Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μουτζτάμπα Χαμενεΐ, έδωσε εντολή: το εμπλουτισμένο ουράνιο δεν φεύγει από το Ιράν. Αυτή ήταν η βασική απαίτηση των ΗΠΑ για οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία. Χωρίς αυτήν, οι διαπραγματεύσεις τινάζονται στον αέρα. Και ο Τραμπ είχε δώσει προθεσμία: Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή – το πολύ μέχρι αρχές της επόμενης εβδομάδας.
Τώρα, το ερώτημα δεν είναι αν θα γίνει επίθεση, αλλά πότε.
Η κόκκινη γραμμή που έγινε τείχος
Οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονταν ήδη σε τεντωμένο σκοινί. Τώρα, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μουτζτάμπα Χαμενεΐ, έκοψε το σκοινί με μια εντολή: τα 440 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου (εγγύς επιπέδου όπλου) παραμένουν εντός των ιρανικών συνόρων . Ούτε γραμμάριο δεν φεύγει.
Αυτή ήταν η βασική, αδιαπραγμάτευτη απαίτηση της Ουάσιγκτον. Ο Ντόναλντ Τραμπ το είχε ξεκαθαρίσει: η ειρήνη περνά μέσα από την απομάκρυνση του ουρανίου. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου το είχε επαναλάβει: ο πόλεμος τελειώνει μόνο όταν το ουράνιο φύγει από το Ιράν .
Το Ιράν είπε “όχι”. Και τώρα, όλοι περιμένουν την απάντηση του Τραμπ.
Γιατί το ουράνιο είναι το κλειδί – 440 κιλά, 60% εμπλουτισμός, μια ανάσα από τη βόμβα
Το Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας εκτιμά ότι το Ιράν διαθέτει 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% . Το 90% είναι το επίπεδο για όπλο. Το Ιράν βρίσκεται μια ανάσα μακριά.
Οι ΗΠΑ ζήτησαν το ουράνιο να σταλεί στο εξωτερικό – είτε στις ΗΠΑ, είτε σε τρίτη χώρα υπό αυστηρή επιτήρηση. Το Ιράν αρνήθηκε. Το σκεπτικό τους, σύμφωνα με πηγές του Reuters: αν το ουράνιο φύγει, η χώρα μένει ευάλωτη σε μελλοντικές επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ .
Το αποτέλεσμα: οι διαπραγματεύσεις έχουν παγώσει. Η εκεχειρία του Φεβρουαρίου κρέμεται από μια κλωστή. Και η τιμή του πετρελαίου εκτοξεύτηκε πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι .
Το τελεσίγραφο Τραμπ – Μέρες, όχι εβδομάδες
Ο Τραμπ δεν είναι γνωστός για την υπομονή του. Στις 19 Μαΐου, ανακοίνωσε ότι ανέβαλε μια προγραμματισμένη επίθεση στο Ιράν, δίνοντας μια τελευταία ευκαιρία στη διπλωματία . Αλλά έθεσε και προθεσμία: “δύο ή τρεις μέρες. Ίσως Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή – κάτι τέτοιο. Θα μπορούσε να είναι αρχές της επόμενης εβδομάδας” .
Τώρα, η απάντηση του Ιράν είναι στο τραπέζι. Το ουράνιο δεν φεύγει.
Ο Τραμπ έχει μπροστά του δύο επιλογές:
-
Να αποδεχθεί μια συμβιβαστική λύση – π.χ. αραίωση του ουρανίου υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, παραμονή στο Ιράν αλλά με αδυναμία χρήσης για όπλο .
-
Να δώσει εντολή για νέα στρατιωτική επίθεση.
Η δεύτερη επιλογή γίνεται ολοένα και πιο πιθανή.
Ο ρόλος του Ισραήλ – Ο Νετανιάχου πιέζει για σκληρή γραμμή
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είναι ξεκάθαρος: ο πόλεμος δεν τελειώνει έως ότου το εμπλουτισμένο ουράνιο απομακρυνθεί από το Ιράν, έως ότου σταματήσει η υποστήριξη των ιρανικών πληρεξουσίων (Χεζμπολάχ, Χούθι) και έως ότου εξαλειφθεί το πυραυλικό πρόγραμμα της Τεχεράνης .
Σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters, ο Τραμπ είχε διαβεβαιώσει το Ισραήλ ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα περιλαμβάνει την απομάκρυνση του ουρανίου . Η εντολή Χαμενεΐ δεν είναι απλά μια διπλωματική διαφωνία – είναι άμεση πρόκληση και προς την Ουάσιγκτον και προς την Ιερουσαλήμ.
Η οπτική του Ιράν – Από την ισχύ, όχι από την αδυναμία
Για την Τεχεράνη, η παραμονή του ουρανίου στο έδαφός τους είναι θέμα εθνικής κυριαρχίας και ασφάλειας. Οι Ιρανοί ηγέτες φοβούνται ότι αν απογυμνωθούν από το πυρηνικό τους διαπραγματευτικό χαρτί, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα τους χτυπήσουν χωρίς δεύτερη σκέψη .
Υπάρχει όμως και ένας συμβιβασμός που συζητείται: αραίωση του ουρανίου υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας. Η πρόταση αυτή θα διατηρούσε το υλικό στο Ιράν, αλλά θα το καθιστούσε ακατάλληλο για στρατιωτική χρήση . Το ερώτημα είναι αν ο Τραμπ θα το αποδεχθεί – ή αν η “κόκκινη γραμμή” του ήταν ανυποχώρητη.
Ταυτόχρονη εξέλιξη – Μια παράλληλη διαπραγμάτευση για 20ετή αναστολή
Παράλληλα με την κρίση για το ουράνιο, υπήρξε μια άλλη, πιο ήπια εξέλιξη. Λίγες μέρες νωρίτερα, ο Τραμπ είχε σηματοδοτήσει ότι θα μπορούσε να αποδεχθεί μια 20ετή αναστολή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, αντί για μόνιμο τερματισμό . Αυτό ήταν μια σημαντική υποχώρηση – από το “ποτέ” στο “20 χρόνια είναι αρκετά”.
Ωστόσο, η εντολή Χαμενεΐ για το ουράνιο υπονομεύει ακόμα και αυτή τη συμβιβαστική γραμμή. Δεν αρκεί η αναστολή, όταν το υλικό είναι ήδη εδώ, σε απόσταση αναπνοής από το όπλο.
Η μόνη ερώτηση είναι “πότε”
Η κατάσταση είναι απλή στην ανάλυση, τραγική στις επιπτώσεις:
-
Το Ιράν δεν θα στείλει το ουράνιο έξω. Το είπε καθαρά.
-
Ο Τραμπ δεν μπορεί να το δεχθεί. Το είχε υποσχεθεί στο Ισραήλ και στην εγχώρια κοινή γνώμη.
-
Οι προθεσμίες τελειώνουν. Ο ίδιος ο Τραμπ όρισε το χρονικό περιθώριο.
-
Η διπλωματία έχει αποτύχει.
Η μόνη ερώτηση που απομένει δεν είναι “αν” θα υπάρξει νέα στρατιωτική δράση, αλλά “πότε”. Η επόμενη εβδομάδα είναι κρίσιμη.
Συμπέρασμα – Προσευχή και εγρήγορση
Η ΤΡΙΚΛΟΠΟΔΙΑ δεν προβλέπει το μέλλον, αλλά διαβάζει τα σημεία των καιρών. Το Ιράν έχει επιλέξει την αντιπαράθεση. Η Αμερική έχει επιλέξει την προθεσμία. Το Ισραήλ περιμένει στο παρασκήνιο, έτοιμο να δράσει μόνο του αν χρειαστεί.
Εμείς, από τη θέση μας, έχουμε ένα καθήκον: προσευχή για ειρήνη – αλλά προετοιμασία για τα πάντα. Ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος δεν θα ξεκινήσει με μια κήρυξη πολέμου. Θα ξεκινήσει με μια εντολή. Μια εντολή που ίσως έχει ήδη δοθεί.
