ΕΝΩΠΙΟΝ … Του προϊστάμενου της Εισαγγελίας Εφετών Λάρισας , Δικαστικό Μέγαρο, Τ.Κ. 41222, Λάρισα.
ΜΗΝΥΣΗ (για αυτεπάγγελτη δίωξη ) της Ομάδας Υψηλής Αστυνόμευσης [email protected]
ΚΑΤΑ ΠΑΝΤΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ
Αδικήματα : Ανθρωποκτονία από αμέλεια (άρθρο 302 του Ποινικού Κώδικα) και ανθρωποκτονία κατά συρροή με ενδεχόμενο δόλο ,σωματική βλάβη από αμέλεια (314 ΠΚ) ,άρθρο 310 Βαριά σωματική βλάβη ,επικίνδυνες παρεμβάσεις στην συγκοινωνία (290 ΠΚ). , διατάραξη ασφάλειας συγκοινωνιών από την οποία προκλήθηκε θάνατος,( 291 ΠΚ ) αδίκημα που διώκεται ως κακούργημα και επισύρει – με βάση την αλλαγές του ποινικού κώδικα- ποινές που ξεκινούν από πολυετείς καθείρξεις 10 χρόνια και μπορούν υπό προϋποθέσεις να φθάσουν μέχρι και ισόβια, εφόσον πρόκειται για πολύνεκρο δυστύχημα.
Κ Εισαγγελέα
Την Τρίτη, 28 Φεβρουαρίου 2023 και ώρα 16.32’ η αμαξοστοιχία IC56 παραμένει στον σταθμό του Παλαιοφάρσαλου λόγω τεχνικού προβλήματος καλωδίου ηλεκτροκίνησης. Αναμένεται σημαντική καθυστέρηση .Αιτία ένα κομμένο καλώδιο ηλεκτροκίνησης που έπεσε πάνω στην αμαξοστοιχία με αποτέλεσμα την ακινητοποίησή της με περίπου 450 επιβάτες. Το κακό όμως δυστυχώς δεν σταμάτησε εκεί. Ώρα 23.20’ περίπου. Η επιβατική αμαξοστοιχία IC62, που ξεκίνησε στις 19.22΄ από την Αθήνα συγκρούστηκε μετωπικά 25 χλμ. από τον σιδηροδρομικό σταθμό Λάρισας και το σημείο της αλλαγής τροχιάς , στην είσοδο της κοιλάδας των Τεμπών και στο ύψος του χωριού Ευαγγελισμός,, με το εμπορικό τρένο 63503 . Πρόκειται για την χειρότερη σιδηροδρομική τραγωδία που έχει ζήσει η χώρα μας, με τον αριθμό των νεκρών να αυξάνεται ως τις πρώτες πρωινές ώρες τις 1 Μαρτίου 2023 φτάνοντας τους 32 και οι νοσηλευόμενοι τραυματίες να είναι 53, ενώ , θα συνεχίζονταν οι έρευνες για εγκλωβισμένους και νεκρούς
Γίνεται δεκτό ότι ο αρμόδιος δεν γύρισε τα κλειδιά -μηχανισμός που ρυθμίζει τη διέλευση στις διακλαδώσεις , αφήνοντας την αμαξοστοιχία να ανέβει από τη γραμμή καθόδου από την οποία ερχόταν το εμπορικό τρένο 63503 με τραγική συνέπεια την μετωπική σύγκρουση των δύον τραίνων .Ο σταθμάρχης φέρεται να υποστήριξε στους αστυνομικούς ότι έδωσε εντολή για αλλαγή τροχιάς αλλά αυτή δεν υλοποιήθηκε από το σύστημα.
Στα πλαίσια αυτά , δεν αμφισβητήθηκε το γεγονός ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η εγκατάσταση των σύγχρονων συστημάτων σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης σε όλο το μήκος του βασικού σιδηροδρομικού άξονα από την Αθήνα ως τη Θεσσαλονίκη .
Η δημόσια μαρτυρία – περιγραφή του δημάρχου Τεμπών Γιώργου Μανώλη σχετικά , είναι χαρακτηριστική τα απόκοσμης κατάστασης που δημιουργήθηκε στο σημείο της σύγκρουσης. «Από τρία πρώτα βαγόνια δεν έχει μείνει τίποτα. Η μηχανή του τρένου βρέθηκε κάτω από τα βαγόνια. Οι θερμοκρασίες που αναπτύχθηκαν σε αυτά τα βαγόνια ήταν από 1200 μέχρι 1500 βαθμούς Κελσίου. Έλιωσαν τα σίδερα»
Ο Γρηγόρης Μιχαλόπουλος, πραγματογνώμονας, μιλώντας δημόσια για την τραγωδία έκανε τις εξής επισημάνσεις : « Προφανώς φαίνεται ότι έχουμε ανθρώπινο λάθος, γιατί βρέθηκαν και τα δύο τρένα πάνω στην ίδια γραμμή»
Από τα ανωτέρω είναι προφανές ότι, ακόμα και στον βασικό άξονα Αθήνας – Θεσσαλονίκης, ο στόχος του νόμου του 2010 (ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 125/2010 (ΦΕΚ Α΄ 202/01.12.2010) Προσδιορισμός έναρξης ισχύος των άρθρων 16 και 18 του ν. 3891/2010 (Α΄ 188) «Αναδιάρθρωση, εξυγίανση και ανάπτυξη του ομίλου ΟΣΕ και της ΤΡΑΙΝΟΣΕ και άλλες διατάξεις για το σιδηροδρομικό τομέα) δεν επετεύχθη. Αντί αυτού , έλαβε χώρα η ιδιωτικοποίηση της εταιρείας που ολοκληρώθηκε με τη μεταβίβαση στην ιταλική Ferrovie dello Stato Italiane στις 14 Σεπτεμβρίου 2017, έναντι συνολικού τιμήματος 45 εκατ. ευρώ.
Σημειώνεται ότι ν. 3891/2010 προέβλεπε, μεταξύ άλλων, τη ρύθμιση των χρεών των δύο δημόσιων οργανισμών, που ανέρχονταν σε 14,6 δισ. ευρώ για τον ΟΣΕ και 1,079 δισ. για την ΤΡΑΙΝΟΣΕ (που αποσχίστηκε ελεύθερη βαρών από τον ΟΣΕ το 2008). Σήμερα, υπό την πίεση και πάλι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ( βλέπε παρακάτω ) για τη συμμόρφωση της χώρας μας με το κοινοτικό δίκαιο, ο ΟΣΕ είναι ο διαχειριστής της εθνικής σιδηροδρομικής υποδομής. Με την αναδιάρθρωση των σιδηροδρομικών φορέων, που ολοκληρώθηκε μόλις τον περασμένο Οκτώβριο, ο ΟΣΕ ως infrastructure manager αναλαμβάνει την εκτέλεση και υλοποίηση έργων στο ενεργό σιδηροδρομικό δίκτυο, καθώς και σε εκείνο που τελεί σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας. Στις αρμοδιότητές του εμπίπτουν δηλαδή η κατασκευή νέας υποδομής στο εν λόγω δίκτυο, που μετρά συνολικό μήκος 2.716 χλμ., καθώς και η συντήρηση και λειτουργία της υφιστάμενης υποδομής.
Κ Εισαγγελέα
Η υποχρέωση σύναψης και δημοσίευσης συμβατικών συμφωνιών μεταξύ εθνικών αρμόδιων αρχών και διαχειριστών σιδηροδρομικής υποδομής αποτελεί σημαντικό στοιχείο της οδηγίας ( 2012/34/ΕΕ) για τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου. Οι συμφωνίες αυτές περιλαμβάνουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του κράτους μέλους και του διαχειριστή ή των διαχειριστών υποδομής. Στις 15 Φεβρουαρίου 2023 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει την Ελλάδα στο Δικαστήριο επειδή δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της ανωτέρω οδηγίας . Η εν λόγω επιτροπή κίνησε διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ελλάδας τον Δεκέμβριο του 2020 και απέστειλε αιτιολογημένη γνώμη τον Δεκέμβριο του 2021. Δεδομένου ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να παραβιάζει την οδηγία, η Επιτροπή αποφάσισε τελικά να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
ΣΤις 7 Φεβρουαρίου 2023, η «Δημοκρατική Ενωτική Συνδικαλιστική Κίνηση Σιδηροδρομικών» (ΔΕΣΚ), με δική της ανακοίνωση, σχολίαζε χαρακτηριστικά ότι «όπως οι προηγούμενες Κυβερνήσεις έτσι και η σημερινή, έχει άλλες προτεραιότητες και όχι την ασφαλή μετακίνηση των πολιτών. Αντιλαμβάνονται την ασφάλεια ως κόστος. Το Υπουργείο βρίσκει λεφτά για τις διάφορες εργολαβίες, αλλά για να ολοκληρωθούν επιτέλους οι σιδηροδρομικές υποδομές και τα συστήματα ασφαλούς κυκλοφορίας. Ο Χ Ι ! ‘έχουν καιρό…. κάποια στιγμή θα τελειώσουν’». Ενώ σε άλλο σημείο η ΔΕΣΚ κάνει μια προφητική επισήμανση, αναφερόμενη στους ανευθυνουπεύθυνους: «Δεν θα περιμένουμε το δυστύχημα που έρχεται, για να τους δούμε να χύνουν κροκοδείλια δάκρυα κάνοντας διαπιστώσεις».
Tον Οκτώβριο του 2022, η Πανελλήνια Ένωση Προσωπικού Έλξης φέρεται να είχε αποστείλει εξώδικο προς τον ΟΣΕ, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, τη Hellenic Train και τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, καταγγέλλοντας την κακή κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου, την έλλειψη συντήρησης και τα φωτοσήματα που δεν που δεν λειτουργούν , το οποίο έχει ως εξής :
ΕΞΩΔΙΚΟ ΠΡΟΣ ΟΣΕ, Υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών, ΡΑΣ και Hellenic Train.
Με λύπη/προβληματισμό σας αναφέρουμε, ότι παρά τις διαρκείς επισημάνσεις μας, διαμαρτυρίες μας και πρωτίστως τις συνεχείς εκκλήσεις μας προς αποκατάσταση εντεινόμενων προβλημάτων του σιδηροδρομικού δικτύου, ότι –δυστυχώς- επιβεβαιώθηκαν οι φόβοι τραυματισμών που σας είχαμε εκφράσει.
Διαπιστώνουμε διαρκώς την κακή κατάσταση της σιδηροδρομικής υποδομής, την έλλειψη συντήρησης της (που αποδεικνύεται από τις βραδυπορίες που καθημερινά δίνονται στους μηχανοδηγούς),την μη λειτουργία φωτοσημάτων και τηλεδιοίκησης εδώ και πολλά έτη, την μη λειτουργία του συστήματος ETCS (European Traffic Control System– του οποίου η θέση σε λειτουργία προστατεύει έναντι στο ανθρώπινο λάθος) η οποία δεν λειτούργησε ποτέ παρά το γεγονός ότι έχει εγκατασταθεί στις μηχανές!.
Επίσης, διαπιστώνουμε τα κάτωθι : Την μη λειτουργία της τηλεματικής στους σταθμούς, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ενημέρωση στο επιβατικό κοινό για τις καθυστερήσεις και αλλαγές στα δρομολόγια και οι επιβάτες να εξαγριώνονται και να επιτίθενται στους μηχανοδηγούς!.
Διαπιστώνουμε επίσης το κλείσιμο των σταθμών σε περιφερειακές πόλεις λόγω έλλειψης σταθμαρχών, που δημιουργεί προβλήματα στα τρένα και στην πύκνωση των δρομολογίων.
Την ελλιπή περίφραξη της υποδομής, με αποτέλεσμα να είναι εύκολη πρόσβαση σε πεζούς σε πολλά σημεία, συνεπεία της οποίας υπάρχει συνεχώς απώλεια ανθρώπινων ζωών.
Την πυκνή βλάστηση πλησίον της υποδομής που περιορίζει την ορατότητα και καλύπτει ακόμα και σήματα γραμμής, την εδώ και 15 έτη (!) μη λειτουργία συστημάτων ασφαλείας και φωτισμού εντός των σηράγγων στον Προαστιακό Αθήνας (Μέγαρα) αλλά και την αδυναμία επικοινωνίας όταν ένα τρένο βρίσκεται μέσα σε αυτές!
Την μη συντήρηση του δικτύου ηλεκτροκίνησης που έχει σαν αποτέλεσμα καθυστερήσεις στα δρομολόγια, ενώ στις 25 Οκτωβρίου 2022, μηχανοδηγός μας, τραυματίστηκε και νοσηλεύτηκε (έλαβε μάλιστα άδεια ασθένειας 7 ημερών από το ως άνω εργατικό ατύχημα), καθώς η αμαξοστοιχία Προαστιακού Αθήνας (υπ’αριθμ. 1534) προσέκρουσε σε καλώδια ηλεκτροκίνησης που κρέμονταν και ήταν υπό τάση!.
Απόδειξη δε των ως άνω και της κάκιστης κατάστασης της υποδομής είναι οι 3 εκτροχιασμοί σε διάστημα 2 μηνών!!
Α) 1 Αυγούστου 2022 εκτροχιασμός 1521 στην Τιθορέα,
Β) 10 Οκτωβρίου 2022 εκτροχιασμός προαστιακής αμαξοστοιχίας στο Λιανοκλάδι,
Γ) 21 Οκτωβρίου 2022 εκτροχιασμός 882 στην περιοχή της Τιθορέας.
Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να απαξιώνεται ο σιδηρόδρομος, παρά τις αγωνιώδεις προσπάθειες των μηχανοδηγών, αλλά και της εταιρείας HellenicTrain που δρομολογεί λεωφορεία προς εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού μετά από κάθε συμβάν. Κατόπιν των ανωτέρω, δεδομένου ότι έχουν εξαντληθεί τα όρια ανοχής των εργαζομένων μηχανοδηγών, με την παρούσα σας εκφράζουμε την έντονη διαμαρτυρία και αντίθεσή μας για τα προβλήματα που ήδη έχουν διαπιστωθεί, σας καλούμε δε να προβείτε άμεσα αυτήν αποκατάσταση των ως άνω προβλημάτων στην σιδηροδρομική υποδομή. Διαμαρτυρόμαστε έντονα για την επαπειλούμενη διατάραξη της υγείας και της ασφάλειάς μας εξαιτίας των προβλημάτων στο δίκτυο και σας καλούμε να λάβετε όλα τα απαιτούμενα μέτρα για την εξασφάλιση της υγείας και της ασφάλειάς μας. Σας καλούμε επίσης να μας εξηγήσετε εγγράφως, εντός 15 ημερών από την κοινοποίηση της παρούσας,για τα μέτρα που προτίθεστε να λάβετε. Σας ενημερώνουμε ότι προτιθέμεθα να προβούμε σε κινητοποιήσεις από την κοινοποίηση της παρούσας τους όλους τους ανωτέρω λόγους. Αρμόδιος Δικαστικός Επιμελητής παραγγέλλεται να επιδώσει την παρούσα σε εκείνους προς τους οποίους απευθύνεται. Αθήνα, 31 Οκτωβρίου 2022»
Κ Εισαγγελέα :
Η παράλειψη, ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμελείας, εφόσον το ένα σκέλος της ποινικής ευθύνης θεμελιούται στη μη καταβολή της προσηκούσης, κατά την προδιαληφθείσα νομική έννοια, προσοχής, δηλαδή σε παράλειψη. Όταν, όμως, η αμέλεια δεν συνίσταται σε ορισμένη πράξη (ενέργεια ή παράλειψη) εκ της οποίας επήλθε το αξιόποινο αποτέλεσμα, αλλά συνιστά σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε αυτού, τότε, διά τη θεμελίωση της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, ως εγκλήματος διά παραλείψεως τελουμένου, απαιτείται και η συνδρομή των ουσιαστικών όρων του άρθρου 15 ΠΚ, σύμφωνα με το οποίο «όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος». Εκ της τελευταίας διατάξεως συνάγεται ότι για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος διά παραλείψεως τελεσθέντος δεν αρκεί η ύπαρξη κάποιας γενικής νομικής υποχρεώσεως προς παροχή συνδρομής για την πρόληψη του εγκληματικού αποτελέσματος, ούτε και απλής ηθικής προς τούτο υποχρεώσεως, αλλ’ απαιτείται να υπάρχει ιδιαίτερη νομική υποχρέωση, της οποίας το περιεχόμενο συνίσταται ειδικώς στην αποτροπή του εγκληματικού αποτελέσματος δι’ ιδίων ενεργειών του δράστου αμέσως επενεργουσών, ως υπέχοντος, έναντι της εννόμου τάξεως, θέση εγγυητού της διαφυλάξεως του διά του άνω αποτελέσματος προσβαλλομένου εννόμου αγαθού. Η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση προς παρεμπόδιση της επελεύσεως του βλαπτικού για ορισμένο έννομο αγαθό αποτελέσματος δύναται να πηγάζει κυρίως: α) από ρητή, επιτακτικού χαρακτήρος, διάταξη του νόμου, β) από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, συνδεομένων με ορισμένη έννομη θέση του υποχρέου προς ενέργεια, γ) από ειδική σχέση, δυναμένη να θεμελιωθεί είτε σε συμβατικό δεσμό, είτε και σε προηγουμένη ενέργεια του υπαιτίου της παραλείψεως, διά της οποίας αυτός ανεδέχθη εκουσίως την αποτροπή κινδύνων στο μέλλον, δ) από ορισμένη προηγηθείσα συμπε-ριφορά του υπαιτίου, εκ της οποίας εδημιουργήθη ο κίνδυνος επελεύσεως του βλαπτικού αποτελέσματος. Η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση πρέπει να αναφέρεται και να αιτιολογείται ειδικώς στην απόφαση και, στην περίπτωση που εκπηγάζει από ειδική, επιτακτικού χαρακτήρος, ουσιαστική διάταξη, πρέπει να προσδιορίζεται ο επιτακτικός αυτός κανόνας δικαίου
Από όλα τ ανωτέρω προκύπτει ότι :
Α) ΚΑΝΕΝΑ ανθρώπινο λάθος δεν θα μπορούσε να επιφέρει αυτήν , την χειρότερη σιδηροδρομική τραγωδία που έχει ζήσει η χώρα μας μέχρι σήμερα , εάν είχαν τηρηθεί όλα όσα είχαν προβλεφθεί ακριβώς γι αυτόν τον λόγο , για να μη είναι καταλύτης τραγικών εξελίξεως ένα ανθρώπινο λάθος τελούμενο , ακόμα και με δόλο .
Β) Δεν μπορεί να μην γίνει δεκτό ότι , όσοι είχαν ιδιαίτερη νομική υποχρέωση , δεν μπορούσαν ν αντιληφθούν την επικινδυνότητα που είχε δημιουργηθεί . Η υφιστάμενη άσχημα κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου ήταν τόσο προβεβλημένη και γνωστοποιημένη , που η μη δρομολόγηση ΑΜΕΣΑ των όσων θα την καθιστούσαν πιο ασφαλή , ισοδυναμεί με αποδοχή στα όρια της βεβαιότητας , ενός ατυχήματος , δεδομένου του ότι , ένα ανθρώπινο λάθος είχε ακόμα μεγαλύτερη βεβαιότητα να συμβεί .
Κατόπιν όλων των ανωτέρω ζητάμε την αυτεπάγγελτη ποινική δίωξη όλων όσων με τις ενέργειές τους και τις παραλείψεις τους έγιναν αιτιωδώς και συνακολούθως υπεύθυνοι , του πιο πολύνεκρου σιδηροδρομικού ατυχήματος που έχει ζήσει η χώρα μας μέχρι σήμερα
Αθήνα 1 Μαρτίου 2023
Προτεινόμενοι μάρτυρες πέραν των αναφερομένων στην παρούσα .
Adalbert JAHNZ , + 32 2 295 31 56 , [email protected]
Anna WARTBERGER +32 2 298 20 54 [email protected]
( τέθηκαν οι υπογραφές )
