Ο αμερικανικός στρατός προετοιμάζεται για την προσομοίωση επιδημιών με σαφή στόχο τη μοντελοποίηση της εξάπλωσης ενός «φυσικού ή ανθρωπογενούς μολυσματικού παράγοντα», σύμφωνα με το τελευταίο Αίτημα για Πληροφορίες (RFI) που δημοσιεύθηκε από την Υπηρεσία Προηγμένων Ερευνητικών Προγραμμάτων Άμυνας (DARPA) στο τέλος Μαΐου 2025…! Οι προγραμματισμένες προσομοιώσεις έρχονται καθώς η κυβέρνηση Τραμπ λανσάρει μια πλατφόρμα εμβολίων «επόμενης γενιάς» για πανδημίες ύψους 500 εκατομμυρίων δολαρίων που στοχεύει τη γρίπη των πτηνών
Στις 27 Μαΐου του 2025, η DARPA εξέδωσε Αίτημα για Πληροφορίες (RFI) για την προώθηση των δυνατοτήτων προσομοίωσης επιδημιών, εστιάζοντας στη μοντελοποίηση παρεμβάσεων όπως τα lockdown, οι μαζικές εκστρατείες εμβολιασμού και οι στρατηγικές επικοινωνίας για τη δημόσια υγεία. Η πρωτοβουλία στοχεύει στην ενίσχυση της ετοιμότητας για μελλοντικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στη δημόσια υγεία, αξιοποιώντας την Τεχνητή Νοημοσύνη, τη μηχανική μάθηση και την προηγμένη μοντελοποίηση για την πρόβλεψη της εξάπλωσης των ασθενειών, την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων και τη βελτιστοποίηση των στρατηγικών αντιμετώπισης.
Το κυβερνητικό έγγραφο, μάλιστα με το οποίο γίνεται το αίτημα έχει τίτλο τίτλο «Προηγμένες Δυνατότητες Προσομοίωσης Επιδημιών Νοσημάτων» και είναι καταχωρημένο με την ειδοποίηση DARPA-SN-25-72 , ενώ ξεκινά με την εξής «βόμβα»:
«Η εμφάνιση φυσικών ή ανθρωπογενών μολυσματικών παραγόντων αποτελεί σημαντική απειλή για την πατρίδα και για τους μαχητές που έχουν αναπτυχθεί παγκοσμίως».
Οι βασικοί τομείς περιλαμβάνουν:
- Στρατηγικές Παρέμβασης: Μοντελοποίηση εκστρατειών εμβολιασμού, κοινωνικής αποστασιοποίησης, καραντίνας, θεραπειών και ανταλλαγής μηνυμάτων για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης.
- Δυναμική των Νοσημάτων: Ενσωματώνοντας τα ποσοστά θνησιμότητας, τη φυσική ή την επαγόμενη από εμβόλια ανοσία και τη μετάδοση σε ατομικό και πληθυσμιακό επίπεδο.
- Τεχνολογική Καινοτομία: Διερεύνηση προσομοιώσεων που βασίζονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, βιοεπιτήρησης και διαγνωστικών για την ανίχνευση και την αντιμετώπιση επιδημιών, συμπεριλαμβανομένων πιθανών βιολογικών απειλών.
Η DARPA παρουσιάζει το έργο ως μέτρο βιοασφάλειας και προσπαθεί να καθιερώσει ένα νέο Πλαίσιο Προσομοίωσης για Συνθετικές Πανδημίες…
Ωστόσο, η διατύπωση στο RFI εγείρει σοβαρούς κινδύνους σχετικά με την έκταση και τις πιθανές εφαρμογές του προγράμματος – ειδικά τον χρόνο εφαρμογής του και τα είδη τεχνολογιών που επιδιώκει να δοκιμάσει.
Η DARPA αναφέρει ότι χρειάζεται «ακριβή, ρυθμιζόμενα μοντέλα και εργαλεία προσομοίωσης» για να προετοιμαστεί για μελλοντικές πανδημίες, προειδοποιώντας ότι τα τρέχοντα μοντέλα δεν καταφέρνουν να «μοντελοποιήσουν με εξαιρετικό τρόπο τις ασθένειες, τη μετάδοση και τις επιπτώσεις στην υγεία στο τελικό στάδιο» σε διαφορετικούς πληθυσμούς και κλίμακες.
DARPA To Simulate Disease Outbreaks: Model Lockdown, Vaccination & Messaging Strategies https://t.co/ClIi69gGp0
— The Arlington Institute (@ArlingtonInst) June 19, 2025
Ο οργανισμός θέλει να προσομοιώσει επιδημίες από άτομο σε άτομο, τοπικές, περιφερειακές και παγκόσμιες, χρησιμοποιώντας εργαλεία που υπερβαίνουν κατά πολύ τις τυπικές επιδημιολογικές τεχνικές. Σύμφωνα με το RFI:
«Ενώ έχουν αναπτυχθεί εξελιγμένες προσεγγίσεις επιδημιολογικής μοντελοποίησης, εξακολουθούν να υπάρχουν κενά στις τεχνικές δυνατότητες για να είναι δυνατή η άριστη μοντελοποίηση των επιπτώσεων στην υγεία από ασθένειες, μετάδοση και τελικού σταδίου εντός και μεταξύ ατόμων σε επίπεδο ατόμου με άτομο, τοπικό, περιφερειακό και παγκόσμιο.»
Η DARPA δεν ζητά μόνο προσομοιώσεις φυσικών επιδημιών, αλλά και σενάρια που μπορεί να περιλαμβάνουν «μη αναπαραγόμενους παράγοντες που προκαλούν ασθένειες» – μια φράση που υποδηλώνει συνθετικά ή μηχανικά τροποποιημένα παθογόνα.
«Πόσο αποτελεσματικά μπορούν τα μοντέλα σας να αναπαραστήσουν βασικά χαρακτηριστικά ασθενειών, όπως τον τρόπο μετάδοσης, την περίοδο επώασης, την περίοδο μόλυνσης και την επίδραση της ιικής εξέλιξης ή της αντιγονικής μετατόπισης ή τα μοναδικά χαρακτηριστικά των μη αναπαραγόμενων παραγόντων που προκαλούν ασθένειες;»
Ζητά επίσης από τους συμμετέχοντες να προσομοιώσουν επιδημίες που προκαλούνται από πολλαπλά ταυτόχρονα κυκλοφορούντα στελέχη, καθώς και από «ανόμοιους παράγοντες που προκαλούν ασθένειες».
Στόχευση στην ανθρώπινη συμπεριφορά και τα δημογραφικά στοιχεία…
Η DARPA θέλει μοντέλα ικανά να προσομοιώνουν υπερμεταδότες και διαφορές μολύνσεων με βάση το δημογραφικό στοιχείο.
«Μπορούν τα μοντέλα να λάβουν υπόψη γεγονότα υπερεξάπλωσης ή διακυμάνσεις στη μετάδοση με βάση δημογραφικούς παράγοντες;»
Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι ότι ο οργανισμός ενθαρρύνει ρητά την ενσωμάτωση της επιστήμης συμπεριφοράς σε προσομοιώσεις πανδημιών—συνδυάζοντας τη μοντελοποίηση επιδημιών με τον προγνωστικό κοινωνικό έλεγχο.
«Παρακαλώ περιγράψτε τυχόν νέες τεχνικές προσεγγίσεις —ή εφαρμογές διαφόρων τεχνικών πεδίων (π.χ. μηχανική μάθηση, τεχνητή νοημοσύνη, θεωρία σύνθετων συστημάτων, επιστήμη συμπεριφοράς)— που πιστεύετε ότι θα βελτίωναν σημαντικά τις δυνατότητες αιχμής σε αυτόν τον τομέα ή την προσομοίωση βιολογικών συστημάτων συνολικά.»
Επιτήρηση σε πραγματικό χρόνο: Γονιδιωματική, Δημογραφικά στοιχεία, Βιοαισθητήρες…
Το RFI απαιτεί την ενσωμάτωση δεδομένων πραγματικού κόσμου σε πολλαπλούς φορείς επιτήρησης:
«Περιγράψτε τις δυνατότητές σας για την ενσωμάτωση ποικίλων πηγών δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων (ενδεικτικά) δημογραφικών δεδομένων, δεδομένων κινητικότητας, επιδημιολογικών δεδομένων, δεδομένων χρήσης υγειονομικής περίθαλψης και γονιδιωματικών δεδομένων.»
Η DARPA καθιστά επίσης σαφές ότι ενδιαφέρεται για τη μοντελοποίηση δυνατοτήτων απόκρισης σε πραγματικό χρόνο χρησιμοποιώντας την ανάπτυξη βιοαισθητήρων:
«Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο προσδιορισμός των βέλτιστων χρονοδιαγραμμάτων και των δυνατοτήτων για την ανίχνευση, τον εντοπισμό, την απόδοση και την αντιμετώπιση επιδημιών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένης, ενδεικτικά, της ανάπτυξης πυκνότητας βιοαισθητήρων με την επίτευξη βέλτιστων χρονοδιαγραμμάτων ανίχνευσης.»
Με άλλα λόγια, προετοιμάζονται για έναν κόσμο στον οποίο ο κορεσμός των βιοαισθητήρων σε πόλεις και πληθυσμούς μπορεί να προσομοιωθεί για να προσδιοριστεί πόσο γρήγορα μπορεί να εντοπιστεί και να κατασταλεί μια επιδημία.
Ανοσία, θνησιμότητα και μοντελοποίηση εμβολίων…
Η DARPA θέλει να ελέγξει πώς συμπεριφέρονται οι προσομοιωμένες επιδημίες υπό διαφορετικά σενάρια ανοσίας, συμπεριλαμβανομένης της ανοσίας μετά τη μόλυνση και μετά τον εμβολιασμό.
«Πώς ενσωματώνονται στις προσομοιώσεις σας τα ποσοστά θνησιμότητας και τα ποικίλα επίπεδα ανοσίας του πληθυσμού (φυσικής ή επαγόμενης από εμβόλια);»
Θέλουν επίσης μοντέλα που προσομοιώνουν την ανάπτυξη και την αποτελεσματικότητα των «ιατρικών αντιμέτρων» (MCMs) – ένας όρος που χρησιμοποιείται συχνά για να αναφερθεί σε εμβόλια, φάρμακα και βιολογικά προϊόντα στο πλαίσιο ομοσπονδιακών προγραμμάτων έκτακτης ανάγκης.
«Η χρήση θα πρέπει να αναμένεται να περιλαμβάνει την ικανότητα γρήγορης και αποτελεσματικής ρύθμισης βασικών παραμέτρων του μοντέλου και εκτέλεσης πολλαπλών προσομοιώσεων για την κατανόηση των επιπτώσεων των χαρακτηριστικών των παραγόντων, καθώς και των επιπτώσεων της ανάπτυξης ιατρικών αντιμέτρων (MCM).»
Απαιτούν πλατφόρμες για την προσομοίωση των επιπτώσεων:
- Αποτελεσματικότητα MCM
- Χρόνος ανάπτυξης
- Ρυθμός ανάπτυξης
- Χρόνος για θεραπευτικό όφελος
Η DARPA αναμένει ότι το τελικό σύστημα θα είναι χρησιμοποιήσιμο από μη ειδικούς:
«Οι εκτιμήσεις κόστους θα πρέπει να υποθέτουν τη χρήση στο τελικό στάδιο μιας πλατφόρμας λογισμικού με έναν φιλικό προς το χρήστη πίνακα ελέγχου, ικανό να χρησιμοποιηθεί από μια σειρά τεχνικών εμπειρογνωμόνων που δεν είναι επιδημιολόγοι.»
Προσομοίωση lockdown, εμβολιασμών και ανταλλαγής μηνυμάτων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Ο οργανισμός θέλει να προσομοιώσει τα πάντα, από την κυκλοφορία εμβολίων μέχρι τις καμπάνιες στα μέσα ενημέρωσης.
Η RFI ζητά συγκεκριμένα:
«Περιγράψτε λεπτομερώς το εύρος των στρατηγικών παρέμβασης που μπορούν να μοντελοποιηθούν, συμπεριλαμβανομένων (αλλά όχι περιοριστικά) των εκστρατειών εμβολιασμού, των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης, των πρωτοκόλλων καραντίνας, των θεραπειών και των στρατηγικών επικοινωνίας για τη δημόσια υγεία.»
Και το πιο σημαντικό:
«Συγκεκριμένα, περιγράψτε την ικανότητα μοντελοποίησης της έγκαιρης παρέμβασης και τον αντίκτυπό της στην πορεία της επιδημίας.»
Οι επικριτές του περίεργου αυτού νέου εγχειρήματος, όπως σημειώνεται σε πηγές όπως το The Sociable και το The Expose, εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με τη στρατιωτική εμπλοκή, υποδηλώνοντας ότι αυτές οι προσομοιώσεις θα μπορούσαν να ομαλοποιήσουν μέτρα όπως αυτά που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της COVID-19, ενδεχομένως για τον έλεγχο της δημόσιας συμπεριφοράς.
Αναφέρεται επίσης το πρόγραμμα «Θεωρία του Νου» της DARPA, τώρα Kallisti, που στοχεύει στην πρόβλεψη και την επιρροή μέσω της μοντελοποίησης συμπεριφοράς, εγείροντας φόβους για τον ορισμό των διαφωνούντων ως αντιπάλων.
Οι προγραμματισμένες προσομοιώσεις έρχονται καθώς η κυβέρνηση Τραμπ λανσάρει μια πλατφόρμα εμβολίων «επόμενης γενιάς» για πανδημίες ύψους 500 εκατομμυρίων δολαρίων που στοχεύει τη γρίπη των πτηνών —ενώ η κυβέρνηση συνεχίζει να χρηματοδοτεί πειράματα αύξησης της λειτουργικότητας για τη γρίπη των πτηνών, τον ίδιο ιό που ισχυρίζεται τώρα ότι ετοιμάζεται να σταματήσει.
Πριν από την προσομοίωση μελλοντικών πανδημιών, η DARPA είχε ήδη συνεργαστεί με την Moderna για την ανάπτυξη εμβολίου mRNA κατά του κορονοϊού ήδη από το 2013, έλαβε την πρόταση DEFUSE της EcoHealth Alliance του 2018 για ψεκασμό αερολυμένων πρωτεϊνών ακίδων και αυτοδιασπώμενων εμβολίων πάνω σε «ζώα/ανθρώπους» μέσω drone και τώρα συνδέεται με μια κατοχυρωμένη με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας γενετική αλληλουχία με αντιστοιχία 1 στα 3 δισεκατομμύρια με τον ιό COVID-19.
Έχοντας κατά νου αυτό το ιστορικό, μπορούμε δικαιολογημένα να αναρωτηθούμε αν η DARPA προσομοιώνει μια πανδημία ή σχεδιάζει μια επιχείρηση με το πρόσχημα της «ετοιμότητας».
Οι απαντήσεις στο Request for Information (RFI) της DARPA για την προσομοίωση επιδημιών έπρεπε να υποβληθούν έως τις 23 Ιουνίου 2025, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση
Με δεδομένο ότι η καταληκτική ημερομηνία έχει μόλις παρέλθει, δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες που να επιβεβαιώνουν εάν οι απαντήσεις στο RFI της DARPA για τις προσομοιώσεις επιδημιών (DARPA-SN-25-72) υποβλήθηκαν ή όχι μέχρι την προθεσμία της 23ης Ιουνίου 2025. Το RFI, όπως αναφέρθηκε από πηγές όπως το EverGlade Consulting και το SAM.gov, ζητούσε πληροφορίες από ακαδημαϊκούς, startups και τη βιομηχανία των Η.Π.Α για προηγμένες τεχνολογίες προσομοίωσης, αλλά δεν αποτελούσε ευκαιρία χρηματοδότησης, οπότε οι απαντήσεις ήταν προαιρετικές με αποτέλεσμα να εξαρτώνται από το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων.
Εάν ακολουθηθούν τα τυπικά χρονοδιαγράμματα, η χρηματοδότηση και η εκτέλεση θα μπορούσαν να ξεκινήσουν ήδη στα τέλη του καλοκαιριού ή το φθινόπωρο του 2025.
