Η γιορτή τής Υπαπαντής τού Χριστού μας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεομητορικές γιορτές της Εκκλησίας μας, αφιερωμένη στην Παναγία, τη Μητέρα του Θεού, κ κατ’ επέκταση σε κάθε μητέρα !!! Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά το πρόσωπο της Παναγίας ως ύψιστο υπόδειγμα μητρικής αγάπης κ προσφοράς, αναγνωρίζοντας στο Πρόσωπό Της την αξία κ την αποστολή όλων των μητέρων. Έτσι, η δεύτερη μέρα του Φεβρουαρίου, μέρα της Υπαπαντής, καθιερώθηκε στην ελληνική παράδοση ως η μέρα προς τιμή της Ελληνίδας Ορθόδοξης μανούλας, αναγνωρίζοντας τους κόπους, τις θυσίες κ την ανεκτίμητη συμβολή της στην οικογένεια και την κοινωνία.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία συνδέει τη μητρότητα με την Παναγία, την πρώτη κ ανώτερη όλων των μητέρων, καθώς Αυτή παρέδωσε τον Γιό Της στον Θεό, σύμφωνα με τον Μωσαϊκό Νόμο. Είναι, λοιπόν, χρέος μας, ως Ελλήνων Ορθόδοξων, να τιμάμε την Ελληνίδα μανούλα τη μέρα της Υπαπαντής, μαζί με τη Μητέρα όλων μας, την Παναγία.
Πώς προήλθε, όμως, το ξενόφερτο έθιμο κ πώς αυτό ενσωματώθηκε στα ελληνικά δεδομένα; Η διεθνής γιορτή της μητέρας προέρχεται από μία πρωτοβουλία της Άννα Τζάρβις, μιας Αμερικανίδας δασκάλας, η οποία αγωνίστηκε ένθερμα για την καθιέρωση μιας συγκεκριμένης μέρας προς τιμήν των μητέρων. Η Τζάρβις επεδίωκε να τιμήσει τη δική της μητέρα, η οποία είχε συμβάλει στη συμφιλίωση των Νότιων και Βόρειων μετά τον αμερικανικό εμφύλιο. Το 1914 το Κογκρέσο καθόρισε τη δεύτερη Κυριακή Μαΐου ως επίσημη μέρα γιορτής της μητέρας. Παρά την αμερικανική επιρροή, στην Ελλάδα η πρώτη γιορτή της μητέρας έλαβε χώρα το 1929, όχι τον Μάιο, αλλά στις 2 Φεβρουαρίου, ώστε να συνδεθεί με την Υπαπαντή, τη μέρα που η Παναγία μας εμφανίζεται για πρώτη φορά δημόσια ως Μητέρα του Θεανθρώπου.
Η Υπαπαντή του Χριστού, η οποία τιμάται από την Εκκλησία στις 2 Φεβρουαρίου, σηματοδοτεί την παρουσίαση του μικρού Ιησού στον Ναό, 40 μέρες μετά τη Γέννησή Του, όπως περιγράφει ο Ευαγγελιστής Λουκάς. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Μωσαϊκού Νόμου, κάθε πρωτότοκο αρσενικό παιδί έπρεπε να αφιερωθεί στον Θεό. Έτσι, η Παναγία, αφού ολοκλήρωσε τις μέρες καθαρισμού Της μετά τη γέννα, επισκέφθηκε τον Ναό των Ιεροσολύμων, συνοδευόμενη από τον Ιωσήφ, για να προσφέρει τον Ιησού στον Θεό. Εκεί, σύμφωνα με την παράδοση, Τον υποδέχθηκε ο υπέργηρος κ δίκαιος Συμεών, ο οποίος είχε λάβει θεία αποκάλυψη ότι δεν θα πέθαινε πριν αντικρίσει τον Μεσσία !!! Η Υπαπαντή, με τον τρόπο αυτόν, αποτελεί μία ακόμα απόδειξη ότι ο Χριστός μας δεν ήρθε να καταργήσει τον Νόμο, αλλά να τον εκπληρώσει.
Η υπέροχη γιορτή της Υπαπαντής στο Βυζάντιο γιορταζόταν με τεράστια μεγαλοπρέπεια !!! Γιορταζόταν στην αρχή στις 14 Φεβρουαρίου, αλλά κατά τη διάρκεια μίας θανατηφόρας επιδημίας στην Πόλη, ο Ιουστινιανός καθιέρωσε τον εορτασμό της στις 2 Φεβρουαρίου, ζητώντας τη θεία βοήθεια για την προστασία του λαού. Στην Κωνσταντινούπολη, η Αυτοκρατορική Αυλή συνήθιζε να παρευρίσκεται στην πανηγυρική αγρυπνία στον Ναό της Παναγίας των Βλαχερνών, ένα έθιμο που διατηρήθηκε έως την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Σημαντικό τμήμα της ελληνορθόδοξης παράδοσης στη γιορτής τής Υπαπαντής αποτελεί η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Υπαπαντής, που φυλάσσεται στην Καλαμάτα. Από την εποχή της εύρεσής της μέχρι σήμερα, πλήθος πιστών έχει βιώσει τη θαυματουργική της δύναμη, αν κ πολλά από τα θαύματα που έχουν συμβεί δεν έχουν καν καταγραφεί, καθώς παρέμειναν γνωστά μόνο στα πρόσωπα που τα έζησαν. Η θαυματουργή εικόνα βρέθηκε σε στάβλους του Οθωμανού Πασά της Καλαμάτας, όταν ένας χριστιανός ιπποκόμος είδε σε όνειρο την Παναγία να του υποδεικνύει το σημείο της απόκρυψης. Στη συνέχεια, ανεγέρθηκε ναός προς τιμήν της, όπου φυλάσσεται η εικόνα μέχρι κ σήμερα.
Μεταξύ των θαυμάτων που σχετίζονται με την εικόνα της Παναγίας Υπαπαντής, ξεχωρίζουν 2 περιστατικά όπου η Καλαμάτα σώθηκε από επιδημίες. Το 1841, έπειτα από λιτανεία της εικόνας, η πόλη απαλλάχθηκε από μια θανατηφόρα νόσο, ενώ το 1918, κατά τη διάρκεια μιας επιδημίας γρίπης, οι κάτοικοι προσέφυγαν στην Παναγία κ γλύτωσαν από τη σοβαρή κ θανατηφόρα ασθένεια. Ένα άλλο εντυπωσιακό θαύμα συνέβη το 1914, όταν ξέσπασε πυρκαγιά στον ναό ανήμερα της Υπαπαντής, αλλά η εικόνα διασώθηκε θαυματουργικά. Επίσης, το 1925, μετά από λιτανεία της εικόνας, ξέσπασε βροχή έπειτα από περίοδο παρατεταμένης ανομβρίας.
Επιπλέον, έχουν καταγραφεί αμέτρητες περιπτώσεις ιάσεων σοβαρά ασθενών, οι οποίοι προσέτρεξαν στην Παναγία Υπαπαντή κ βρήκαν θεραπεία. Οι πιστοί, αναγνωρίζοντας το πλήθος των θαυμάτων που σχετίζονται με την εικόνα, την τιμούν κ την αποκαλούν «αχανές πέλαγος θαυμασίων» !!!
Η Υπαπαντή του Χριστού, λοιπόν, δεν είναι απλά μια εορτή που σχετίζεται με την παρουσίαση του Ιησού στον Ναό, αλλά μια μέρα βαθιάς πνευματικής σημασίας, που αναδεικνύει τον ρόλο της μητέρας, τόσο μες από το παράδειγμα της Παναγίας όσο κ μες από τη διαχρονική προσφορά της ελληνίδας μανούλας. Σε αυτή τη γιορτή ας τιμήσουμε όχι μόνο την Παναγία, τη Μητέρα του Θεού, αλλά κ κάθε μητέρα που αγωνίζεται να μεγαλώσει τα παιδιά της με τις αξίες της Ορθόδοξης Πίστης κ της ελληνικής παράδοσης !!!
Υπαπαντή, η ελληνορθόδοξη γιορτή της μανούλας !!!
Με τιμή, Μαρία ~ Ορθόδοξα Σκιρτήματα
