Του Γιώργου Παυλόπουλου
Η -έστω και αμφισβητούμενη- επικράτησή του στο πρόσφατο δημοψήφισμα για τη συνταγματική μεταρρύθμιση φαίνεται πως δημιούργησε στον Ταγίπ Ερντογάν την αίσθηση ότι είναι άτρωτος και δεν μπορεί κανείς να τον αγγίξει ή να τον αμφισβητήσει. Ορισμένοι, από την άλλη, υποστηρίζουν ότι «διαβάζοντας» τα αποτελέσματα και γνωρίζοντας τι μεσολάβησε προκειμένου να επιτευχθούν, συνειδητοποίησε πως η εξουσία του απειλείται σοβαρά και, γι’ αυτό, πρέπει να υιοθετήσει ακόμη πιο σκληρή γραμμή, ώστε να τη θωρακίσει και να συσπειρώσει τους οπαδούς του.
Όποια από τις δύο εκδοχές και αν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, πάντως, η αντίδραση του προέδρου της Τουρκίας δεν μπορεί να αμφισβητηθεί: Στο εσωτερικό εξαπέλυσε νέο κύμα διώξεων και συλλήψεων κατά αντιπάλων του (με τη γνωστή κατηγορία της τρομοκρατίας), ενώ εκτός συνόρων εδώ και ημέρες εξαπολύει αεροπορικές επιδρομές στο έδαφος της Συρίας και του Ιράκ, με στόχο τις βάσεις των Κούρδων του ΡΚΚ και των συμμάχων του, της YPG.
Η τελευταία αυτή κίνηση, μάλιστα, φαίνεται ότι έχει προκαλέσει τη δυσφορία, αν όχι την οργή, τόσο των Αμερικανών όσο και των Ρώσων, των δύο δυνάμεων δηλαδή που έχουν τη μεγαλύτερη και πιο ενεργή ανάμειξη στον πόλεμο που βρίσκεται σε εξέλιξη στην περιοχή, ενώ αμφότερες στηρίζουν τις κουρδικές οργανώσεις και ειδικά το YPG, που πλήττεται ανηλεώς από την Άγκυρα.
«Συμμαχία προθύμων»
Για του λόγου το αληθές, το Πεντάγωνο ισχυρίστηκε πως οι τουρκικοί βομβαρδισμοί έθεσαν σε κίνδυνο τις δυνάμεις της «συμμαχίας των προθύμων» στη Συρία, καθώς η σχετική ειδοποίηση ήρθε λιγότερο από μια ώρα νωρίτερα πριν εκδηλωθούν τα πλήγματα. Χθες, επίσης, ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία άφησε νέες αιχμές καθώς, αφού δήλωσε δημοσίως ότι υπάρχουν διαφορές, κάλεσε τις δύο πλευρές να εργαστούν από κοινού ώστε να «δούμε μία Τουρκία ισχυρή, ειρηνική, ευημερούσα και δημοκρατική» -υπονοώντας, προφανώς, ότι σήμερα δεν έχει αυτά τα χαρακτηριστικά!
«Παρόμοιες ενέργειες ξεκάθαρα δεν συμβάλλουν στην ενίσχυση των προσπαθειών αντιμετώπισης της τρομοκρατίας», σημείωσε από την πλευρά του το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, καθώς η Μόσχα και προσωπικά ο Βλαντιμίρ Πούτιν μοιάζουν να έχουν… κουραστεί από τα διαρκή «παζάρια» και τα ζιγκ-ζαγκ του σουλτάνου και απειλούν να υιοθετήσουν και πάλι σκληρή γραμμή απέναντί του. Αλλά και οι Ευρωπαίοι δεν κάνουν πλέον καμία προσπάθεια να κρύψουν τη δυσφορία τους. Μόλις χθες, άλλωστε, η Αγκελα Μέρκελ παραδέχθηκε ότι «οι γερμανοτουρκικές σχέσεις, όπως και οι σχέσεις ανάμεσα στην Τουρκία και την Ε.Ε., επηρεάστηκαν σοβαρά από τις πρόσφατες εξελίξεις» -αφήνοντας, μάλιστα, ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων κατά της Άγκυρας, για παρατυπίες κατά τη διαδικασία του δημοψηφίσματος, αλλά και για άλλες ενέργειες οι οποίες, όπως είπε, «δεν συνάδουν με ένα κράτος-δικαίου». Ο «σουλτάνος», βεβαίως, δεν έχει ξεμείνει από «χαρτιά» σε αυτό το μπρα-ντε-φερ και, για την ώρα τουλάχιστον, δεν δείχνει να ανησυχεί μήπως βρεθεί πλήρως απομονωμένος. Κι αυτά φαίνεται πως είναι κυρίως δύο: Αφενός, η στρατηγική θέση της Τουρκίας και ο κίνδυνος να προκύψει μια γενική και ανεξέλεγκτη ανάφλεξη στην περιοχή στην περίπτωση που αυτή αποσταθεροποιηθεί. Και αφετέρου, οι ανταγωνισμοί και οι αντιπαραθέσεις ανάμεσα στους ισχυρούς, κυρίως Αμερικανούς και Ρώσους, που δεν θα τους επιτρέψουν να φτάσουν σε συμφωνία για το πώς θα απαλλαγούν από τον Ερντογάν -προσφέροντας, παράλληλα, στον ίδιο τη δυνατότητα να ελίσσεται.
Kλιμάκωση έντασης
Σε αυτό το πλαίσιο, όπως όλα δείχνουν, εντάσσεται και η κλιμάκωση της έντασης που παρατηρείται το τελευταίο ειδικά διάστημα στο Αιγαίο και την Κύπρο, ενώ δεν θα πρέπει να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ο Ερντογάν (ο οποίος ετοιμάζεται να επιστρέψει και στην ηγεσία του ΑΚΡ στο έκτακτο συνέδριο που προκηρύχθηκε για τις 21 Μαΐου) να επιφυλάσσει και ακόμη πιο σοβαρές και δυσάρεστες… εκπλήξεις στους γείτονές του. Όσοι δε υπολογίζουν, σε μια τέτοια (απευκταία) περίπτωση, στην αμέριστη στήριξη της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, καλά θα κάνουν πρώτα να διαβάσουν για μία ακόμη φορά όλα τα παραπάνω…
«Δεν θα ανεχθούμε άλλα Ιμια…»
«Η Ελλάδα δεν αντέχει, αλλά και δεν θα επιτρέψει νέα Ιμια». Αυτή είναι η απάντηση που δίνουν κυβερνητικοί παράγοντες στις συνεχείς προκλήσεις των Τούρκων. Ειδικά μετά την ευθεία αμφισβήτηση, για πρώτη φορά, ελληνικού εδάφους και συγκεκριμένα του Αγαθονησίου. Η Αγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα και να «βαφτίσει» τουρκικές τις «γκρίζες» ζώνες στο Αιγαίο. Σχεδόν 20 βραχονησίδες ή μικρά νησάκια έχουν μπει στο στόχαστρο των Τούρκων θέλοντας να παγιδεύσουν την Αθήνα σε μια ατέρμονη συζήτηση για θέματα που δεν πρέπει καν να ανοίξουν. «Είναι αδιανόητο να χαρακτηρίζουν τουρκικό έδαφος το Αγαθονήσι όπου ζουν μόνον Ελληνες», τονίζουν από την κυβέρνηση, η οποία αποφάσισε να καταγγείλει στα διεθνή φόρα την προκλητική συμπεριφορά της κυβέρνησης Ερντογάν. Η συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ την περασμένη Τετάρτη επιβεβαίωσε τον συναγερμό στον οποίο βρίσκονται τόσο η κυβέρνηση όσο και οι Ενοπλες Δυνάμεις. Στο Μαξίμου συζήτησαν τις προκλήσεις των Τούρκων κι αν είναι σε θέση να στήσουν αυτή την περίοδο «θερμό» επεισόδιο στο Αιγαίο ή και στην Κύπρο με αφορμή τη δέσμευση τεράστιων περιοχών μέχρι τις 3 Μαΐου για ναυτικές ασκήσεις. Κυβερνητικοί παράγοντες επισημαίνουν ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να διατηρεί την ψυχραιμία της στις προκλήσεις στο Αιγαίο αλλά και στις παραβιάσεις που γίνονται καθημερινά. Ωστόσο, τονίζουν ότι δεν πρόκειται να αφήσουν κανέναν να αμφισβητήσει κυριαρχικά δικαιώματα. Το σκηνικό των προκλήσεων, πάντως, συνεχίζεται και χθες σειρά πήρε το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών. Με ανακοίνωσή του επιτίθεται στον Π. Καμμένο λέγοντας μάλιστα ότι η Τουρκία σέβεται το Διεθνές Δίκαιο και ότι ο Ελληνας υπουργός Αμυνας απειλεί την ειρήνη και την ηρεμία στο Αιγαίο.
«Είναι απαράδεκτες οι κινήσεις του Έλληνα υπουργού Άμυνας προς την κατεύθυνση της διάλυσης των προσπαθειών μεταξύ των δύο χωρών για την ενίσχυση της καλής γειτονίας, των σχέσεων φιλίας και συνεργασίας και τονίζουμε για άλλη μια φορά ότι πρέπει να δοθεί τέλος σε αυτές τις ενέργειες». Νωρίτερα η ανακοίνωση του ελληνικού υπουργείο Εξωτερικών είχε καταδικάσει κατηγορηματικά τη «συνεχιζόμενη αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας που προβαίνει σε προκλητικές δηλώσεις αμφισβήτησης των διεθνών αναγνωρισμένων συνόρων, όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί ιστορικά και κατοχυρωθεί από το Διεθνές Δίκαιο τον προηγούμενο αιώνα».
