Σε μια εκπομπή που προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον, ο Καθηγητής Οικονομίας και Νέων Τεχνολογιών Μάριος Παπαευσταθίου φιλοξενήθηκε στην εκπομπή «Κοινωνία Έχεις Λόγο» του τηλεοπτικού σταθμού Blue Sky, με τη δημοσιογράφο Μαρία Αραμπατζή, όπου με τον εύστοχο και αναλυτικό του λόγο φωτίσε δύο κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν έντονα τη σύγχρονη κοινωνία:
την επέλαση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) στην αγορά εργασίας και την απρόσμενη αλλά χαρακτηριστική επιστροφή των “παλιών” κινητών τηλεφώνων, φαινόμενα που αποκαλύπτουν τις αντιστάσεις αλλά και τις προσαρμογές του ανθρώπου στην τεχνολογική εποχή.
Ο Μάριος Παπαευσταθίου ανέλυσε με τεκμηριωμένο λόγο τις τεράστιες αλλαγές που φέρνει η Τεχνητή Νοημοσύνη στον επαγγελματικό χάρτη, επηρεάζοντας δεκάδες ειδικότητες και μεταβάλλοντας ριζικά τον τρόπο με τον οποίο εργάζεται, σκέφτεται και παράγει ο σύγχρονος άνθρωπος. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη νέα κοινωνική τάση επιστροφής στα “απλά” κινητά τηλέφωνα, μια κίνηση που εκφράζει όπως υπογράμμισε την ανάγκη των πολιτών να ανακτήσουν τον έλεγχο της ψηφιακής τους ζωής και να επαναφέρουν την ισορροπία μεταξύ τεχνολογίας και καθημερινότητας.
Τα 44 επαγγέλματα που απειλούνται περισσότερο από την AI
Ο κ. Παπαευσταθίου παρουσίασε στοιχεία από τη νέα μελέτη GDPval της OpenAI, η οποία βασίστηκε όχι σε θεωρίες, αλλά σε πραγματικές δοκιμές επαγγελματικών καθηκόντων που εκτελέστηκαν από τα πιο εξελιγμένα μοντέλα AI όπως το GPT-4o, το Claude Opus και το GPT-5.
Η έρευνα αποκάλυψε ότι 44 επαγγέλματα —από νομικούς, λογιστές, οικονομικούς αναλυτές, προγραμματιστές και δημοσιογράφους, έως σχεδιαστές, γραμματείς και συμβούλους επιχειρήσεων— επηρεάζονται ήδη άμεσα από τη ραγδαία πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης. Η OpenAI σημειώνει ότι σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά πλήρως τον άνθρωπο — αλλά τον μετατρέπει σε επιβλέποντα: εκείνον που ελέγχει, εγκρίνει ή διορθώνει την παραγωγή της μηχανής.
Ωστόσο σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας οι δουλειές που θα μπορούσαν να είναι πιο επιρρεπείς αυτοματοποίηση είναι:
- Διευθυντές ιατρικών και υγειονομικών υπηρεσιών
- Επόπτες αστυνομικών και ντετέκτιβ
- Ελεγκτές κανονιστικής συμμόρφωσης
- Δικηγόροι
- Λογιστές και ελεγκτές
- Υπάλληλοι υποδοχής (concierges)
- Επόπτες πωλήσεων λιανεμπορίου
- Μοντέρ κινηματογράφου και βίντεο
- Πωλητές χρηματοοικονομικών προϊόντων, μετοχών και εμπορευμάτων
- Φαρμακοποιοί
- Επόπτες παραγωγής και λειτουργιών
- Διευθυντές διοικητικών υπηρεσιών
- Αναλυτές ειδήσεων, ρεπόρτερ και δημοσιογράφοι
- Υπάλληλοι γκισέ και ενοικιάσεων
- Διευθυντές συστημάτων πληροφορικής
- Εργαζόμενοι σε χώρους αναψυχής
- Γενικοί διευθυντές λειτουργιών
- Προγραμματιστές λογισμικού
- Ιδιωτικοί ντετέκτιβ και ερευνητές
- Αναλυτές επενδύσεων
- Παραγωγοί και σκηνοθέτες
- Επόπτες πωλήσεων (εκτός λιανεμπορίου)
- Αγοραστές και υπεύθυνοι προμηθειών
- Διευθυντές πωλήσεων
- Νοσηλευτές πρακτικής (nurse practitioners)
- Υπάλληλοι αποθήκης, παραλαβών και απογραφών
- Επόπτες γραφείων και διοικητικής υποστήριξης
- Προσωπικοί χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι
- Μεσίτες ακινήτων
- Πράκτορες πωλήσεων ακινήτων
- Τεχνικοί ήχου και βίντεο
- Διευθυντές χρηματοοικονομικών υπηρεσιών
- Κοινωνικοί λειτουργοί παιδιών, οικογένειας και σχολείων
- Επόπτες μη λιανικών πωλήσεων
- Υπάλληλοι παραγγελιών
- Επόπτες μηχανικών και τεχνικών υπηρεσιών
- Εγγεγραμμένοι νοσηλευτές
- Διευθυντές πληροφοριακών συστημάτων
- Επόπτες γραφείων και διοικητικής υποστήριξης
- Ειδικοί διαχείρισης έργων
- Βιομηχανικοί μηχανικοί
- Μηχανολόγοι μηχανικοί
- Διευθυντές πωλήσεων
- Εκπρόσωποι εξυπηρέτησης πελατών
Όπως τόνισε ο Εκπαιδευτικός Μάριος Παπαευσταθίου:
«Μέσα σε μόλις δύο χρόνια, τα συστήματα AI πέρασαν από το στάδιο της υποβοήθησης στο στάδιο της αντικατάστασης σε πολλές γνωσιακές εργασίες. Αυτό όμως δεν σημαίνει το τέλος των επαγγελμάτων, αλλά την απαρχή μιας νέας σχέσης ανθρώπου – μηχανής.»
Οι ερευνητές της OpenAI έδωσαν ανώνυμα αποτελέσματα σε αξιολογητές που δεν γνώριζαν αν το έργο είχε παραχθεί από άνθρωπο ή μηχανή. Το αποτέλεσμα;
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα AI μοντέλα ξεπέρασαν το ανθρώπινο επίπεδο ακρίβειας, ειδικά σε τεχνικές ή επαναλαμβανόμενες εργασίες.
«Το ζητούμενο δεν είναι αν η τεχνολογία θα προχωρήσει —αυτό είναι δεδομένο— αλλά πώς θα προετοιμαστούμε εμείς ως κοινωνία, ως εργαζόμενοι και ως κράτη για να τη χρησιμοποιήσουμε με ηθικό και λειτουργικό τρόπο. Οι κυβερνήσεις οφείλουν να θεσπίσουν ελέγχους και όρια στη χρήση της AI, για να διασφαλιστούν οι αξίες και οι εργασιακές σχέσεις», υπογράμμισε ο καθηγητής.
Η μεγάλη επιστροφή των “παλιών” κινητών – Ένα ψηφιακό αντίβαρο
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής, ο Μάριος Παπαευσταθίου ανέλυσε την εντυπωσιακή παγκόσμια τάση επιστροφής στα παραδοσιακά κινητά τηλέφωνα (feature phones), γνωστά πλέον και ως dumbphones.
Μια τάση που δεν αφορά μόνο τη νοσταλγία, αλλά τη συνειδητή ανάγκη των χρηστών να “αποσυνδεθούν” από την υπερπληροφόρηση και τον ψηφιακό εθισμό.
«Η υπερφόρτωση ειδοποιήσεων, εφαρμογών και κοινωνικών δικτύων έχει οδηγήσει σε ψυχολογική κόπωση και μειωμένη συγκέντρωση. Οι άνθρωποι αρχίζουν να κατανοούν ότι η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τη ζωή — όχι να την απορροφά», σημείωσε ο κ. Παπαευσταθίου.
Οι λόγοι αυτής της επιστροφής:
- Ψυχική υγεία και συγκέντρωση: Μείωση άγχους και αποκατάσταση ισορροπίας.
- Ανάκτηση χρόνου: Λιγότερες ειδοποιήσεις, λιγότερη σπατάλη σε ανούσιο «scrolling».
- Ασφάλεια προσωπικών δεδομένων: Λιγότερες εφαρμογές, μικρότερο ρίσκο παραβίασης.
- Συνειδητή χρήση τεχνολογίας: Όχι άρνηση της εξέλιξης, αλλά επιλογή τρόπου χρήσης.
Όπως σχολίασε χαρακτηριστικά:
«Η τεχνολογική πρόοδος δεν είναι μονόδρομος. Μπορεί να υπάρξει πρόοδος και με επιλογή απλότητας. Το μέλλον δεν θα ανήκει μόνο σε όσους έχουν τα πιο έξυπνα τηλέφωνα — αλλά σε όσους έχουν σοφότερη χρήση της τεχνολογίας.»
Μια εκπομπή – οδηγός για το αύριο
Η συζήτηση στην εκπομπή «Κοινωνία Έχεις Λόγο» άφησε εξαιρετικές εντυπώσεις, συνδυάζοντας τεχνολογική ανάλυση, κοινωνικό προβληματισμό και επιστημονική εγκυρότητα.
Ο Μάριος Παπαευσταθίου απέδειξε για ακόμη μία φορά γιατί θεωρείται από τους πιο έγκυρους και επίκαιρους αναλυτές στα θέματα τεχνητής νοημοσύνης, ψηφιακού μετασχηματισμού και κοινωνικής προσαρμογής στην τεχνολογία.
Η τεχνολογία αλλάζει τον κόσμο — ο άνθρωπος όμως ορίζει τον ρυθμό της αλλαγής.
Και ο Μάριος Παπαευσταθίου, μέσα από την επιστημονική του γνώση και την κοινωνική του ευαισθησία, δείχνει τον δρόμο προς μια τεχνολογία με ανθρώπινο πρόσωπο.
Η Συνέντευξη του Μάριου Παπαευσταθίου στην εκπομπή στον παρακάτω σύνδεσμο
