Γράφει ο Νικόλας Μαξίμ (Nicolas Maxime)
Αν υπάρχει σήμερα μια χώρα που απεικονίζει, σε σημείο καρικατούρας, αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε την τελική φάση της παρακμής της Δύσης, αυτή είναι οι ΗΠΑ. Λαμβάνοντας υπόψη την πολιτική εκμετάλλευση των πρόσφατων γεγονότων – τη τραγική δολοφονία της Ιρίνα Ζαρούτσκα ή τη δολοφονία του Χριστιανού συντηρητικού Τσάρλι Κερκ – και την επακόλουθη ακραία πόλωση μεταξύ δύο ασυμβίβαστων στρατοπέδων, κάθε ημέρα που περνάει, φαίνεται να συμβάλλει στην κατάρρευση της κορυφαίας δύναμης του κόσμου, η οποία πλέον μπορεί μόνο να επιδεικνύει τους δικούς της επιθανάτιους σπασμούς της.
Στην περίπτωση της δολοφονίας της Ιρίνα Ζαρούτσκα, το προφίλ του δολοφόνου, ενός Αφροαμερικανού που πάσχει από σχιζοφρένεια, καταδεικνύει την αποτυχία ενός συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, που αφήνει εκατοντάδες χιλιάδες άστεγους χωρίς ιατρική περίθαλψη και τους εκθέτει στο έλεος των οπιούχων και της βίας στους δρόμους. Οι ΗΠΑ είναι η πλουσιότερη χώρα του κόσμου, ωστόσο ανέχεται την περιθωριοποίηση και την κατάρρευση ολόκληρων τμημάτων του πληθυσμού της, με αποτέλεσμα οι ψυχικά ασθενείς να γίνονται πιθανός κίνδυνος για τους άλλους.
Ο δολοφόνος του Τσάρλι Κερκ, Τάιλερ Ρόμπινσον, θα ήταν το ακριβώς αντίθετο. Ο 22χρονος προέρχεται από μια λευκή μορμονική οικογένεια και μπορεί να χαρακτηριστεί ως ο ιδανικός γαμπρός. Η πορεία της ζωής του αντικατοπτρίζει την κοινωνική και ηθική κατάρρευση μιας χώρας, στην οποία η συλλογική απομόνωση και ο αποπροσανατολισμός οδηγούν τους νέους στη δολοφονική βία. Από το Μπόουλινγκ για το Κολουμπάιν μέχρι την πρόσφατη μαζική δολοφονία σε ένα σχολείο στη Μινεσότα, δεν περνάει ούτε ένας χρόνος χωρίς να συμβεί μια μαζική δολοφονία στις ΗΠΑ, στην οποία εμπλέκονται νέοι άνθρωποι, μερικές φορές ακόμη και έφηβοι.
Η δεξιά που υποστηρίζει τον Τραμπ εκμεταλλεύτηκε αμέσως αυτές τις δολοφονίες για να τις χρησιμοποιήσει ως απόδειξη μιας αριστερής συνωμοσίας εναντίον εναντίον της λευκής, χριστιανικής Αμερικής, ενώ ορισμένοι “προοδευτικοί” ακτιβιστές χάρηκαν & πανηγύρισαν με την είδηση του θανάτου του Τσάρλι Κερκ. Η συζήτηση δεν είναι πλέον δυνατή όταν τα πτώματα εργαλειοποιούνται για ιδεολογικούς λόγους.
Στην δυστοπική ταινία “Ο Εμφύλιος Πόλεμος” (Civil War) 2024, ο σεναριογράφος & σκηνοθέτης Alex Garland, φαντάζεται έναν εμφύλιο πόλεμο στις ΗΠΑ, στο εγγύς μέλλον, στον οποίο το μίσος που ξεχειλίζει και το ξεκαθάρισμα των λογαριασμών ανατρέπουν την εκπολιτιστική διαδικασία που περιγράφει ο Νόρμπερτ Έλιας. Όσοι έχουν δει την ταινία θα θυμούνται εκείνη την τρομακτική σκηνή στην οποία ο ο στρατιώτης της πολιτοφυλακής ρωτάει: «Τι είδους Αμερικανός είσαι;» πριν αναλάβει δράση. Ίσως η πραγματικότητα να ξεπερνάει την μυθοπλασία, γιατί αυτό που έδειξε – μια Αμερική που είναι ανίκανη να ξεπεράσει την πόλωσή της, στην οποία η κάθε πλευρά ζει με τη φαντασίωση ότι θα εξαλείψει την εχθρική αντίπαλη παράταξη – γίνεται σήμερα ζωντανη πραγματικότητα μπροστά στα μάτια μας.
Για να το κατανοήσουμε αυτή την διαδικασία, θα πρέπει να στραφούμε στον Γαλλοαμερικανό φιλόσοφο René Girard (1923 –2015), ο οποίος κατανόησε αυτόν τον μηχανισμό στο βιβλίο του “H Βία & Ιερότητα” (1972). Τον επεξηγεί & τον απεικονίζει με βάση το μιμητικό πόθο, σύμφωνα με τον οποίο πάντα ποθούμε αυτό που ποθεί ο άλλος, κάτι που οδηγεί στη βία.
Αυτό οδηγεί σε μια κρίση θυμάτων όταν ξεσπά μια γενικευμένη κοινωνική σύγκρουση. Για να διατηρήσει τη συνοχή της, η κοινωνία εστιάζει το μίσος της σε ένα μόνο θύμα, τον αποδιοπομπαίο τράγο, τον οποίο κατηγορεί ότι ενσαρκώνει όλο το κακό. Στην περίπτωση των ΗΠΑ, κάθε πλευρά ανακηρύσσει τον αντίπαλό της ως τον απόλυτο εχθρό. Για τους υποστηρικτές του Τραμπ, η δολοφονία του Τσάρλι Κερκ γίνεται η απόδειξη ότι η αριστερά είναι έτοιμη να κάνει τα πάντα για να καταστρέψει τη λευκή, χριστιανική Αμερική. Αντίστροφα, ένα μέρος της αριστεράς βλέπει στον θάνατο του Κερκ, τον θάνατο ενός εχθρού των “προοδευτικών” ιδεών. Αντί να ηρεμήσει την κοινωνία, αυτό το δράμα έχει γίνει θύμα ενός αδιέξοδου μίσους, για το οποίο η κάθε πλευρά είναι πεπεισμένη ότι είναι εχθρός του κακού.
Μια κοινωνία που είναι παραδομένη εντελώς στο έλεος του μηδενισμού και στους εσωτερικούς της κοινωνικούς δαίμονες της – της κοινωνικής δυστυχίας & εξαθλίωσης, των ναρκωτικών, της βίας & του αποπροσανατολισμού – τα οποία απέτυχαν να επιλύσουν οι πολιτικές ηγεσίες, μετατρέποντάς την σε μία χώρα όπου βασιλεύει το χρήμα, η ηθική παρακμή των ΗΠΑ έχει προχωρήσει τόσο πολύ που η χώρα βρίσκεται στο δρόμο της προβλεπόμενης & προαναγγελθείσας αυτοκαταστροφής της. Προς το παρόν, πρόκειται μόνο για μεμονωμένες εστίς φωτιάς, άγριες σπίθες που φουντώνουν εδώ κι εκεί. Αλλά θα έρθει η ημέρα που οι φλόγες θα φουντώσουν και η βίαιη αντιπαράθεση μεταξύ των δύο στρατοπέδων θα είναι οριστική.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η Αμερική θα καταρρεύσει, αλλά το πότε.
