Γράφει ο Τζον Λικ
Οι αναφορές υποστηρίζουν ότι ο Ρώσος εργαζόμενος στο εργαστήριο μπορεί να προκάλεσε μετάδοση στην κοινότητα της θανατηφόρας πνευμονικής παραλλαγής του Yersinia pestis.
Για αιώνες η λέξη «πανούκλα» (la peste στα γαλλικά, la peste στα ιταλικά, die Pest στα γερμανικά) προκαλούσε αμέσως τρόμο στις καρδιές όλων.
Το χειρότερο ξέσπασμα της πανώλης, που ονομάζεται επίσης και «Μαύρος Θάνατος», στην ιστορία συνέβη το 1347. Πιστεύεται πλέον ότι ξεκίνησε από την κοιλάδα Chuy του Καζακστάν και εξαπλώθηκε κατά μήκος των εμπορικών δρόμων πριν φτάσει στην Ευρώπη μέσω τρωκτικών όπως οι μαύροι αρουραίοι που μολύνουν τις αποσκευές, τα τρένα και τα πλοία. Τα τρωκτικά ήταν μολυσμένα με ψύλλους που λειτουργούσαν ως φορείς του βακτηρίου Yersinia pestis. Οι αρουραίοι και οι ψύλλοι μόλυναν γρήγορα τα λιμάνια, τα εμπορικά κέντρα και οι υπερπλήρεις μεσαιωνικές πόλεις και κωμοπόλεις με κακή υγιεινή.
Σημαντικές επιδημίες στην Ευρώπη σημειώθηκαν μεταξύ 1347 και 1353, σκοτώνοντας περίπου το 25-60% του πληθυσμού στις πληγείσες περιοχές. Η Μεγάλη Πανούκλα της Μασσαλίας το 1720 ήταν η τελευταία μεγάλη επιδημία στη Δυτική Ευρώπη, ενώ η Ρωσία κατέγραψε τη Ρωσική πανώλη του 1770-1772 στη Μόσχα.
Η παύση των επιδημιών τον 20ό αιώνα αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη βελτίωση της αστικής υγιεινής. Το Σαν Φρανσίσκο γνώρισε μια μικρή επιδημία πανώλης το 1907-08. Η τελευταία (μικρή) επιδημία στην Ευρώπη ήταν το 1945 στον Τάραντα της Ιταλίας, στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Τι θα πρέπει να συμπεράνουμε για τις πρόσφατες αναφορές για τον θάνατο ενός τεχνικού εργαστηρίου στο Ινστιτούτο Έρευνας κατά της Πανώλης του Ιρκούτσκ στο Σέλεχοφ, κοντά στο Ιρκούτσκ;
Τοπικά και ανεξάρτητα Ρωσικά μέσα ενημέρωσης την αναγνώρισαν ως την 28χρονη Ντάρια Σιπίλοβα. Νοσηλεύτηκε περίπου στις 29 Σεπτεμβρίου με σοβαρή πνευμονία, τέθηκε σε αναπνευστήρα και πέθανε στις 2 Οκτωβρίου. Σχεδόν 200 επαφές τέθηκαν υπό ιατρική παρακολούθηση, οι θάλαμοι των νοσοκομείων τέθηκαν σε καραντίνα και οι περιφερειακοί αξιωματούχοι μίλησαν για μίλησαν για μέτρα κατά της επιδημίας. Ένας αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον παρακολουθεί τις αναφορές για ένα θανατηφόρο κρούσμα ύποπτου πνευμονικής πανώλης.
Σύμφωνα με την επίσημη ρωσική αναφορά που παρείχε η Rospotrebnadzor (ομοσπονδιακή υπηρεσία υγείας των καταναλωτών), το θύμα διαγνώστηκε με «πνευμονία άγνωστης αιτιολογίας» και ότι οι εκτεταμένες εξετάσεις δεν ανίχνευσαν μικροοργανισμούς που συνδέονται με την εργασία της. Επίσης, αρνήθηκε ότι είχε συμβεί εργαστηριακό ατύχημα που αφορούσε παθογόνους οργανισμούς.
Ανεπίσημες αναφορές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων από το περιφερειακό μέσο People of Baikal, ανέφεραν ότι είπε στο προσωπικό ότι είχε σπάσει έναν δοκιμαστικό σωλήνα με ζωντανά βακτήρια γύρω στις 25 Σεπτεμβρίου. Ο επικεφαλής της γειτονικής Μπουργιατίας δήλωσε ότι πέθανε «πιθανώς από την πανούκλα», ενώ αρνήθηκε οποιαδήποτε έξαρση της νόσου στη δημοκρατία του. Ορισμένες αναφορές ανέφεραν επίσης μια εκδρομή κοντά στα σύνορα με τη Μογγολία, επομένως η πηγή της μόλυνσης —και αν ήταν πράγματι πανώλη— παραμένει αμφισβητούμενη.
Εδώ είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τη διάκριση μεταξύ της ενδημικής δεξαμενής της πανώλης — γνωστής και ως βουβωνικής πανώλης (από τη λέξη boubon, που στα ελληνικά σημαίνει «βουβωνική χώρα» ή «πρησμένος λεμφαδένας»).
Πρησμένος βουβωνικός λεμφαδένας από βουβωνική πανώλη
- Η Ενδημική Δεξαμενή (Βουβωνική): Η ασθένεια κυκλοφορεί φυσικά μόνιμα σε πληθυσμούς άγριων τρωκτικών, ιδιαίτερα σε μαρμότες και σκίουρους του εδάφους, στις στέπες της Μογγολίας και σε ρωσικές παραμεθόριες περιοχές όπως το Αλτάι, η Τούβα και η Μπουργιατία. Όταν οι άνθρωποι προσβάλλονται από αυτή την ασθένεια απευθείας από αυτά τα ζώα (μέσω τσιμπημάτων ψύλλων ή χειρισμού του κρέατος), συνήθως εκδηλώνεται ως βουβωνική πανώλη.
- Η Πνευμονική Μορφή: Η πνευμονική πανώλη — η εξαιρετικά θανατηφόρα πνευμονική λοίμωξη που μεταδίδεται από άτομο σε άτομο μέσω σταγονιδίων της αναπνοής — δεν είναι ανεξάρτητα ενδημική. Αντίθετα, η πνευμονική πανώλη εμφανίζεται δευτερογενώς σε βουβωνική λοίμωξη όταν το βακτήριο εξαπλώνεται στους πνεύμονες ή κατά τη διάρκεια αιφνίδιων τοπικών επιδημιών ή εργαστηριακών ατυχημάτων.
Το Ινστιτούτο Έρευνας κατά της Πανώλης του Ιρκούτσκ στο Σέλεχοφ ισχυρίζεται ότι ασχολείται με τη μελέτη της πανώλης σε μια περιοχή όπου το βακτήριο ενδημεί. Φυσικά, αναρωτιέται κανείς — όπως θα έπρεπε να αναρωτιέται κανείς για όλα τα εργαστήρια βιοασφάλειας που λειτουργούν στον κόσμο — αν ο πραγματικός σκοπός του εργαστηρίου είναι η διεξαγωγή έρευνας για βιολογικά όπλα.
Η Ιαπωνία, η Σοβιετική Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν όλες χρησιμοποιήσει ως πολεμικό όπλο το βακτήριο της πανώλης στο παρελθόν, αν και αυτά τα προγράμματα φαινομενικά τερματίστηκαν από τη Σύμβαση για τα Βιολογικά Όπλα που τέθηκε σε ισχύ το 1975.
Η πνευμονική πανώλη είναι γνωστό ότι προκαλεί εξάπλωση της ασθένειας από άτομο σε άτομο, αλλά με πολύ ΛΙΓΟΤΕΡΗ αποτελεσματικότητα από την εξάπλωση ιογενών αναπνευστικών λοιμώξεων όπως το κοινό κρυολόγημα, η γρίπη και ο COVID-19.
Μόλις τα βακτήρια φτάσουν στους πνεύμονες, μπορούν να αποβληθούν με σταγονίδια της αναπνευστικής οδού όταν ο ασθενής βήχει ή αναπνέει σε στενή επαφή με άλλους ανθρώπους. Η εισπνοή αυτών των σταγονιδίων μπορεί να προκαλέσει πρωτοπαθή πνευμονική πανώλη σε έναν νέο ξενιστή, συχνά μέσα σε λίγες ημέρες, και αυτή η μορφή μπορεί στη συνέχεια να μεταδοθεί με τον ίδιο τρόπο.
Η βουβωνική πανώλη δεν μεταδίδεται εύκολα από άτομο σε άτομο, εκτός εάν προχωρήσει στους πνεύμονες. Η πνευμονική πανώλη που δεν αντιμετωπίζεται με θεραπεία είναι συχνά θανατηφόρα, αλλά τα αντιβιοτικά είναι αποτελεσματικά εάν χορηγηθούν έγκαιρα. Σύμφωνα με τις τελευταίες αναφορές, ένα ξέσπασμα πανώλης στο Σέλεχοφ δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα και οι αρχές λένε ότι η κατάσταση στην περιοχή παραμένει σταθερή.
Το περιστατικό συμβαίνει σε μια εποχή που η Δύση φαίνεται να ετοιμάζεται για πόλεμο με τη Ρωσία, επομένως οι αναφορές και από τις δύο πλευρές είναι πιθανότατα μολυσμένες με προπαγάνδα και σκοπιμότητα.
Στις μέρες μας σκέφτομαι συχνά την ξυλογραφία του Άλμπρεχτ Ντύρερ του 1498 που απεικονίζει τους Τέσσερις Καβαλάρηδες της Αποκάλυψης.
Ο πίνακας απεικονίζει το απόσπασμα από το Βιβλίο της Αποκάλυψης (6:1–8):
«Και είδον, και ιδού, ίππον λευκόν, και ο αναβάτης αυτού είχε τόξον· και εδόθη εις αυτόν στέφανος, και εξήλθεν νικών και δια να νικήσει. Όταν άνοιξε τη δεύτερη σφραγίδα, άκουσα το δεύτερο ζώο να λέει: «Έλα!» Και βγήκε ένα άλλο άλογο, κατακόκκινο. Ο αναβάτης του επιτράπηκε να πάρει ειρήνη από τη γη, ώστε οι άνθρωποι να σφάξουν ο ένας τον άλλον. και του δόθηκε ένα μεγάλο σπαθί. Όταν άνοιξε την τρίτη σφραγίδα, άκουσα το τρίτο ζώο να λέει: «Έλα!» Και είδα, και ξάφνου, ένα μαύρο άλογο, και ο αναβάτης του είχε μια ζυγαριά στο χέρι του. … Όταν άνοιξε την τέταρτη σφραγίδα, άκουσα τη φωνή του τέταρτου ζώου να λέει: «Έλα!» Και είδα, και ξάφνου, ένα χλωμό άλογο, και το όνομα του αναβάτη του ήταν Θάνατος, και ο Άδης τον ακολούθησε. και τους δόθηκε μεγάλη εξουσία πάνω στο ένα τέταρτο της γης, να σκοτώνουν με μάχαιρα και με πείνα και με λοιμό και με θηρία της γης.»
