Κείμενο: Όμηρος Ταχμαζίδης
Το μποϊκοτάζ είναι ένας τρόπος αγώνα και διεκδίκησης που χρειάζεται υπομονή και χρόνο. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μποϊκοτάζ, που έχουν χρησιμοποιηθεί κατά καιρούς σε διάφορες χώρες και με διαφορετικούς στόχους. Υπάρχουν μποϊκοτάζ που θέλουν να καταγγείλουν μια πρακτική και άλλα που θέλουν να επιβραβεύσουν μια στάση.
Στη χώρα μας, με αφετηρία τον αγώνα των απεργών της Κόκα Κόλα του εργοστασίου της Θεσσαλονίκης, έχει ξεκινήσει μποϊκοτάζ στα προϊόντα της πολυεθνικής εταιρίας, που έχει “φέρει τα πάνω κάτω” στην αγορά αναψυκτικών. Ο απεργιακός αγώνας έχει ξεπεράσει ήδη τις οκτακόσιες (800) ημέρες και η συγκεκριμένη αγορά, δεν είναι πλέον αυτό, που ήταν πριν την κήρυξη του μποϊκοτάζ.
Ένα άρθρο μου με τον τίτλο “Η απεργία στην Coca Cola ως εθνική ευκαιρία” που δημοσιεύθηκε στο Διαδίκτυο (10 Ιουλίου 2014), κοντεύει τις 13.700 επισκέψεις και η επισκεψιμότητα του έχει, ακόμη και μετά από τόσο καιρό, ανοδική τάση. Σε αυτό το άρθρο επεσήμανα, ήδη από εκείνη την περίοδο, ότι: “… η Κόκα Κόλα ακολουθεί παρασκηνιακά μια πολιτική αποσιώπησης του προβλήματος στα μέσα ενημέρωσης, η οποία συνεχίζεται με την ίδια ένταση και κινητικότητα”. Στην προσπάθειά της η πολυεθνική εταιρία να εξαναγκάσει τους εργαζόμενους να σταματήσουν τον αγώνα τους και να πάψουν να καλούν το καταναλωτικό κοινό σε μποϊκοτάζ, προχώρησε σε αγωγή εναντίον τους με την οποία ζητάει μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ. Σύμφωνα με τα golden boys της αμερικανικής εταιρίας είναι “ψευδής ο ισχυρισμός ότι οι Έλληνες καταναλώνουν Coca Cola που εισάγεται από την Βουλγαρία και ο συσχετισμός του ισχυρισμού αυτού με την αναφορά στο επικίνδυνο για καρκινογενέσεις λόγω πυρηνικών εκρήξεων και εξ αυτών διαρροών ραδιενεργών υλικών ΚΟΖΛΟΝΤΟΥΙ, το οποίο και δεν έχει καμία σχέση με το ΚΟΣΤΙΝΜΠΡΟΝΤ όπου ευρίσκεται το εργοστάσιο του ομίλου Coca Cola στην Βουλγαρία!!!” – με τον τρόπο αυτό διέψευσε η εταιρία ότι εισάγει προϊόντα από μια περιοχή ύποπτη, όπως η ίδια ισχυρίζεται, για “καρκινογενέσεις”, τα
όποια όμως προϊόντα της Coca Cola εισάγονται στην Ελλάδα, εισάγονται από μια περιοχή εκατό (100) χιλιόμετρα νοτιότερα από το Κοζλοντούι!
Στο ίδιο κείμενο υπογράμμισα τη διαφαινόμενη τάση αύξησης του κύκλου εργασιών των μικρών ελληνικών εταιριών αναψυκτικών, γεγονός που επιβεβαιώθηκε πανηγυρικά τους επόμενους μήνες: “Η τάση ενίσχυσης των μικρότερων ελληνικών επιχειρήσεων συνεχίζεται σε άμεση συνάρτηση με την απεργία των εργαζομένων στην Coca Cola και το μποϊκοτάζ των προϊόντων της πολυεθνικής από το καταναλωτικό κοινό”.
Τότε είχα υπογραμμίσει και τις “μακρο-οικονομικές συνέπειες” του μποϊκοτάζ των προϊόντων της αμερικανικής πολυεθνικής: “Η υποχώρηση των μεριδίων της αγοράς της Κόκα Κόλα έχει τόσο μεσοπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα σημαντικά αποτελέσματα: οι μικρότερες ελληνικές επιχειρήσεις δημουργούν διαρκώς νέες θέσεις εργασίας και ενισχύουν τις τοπικές οικονομίες – κατά σύμπτωση οι επιχειρήσεις αυτές βρίσκονται εκτός Αθήνας, γεγονός που σημαίνει ότι γίνεται αυτομάτως μια οικονομική αποκέντρωση “από τα κάτω” της αγοράς με τεράστιες θετικές συνέπειες για την εθνική οικονομία”.
Μετά από οκτακόσιες και πλέον ημέρες απεργιακού αγώνα και μποϊκοτάζ των προϊόντων της Κόκα Κόλα έχουν γιγαντωθεί οι μικρές ελληνικές επιχειρήσεις του κλάδου και στρέφονται τώρα και προς τις αγορές του εξωτερικού. Με βάση αυτή την εξέλιξη έγραψα πρόσφατα ένα άρθρο, το οποίο είναι αναρτημένο στο Διαδίκτυο, με τον τίτλο “Το μποϊκοτάζ στην Coca Cola φέρνει ανάπτυξη και θέσεις εργασίας”. Εδώ υπογραμμίζω την μάταιη προσπάθεια που καταβάλλουν τα golden boys της Κόκα Κόλα να εξαφανίσουν την φωνή των απεργών από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, εξαιτίας των τεραστίων επιπτώσεων του μποϊκοτάζ στην αγορά των αναψυκτικών και των χυμών: “…οι μεγάλοι κερδισμένοι είναι οι ελληνικές επιχειρήσεις και η ελληνική οικονομία, εφόσον με βάση την ελληνική αγορά οι νέοι ντόπιοι “παίκτες” επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους και στο εξωτερικό. Εταιρίες, όπως η Green Cola με έδρα την Ορεστιάδα του Έβρου και με μια μεγάλη γκάμα προϊόντων, από το πρωτοποριακό ομώνυμο αναψυκτικό με
στέβια, την Green Cola, την πορτοκαλάδα “Μπλέ”, όπως η Loux από την Πάτρα και αυτή με όλη την γκάμα προϊόντων από πορτοκαλάδα μέχρι την ονομαστή βυσσινάδα, όπως η βολιώτικη ΕΨΑ, η οποία αναμένεται να αυξήσει τις πωλήσεις της ακόμη περισσότερο μετά το κλείσιμο του εργοστασίου της Κόκα Κόλα στον Βόλο, όπως η εταιρία “Βίκος”, η οποία έκανε το άλμα και πρόσθεσε κατά τη διάρκεια του μποϊκοτάζ δίπλα στο νερό και μια πλήρη γκάμα αναψυκτικών απ ό προϊόντα τύπου cola μέχρι πορτοκαλάδα και λεμονάδα, αλματώδη αύξηση έχουν και οι χυμοί διαφόρων συνεταιρισμών εις βάρος των αντιστοίχων προϊόντων της πολυεθνικής”.
Στην περίπτωση του μποϊκοτάζ των προϊόντων της Κόκα Κόλα οι καταναλωτές με τη στάση τους καλούνται να συμβάλλουν στον αγώνα των απεργών και στη διατήρηση των θέσεων εργασίας στην Ελλάδα: γίνεται μια προσπάθεια δηλαδή να συνδεθεί η κατανάλωση των προϊόντων με την κοινωνική ευθύνη μιας εταιρίας – στην προκειμένη περίπτωση η Κόκα Κόλα σε συνθήκες κρίσης και παρά τα κέρδη της αρνείται να συμβάλλει στην κοινωνική σταθερότητα και να αναλάβει τις ευθύνες της ως μέρος ενός κοινωνικού συνόλου, από όπου προέρχονται και οι καταναλωτές της.
Στον αντίποδα μιας τέτοιας πρακτικής άρνησης κατανάλωσης συγκεκριμένων ειδών, είναι εκείνος ο τύπος μποϊκοτάζ ο οποίος προτρέπει για διάφορους λόγους και με διάφορες προφάσεις την καταναλωτική πριμοδότηση συγκεκριμένων προϊόντων. Η πριμοδότηση αυτή έρχεται ως επιβράβευση κάποιας στάσης των εταιριών ή περιοχών και κρατών: ως μέσο αλληλεγγύης για παράδειγμα η πριμοδότηση της αγοράς καφέ από συγκεκριμένες χώρες του τρίτου κόσμου.
Στην ίδια κατεύθυνση θα μπορούσε να κινηθεί η πριμοδότηση των προϊόντων της νήσου Λέσβου, ως τρόπος υποστήριξης, ηθικής και υλικής, των κατοίκων και των επαγγελματιών της περιοχής. Η Λέσβος μπορεί να πριμοδοτηθεί “τουριστικά” το φετινό καλοκαίρι, αλλά πολύ περισσότερο να πριμοδοτηθούν από τους καταναλωτές τα προϊόντα που παράγονται στο νησί στην ελληνική αγορά, αλλά και στο εξωτερικό. Ένα είδος αλληλεγγύης προς τους κατοίκους για την προσπάθεια που καταβάλλουν, αλλά και ένα είδος αλληλεγγύης προς
τους πρόσφυγες που καταφθάνουν στο νησί. Με τον τρόπο αυτό η προσφορά των νησιωτών θα αντισταθμιστεί με το αντίδωρο της κατανάλωσης των προϊόντων της περιοχής τους. Κάτι τέτοιο θα είχε μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και θα ανύψωνε την αυτοεκτίμηση όλων των Ελλήνων σε αντιδιαστολή με την πιθανή απονομή του Βραβείου Νόμπελ, το οποίο απλώς θα χάιδευε την ελληνική μικροαστική ματαιοδοξία.
Ο Όμηρος Ταχμαζίδης είναι μέλος του Ε.Γ. της “Σοσιαλιστικής Προοπτικής”
