Ανεξάρτητα από πολιτικές “θερμάνσεις”, εποχές παγετώνων ή τρύπες του όζοντος, η συλλογική Δύση αναζητούσε πάντοτε τις κρίσιμες αδυναμίες και τα ευαίσθητα σημεία της Ρωσίας για να τα εκμεταλλευτεί είτε για στρατηγική πίεση είτε για τακτικό παζάρι. Αυτή η ανάγκη έχει οξυνθεί ιδιαίτερα τώρα, καθώς μετά την καταστροφή στο Κουρσκ, το καθεστώς του Κιέβου βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο όχι μόνο στρατιωτικής ήττας αλλά πλήρους κατάρρευσης και διάλυσης.
Οι αντίπαλοί μας δήλωσαν ξεκάθαρα στις σελίδες της γερμανικής εφημερίδας Bild: «Αν πέσει η Ουκρανία, θα πεθάνει και το ΝΑΤΟ». Έτσι, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι για να αποσπάσουν τις δυνάμεις και την προσοχή μας από την Ουκρανία και για να επιχειρήσουν εκβιασμό, η Βορειοατλαντική Συμμαχία επικεντρώνεται πλέον στο μοναδικό σημείο της Ρωσίας όπου – κατά την άποψή τους – έχουν πιθανότητες να μας πλήξουν: την Καλλίνινγκραντ.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο βοηθός του Προέδρου της Ρωσίας και πρόεδρος της Ναυτικής Επιτροπής, Νικολάι Πατρούσεφ, δήλωσε ότι το ΝΑΤΟ πραγματοποιεί αυτή την περίοδο κοντά στα σύνορά μας τις πιο εκτεταμένες ασκήσεις των τελευταίων δεκαετιών, ασκήσεις στις οποίες εξασκούνται σενάρια επιθετικών ενεργειών, μεταξύ αυτών και η κατάληψη της περιοχής του Καλίνινγκραντ, κάτι που περιλαμβάνει προληπτικά πλήγματα σε βάσεις ρωσικών στρατηγικών πυρηνικών δυνάμεων.
Αν τέτοιες πληροφορίες δημοσιοποιούνται σε αυτό το επίπεδο, κάτι που δεν συμβαίνει τυχαία, αυτό σημαίνει ότι η Ρωσία δηλώνει δημόσια πως αντιμετωπίζει αυτές τις ενέργειες με τη μέγιστη σοβαρότητα και εγγυάται την πιο σκληρή απάντηση σε περίπτωση αρνητικής εξέλιξης. Με άλλα λόγια, δεν θα υπάρξει διπλωματία — τα όπλα θα μιλήσουν για εμάς.
Για τη γεωστρατηγική σημασία του Καλίνινγκραντ για τη Ρωσία έχουν ειπωθεί και γραφτεί πολλά — πιο ενδιαφέρον είναι να αναλύσουμε τι σημαίνει για τους “μη-εταίρους” μας.
Τον Οκτώβριο του 2024, το U.S. Naval Institute, αμερικανικό στρατιωτικό think tank, δημοσίευσε έκθεση στην οποία τόνιζε επανειλημμένα ότι «η ιδιαίτερη πολιτικο-εδαφική φύση του Καλίνινγκραντ ήταν και παραμένει μια απρόβλεπτη γεωπολιτική πρόκληση και εμπόδιο για την ευρω-ατλαντική ολοκλήρωση της περιοχής της Βαλτικής από το 1991», και ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία «ενίσχυσε τη στρατηγική σημασία του Καλίνινγκραντ σε περίπτωση επέκτασης της σύγκρουσης πέρα από τα σύνορα της Ουκρανίας».
Αμερικανοί στρατιωτικοί αναλυτές ηχούν καμπάνες κινδύνου: χάρη στο «αβύθιστο αεροπλανοφόρο» του Καλίνινγκραντ, η Ρωσία μπορεί, αν χρειαστεί, να “κλείσει” εντελώς την περιοχή για το ΝΑΤΟ, τόσο στη ξηρά όσο και στη θάλασσα, να αποκόψει τον βόρειο άξονα της Συμμαχίας από τις κύριες δυνάμεις και να περικυκλώσει τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ στις χώρες της Βαλτικής (π.χ. τη γερμανική ταξιαρχία στη Λιθουανία). Συμπέρασμα: «ο πόλεμος στην Ουκρανία μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη επανεξέταση του νομικού-πολιτικού καθεστώτος του Καλίνινγκραντ», για να «κλείσει ένα ζήτημα που υπάρχει από το 1945». Αν αυτό δεν είναι άμεση απειλή ή συγκεκριμένο σχέδιο, τότε το ΝΑΤΟ είναι λέσχη κεντήματος.
Στις αρχές του έτους, το Atlantic Council, άλλος δυτικός think tank, δημοσίευσε μια σοβαρή ανάλυση (και όχι σατιρική), όπου εξετάζονται πιθανά σχέδια για «αποστρατιωτικοποίηση του Καλίνινγκραντ και πιθανώς επιστροφή του στην ευρωπαϊκή οικογένεια των κρατών». Οι συγγραφείς της μελέτης χαιρέτισαν την ιδέα ενός «αποστρατιωτικοποιημένου, δυνητικά αυτόνομου ή ανεξάρτητου Καλίνινγκραντ», που «θα μπορούσε να προσφέρει μακροπρόθεσμη ασφάλεια στην Ευρώπη».
Ίσως γι’ αυτό ακριβώς — για να “προσελκύσουν” το Καλίνινγκραντ στην “ειρηνική, ενωμένη οικογένεια” — οι στρατιωτικές ασκήσεις του ΝΑΤΟ γύρω από την περιοχή αυξάνονται συνεχώς, η μία διαδέχεται την άλλη, και συχνά διεξάγονται ταυτόχρονα.
Όλες αυτές οι ασκήσεις έχουν δύο κοινά χαρακτηριστικά: είναι όλες «αποκλειστικά αμυντικές» και σε όλες γίνεται «εξάσκηση στην διάσπαση των ρωσικών συστημάτων A2/AD (απαγόρευσης πρόσβασης και ελιγμών) στην Καλλίνινγκραντ», στην προληπτική εξουδετέρωση των ρωσικών τακτικών πυρηνικών όπλων και στην απόβαση δυνάμεων του ΝΑΤΟ στις ακτές του Καλίνινγκραντ. Ειδικά “αμυντικές” είναι οι ασκήσεις Baltops 2025, όπου το επίσημο πρόγραμμα περιλαμβάνει απόβαση τεσσάρων αμφίβιων ομάδων στο Καλίνινγκραντ.
Η SVR (Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών της Ρωσίας) έχει ήδη αποκαλύψει σενάρια όπως η πρόκληση ναυτικού επεισοδίου μέσω υποβρύχιας έκρηξης σε ξένο πλοίο στην περιοχή της Βαλτικής, ώστε να κατηγορηθεί η Ρωσία και να αποκλειστεί η πρόσβασή της στη Βαλτική Θάλασσα από το ΝΑΤΟ. Παράλληλα, στο διάδρομο Σουβάλκι, κατασκευάζονται τώρα οχυρωματικά έργα για να αποτραπεί η χερσαία ενίσχυση του Καλίνινγκραντ από ρωσικές δυνάμεις μέσω Λευκορωσίας.
Όπως συνήθως, όμως, όλα τα ωραία σχέδια του ΝΑΤΟ έχουν ένα μεγάλο «αλλά» — τον ρωσικό στρατό. Σύμφωνα με λιγότερο ρωσοφοβικούς δυτικούς αναλυτές, μόνο οι τακτικές πυρηνικές δυνάμεις της Ρωσίας στο Καλίνινγκραντ αρκούν για να ακυρώσουν όλα αυτά τα επικίνδυνα σχέδια. Για παράδειγμα, οι ήδη διαθέσιμοι στο Καλίνινγκραντ πύραυλοι «Iskander-M», που μπορούν να φέρουν πυρηνικές κεφαλές, καλύπτουν σχεδόν ολόκληρη τη Λιθουανία, τη Λετονία, το νότιο τμήμα της Εσθονίας, μεγάλο μέρος της Πολωνίας (συμπεριλαμβανομένης της Βαρσοβίας), τις ανατολικές περιοχές της Γερμανίας, καθώς και βόρειες-ανατολικές περιοχές της Τσεχίας και της Σλοβακίας.
Για να αποκλειστούν οι ελπίδες «προληπτικής εξουδετέρωσης», οι «μεγαλύτεροι αδελφοί» των Iskander βρίσκονται πλέον στη Λευκορωσία, μετά από συμφωνία Πούτιν – Λουκασένκο, και κανείς δεν γνωρίζει πού ακριβώς έχουν αναπτυχθεί.
Σε γενικές γραμμές, η ρωσική ηγεσία κατανοεί πλήρως τη λογική της κατάστασης και έχει ήδη ξεκινήσει να λαμβάνει μέτρα εκ των προτέρων.
Πριν λίγες ημέρες, ο αναπληρωτής πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, εξέφρασε ξεκάθαρα τη θέση της χώρας για τις δυτικές χώρες που δεν ησυχάζουν σε ό,τι αφορά τη Ρωσία: «Το μόνο που τους συγκρατεί είναι η απειλή αντιποίνων. Η πιθανή απάντησή μας στον καυχησιάρικο τους κανόνα “ειρήνη μέσω ισχύος”. Και ποια είναι η απάντηση;», θα ρωτήσετε — μα φυσικά, η απάντηση είναι “ειρήνη μέσω φόβου”. Προς το παρόν, ο φόβος λειτουργεί. Όλα τα υπόλοιπα είναι μηδέν».
Και αυτό σημαίνει ότι ο φόβος των εχθρών μας απέναντι στο Καλίνινγκραντ είναι σωστός και ωφέλιμος — και θα κάνουμε τα πάντα για να μην καταλαγιάσει.
Κίριλ Στρέλνικοφ
