έχουμε δει ποτέ», δήλωσε ο Giovanni Macedonio, διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Γεωφυσικής και Ηφαιστειολογίας Νάπολης.
Γιατί το έδαφος γύρω από τα Καμπί Φλεγκρέι δονείται σε βαθμό που δεν έχει ξαναδεί εδώ και αιώνες; Κανείς δεν ξέρει.
Όπως έχω γράψει και σε προηγούμενα άρθρα, μια πλήρης έκρηξη των Campi Flegrei μπορεί να προκαλέσει «ηφαιστειακό χειμώνα» που θα κρατήσει πολλά χρόνια. Οι παγκόσμιες θερμοκρασίες θα πέσουν κατακόρυφα, ελάχιστο ηλιακό φως θα φτάνει στη Γη και θα γίνει σχεδόν αδύνατο να καλλιεργηθεί οτιδήποτε – ιδιαίτερα στο βόρειο ημισφαίριο. Ξαφνικά θα υπάρξει παγκόσμια έλλειψη τροφίμων και δισεκατομμύρια άνθρωποι μπορεί να πεθάνουν από πείνα. Αυτή είναι μια απειλή που πρέπει να την πάρουμε πολύ σοβαρά.
Ένα τελευταίο που θέλω να αναφέρω πριν κλείσω: Ο Ιρανός πρόεδρος Masoud Pezeshkian παραδέχεται ανοιχτά ότι η πρωτεύουσα Τεχεράνη θα πρέπει να μεταφερθεί λόγω χρόνιας έλλειψης νερού… «Η Τεχεράνη δεν είναι πια οικολογικά βιώσιμη. Οι 9,7 εκατομμύρια κάτοικοι θα πρέπει να μετακινηθούν», είπε. «Ο κόσμος έλεγε ότι ήταν αδύνατο, τώρα όμως δεν είναι πια επιλογή. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να προσθέτουμε πληθυσμό και κτίρια εδώ. Το πρόβλημα του νερού δεν λύνεται». Υπάρχουν συζητήσεις για επικείμενη εκκένωση μεγάλου μέρους της πόλης αν δεν αρχίσει σύντομα να βρέχει. Οι βροχοπτώσεις είναι 85% κάτω από το κανονικό και η χώρα βιώνει τη χειρότερη ξηρασία των τελευταίων 60 ετών.
Φυσικά δεν είναι μόνο το Ιράν. Παντού στον κόσμο τα αποθέματα γλυκού νερού στερεύουν συνεχώς. Είναι τεράστιο πρόβλημα χωρίς εύκολες λύσεις.
Ο κόσμος μας αλλάζει με ρυθμό που δύσκολα μπορούμε να καταλάβουμε, αλλά οι περισσότεροι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι κάποια στιγμή τα πράγματα θα «γυρίσουν στο κανονικό».
