Τρείς κλήσεις απαιτούν μια ειδική εκλογή από το Άγιο Πνεύμα: του αναχωρητού, του γέροντος και του διά Χριστόν σαλού. Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ
Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος Ware
«Ο Σαλός είναι ελεύθερος, ένας άγνωστος, κρυμμένος, ξένος και γι’ αυτό μπορεί, να εκπληρώνει έναν προφητικό ρόλο…
Ο Σαλός, δυνάμει της εσχάτης πτωχείας του, της εθελούσιας απόρριψης κάθε εξωτερικής συμβατικότητας ή
εξασφάλισης, είναι ελεύθερος να λέει την αλήθεια, ακόμη και στον ίδιο τον Ανώτατο Άρχοντα, τον Αυτοκράτορα — Τσάρο». (επ.Διοκλείας Καλλίστου Γουέαρ, «Ο διά Χριστόν Σαλός — Προφήτης και Απόστολος»· τόμος «Ενότης εν τη ποικιλία», σελ. 103 και 105). ..
Ο Σαλός — γράφει ο επ.Διοκλείας Κάλλιστος — είναι διφορούμενος, αινιγματικός, ένα παντοτινό ερωτηματικό. Όταν ασχολείται κανείς με την κλήση της διά Χριστόν Σαλότητας, είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διακρίνει το γνήσιο από το κίβδηλο, την ιερή αθωότητα από το ανίερο δόλο, τον άνθρωπο του Θεού από τον παρία, τον χίππυ ή τον παράξενο. Πως θα δοκιμάσουμε λοιπόν τα πνεύματα; Το όριο ανάμεσα στην περιθωριοποίηση και στην αγιότητα είναι δυσδιάκριτο» (επ. Καλλίστου αυτ., σελ. 103).
«Ο μανικός έρως — γράφει ο αρχιμ. Ιγνάτιος — είναι η αρχή και το τέλος της διά Χριστόν Σαλότητος… Οι Άγιοι διά Χριστόν Σαλοί παίζουν ένα ιερό παιχνίδι. Εμπαίζουν τον κόσμο και τα του κόσμου τούτου, του ματαίου και φιλοδόξου. Εμπαίζουν τα κοσμικά σχήματα, την δήθεν αξιοπρέπεια και κοσμική ευγένεια, την διπλωματία και την υποκρισία, την επίδειξη και τον φαρισαισμό. Εμπαίζουν αυτό το γελοίο κοσμικό δόγμα ωρισμένων, που εκφράζεται με το «τι θα πεί ο κόσμος», με το «πως θα φανώ στον κόσμο» («Άγιος Ανδρέας…”, σελ. 17).
Το «ιερό παιχνίδι» της διά Χριστόν Σαλότητος, αποτελεί βίωμα του Αποστολικού «τα μωρά του κόσμου εξελέξατο (ο Θεός), ίνα καταιχνύνη τους σοφούς» (Α’ Κορ. 1, 27). Οι «σαλοί» με το καθημερινό τους μαρτύριο μαρτυρούν την Πίστι, την σοφία του Θεού, την οποία ούτε σοφοί, ούτε γραμματείς, ούτε συζητητές «του αιώνος τούτου» μπόρεσαν να γνωρίσουν, διότι «εμώρανεν ο Θεός την σοφίαν του κόσμου». Αυτή την Πίστι δίδουν στον κόσμο «διά της μωρίας του κηρύγματος», διά της οποίας μωρίας «ευδόκησεν ο Θεός σώσαι τους πιστεύοντας» (Α’ Κορ. 1, 20 — 21).
Οι διά Χριστόν Σαλοί Άγιοι είναι διαφοροποιημένοι από τον κόσμο σχεδόν σε όλα. Με τον τρόπο αυτό καταθέτουν καθημερινά ενώπιον του αμαρτωλού κόσμου την «μωρία», την απλότητα, δηλαδή, του κηρύγματος, της αποκαλύψεως του Θεού, με το οποίο μπορεί να σωθεί ο κόσμος. Διαφοροποιούνται από τον κόσμο, για να δείξουν την απόσταση που χωρίζει τον πνευματικό κόσμο (που είναι το διαρκές μέλλον του ανθρώπου), από τον υλικό κόσμο της ρευστής καθημερινότητας.
