Τι πραγματικά ζητούν από τον Ελληνορθόδοξο λαό οι πολιτικοί που επικαλούνται την πίστη; Αν οι πολιτικές τους πράξεις ακολουθούν μια σουρεαλιστική διαφορετική κατεύθυνση;
Τι ακριβώς ζητούν από τον Ελληνορθόδοξο λαό οι πολιτικοί όλων των αποχρώσεων που ψήφισαν ως νόμο του Ελληνορθόδοξου Κράτους, τον “γάμο και την τεκνοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια”, αλλά συνεχίζουν και εξακολουθούν να εμφανίζονται δημοσίως με θρησκευτικές αναφορές, να συμμετέχουν σε εκκλησιαστικές εκδηλώσεις και να επικαλούνται την Ορθοδοξία, αναζητώντας άραγε τι, την συναίνεση, εμπιστοσύνη και την ψήφο των ορθοδόξων πιστών; Δεν είναι παράνοια;
Μήπως πρόκειται για ένα πολιτικό θέατρο σκιών, με θρησκευτικό σκηνικό και πρωταγωνιστές που εμφανίζονται ως υπερασπιστές της πίστης, ανάλογα με τις επικοινωνιακές και εκλογικές τους ανάγκες; Το ερώτημα δεν αφορά μόνο την νομοκανονική διαφωνία που απορρέει από το ελληνορθόδοξο κανονικό δίκαιο, αλλά κυρίως από την πολιτική αξιοπιστία και τη συνέπεια μεταξύ δημόσιου λόγου και πράξεων.
Το Σύνταγμα και η Ορθόδοξη παράδοση μας. Το Προοίμιο του Συντάγματος της Ελλάδας αρχίζει με την ιερή επίκληση: «Εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος». Παράλληλα, το άρθρο 3 παρ. 1 ορίζει ως επικρατούσα θρησκεία στην Ελλάδα τη θρησκεία της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού.
Οι συνταγματικές αυτές αναφορές αποτελούν μέρος της ζωντανής και ιστορικής και θεσμικής ταυτότητας της Ελληνορθόδοξης Πολιτείας. Δεν επιβάλλουν την συγκεκριμένη πίστη στους Έλληνες πολίτες, ούτε καταργούν τη θρησκευτική ελευθερία, την οποία προστατεύει το άρθρο 13. Δεν μπορούν, όμως, να αντιμετωπίζονται ως απλά παρελθοντικά διακοσμητικά στοιχεία, τα οποία επιστρατεύονται, μόνο, όταν εξυπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες της καθημερινότητας. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι και παραμένει εάν όσοι επικαλούνται δημοσίως την Ορθοδοξία, αν σέβονται πραγματικά τη σημασία της, ως ορίζουν οι ιεροί κανόνες ή εάν την αντιμετωπίζουν ως θεατρικό και ψηφοθηρικό μέσο προσέγγισης του ορθοδόξου θρησκευόμενου εκλογικού σώματος.
Ο ορθόδοξος θρησκευτικός όρκος και η θεσμική ευθύνη. Ιδιαίτερη σημασία έχει το άρθρο 59 του Συντάγματος, που προβλέπει τον όρκο των βουλευτών: «Ορκίζομαι στο όνομα της Αγίας και Ομοούσιας και Αδιαίρετης Τριάδας να είμαι πιστός στην Πατρίδα και το δημοκρατικό πολίτευμα, να υπακούω στο Σύνταγμα και τους νόμους και να εκπληρώνω ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου». Αντίστοιχα, το άρθρο 33 παρ. 2 καθορίζει τον όρκο του Προέδρου της Δημοκρατίας, με τη αυστηρή δέσμευση για την τήρηση του Συντάγματος και των νόμων.
Ο όρκος δεν είναι μια απλή ευχολογική τάξη και μία τελετουργική διαδικασία ρουτίνας, ούτε μια φωτογραφική στιγμή ανάληψης υψηλού δημοσίου αξιώματος. Συναποτελεί υψίστη ηθική, θεσμική, δέσμευση, ευθύνη, ευσυνειδησία και σίγουρα Νομοκανονική Συνέπεια στους Ιερούς Κανόνες. Το προτείνω τακτικά θα πρέπει να μάθουν σε ταχύρυθμα μαθήματα της επιμόρφωσης, οι Αξιωματούχοι μας, το Κανονικό Δίκαιο, στο οποίο δίνουν Όρκο, με προγράμματα της Διοικούσας Ελλαδικής Εκκλησίας!
Επίσης το άρθρο 60 κατοχυρώνει και την ελευθερία γνώμης και ψήφου των βουλευτών, κατά συνείδηση. Συνεπώς, η ψήφιση ενός νόμου που θα αντίκειται στις θέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας δεν συνιστά αυτομάτως και παραβίαση του Ελληνικού Συντάγματος ή του βουλευτικού όρκου. Δεν αναιρεί, όμως, το δικαίωμα των ορθοδόξων πολιτών, να αξιολογούν την πολιτική συνέπεια και την ηθική και ειλικρίνεια, των πολιτικών εκπροσώπων τους και των υπ’ αυτών διορισμένων αξιωματούχων.
Η αληθινή αγάπη δεν σημαίνει σιωπή, γιατί ο σιωπών δοκείν συναινείν. Ακούγεται το λαϊκό γνωστό επιχείρημα: «Δεν πειράζει, ας έχουμε αγάπη». Ασφαλώς, η αληθινή αγάπη αποτελεί θεμελιώδη ορθόδοξη χριστιανική αρχή. Όμως η Ορθόδοξη αγάπη δεν σημαίνει κατάργηση της αλήθειας της πίστης, της ευθύνης, της διάκρισης και της συνείδησης. Άλλο η αγάπη προς τον άνθρωπο και κάθε συνάνθρωπο και άλλο η άκριτη αποδοχή, κάθε πολιτικής πράξης των αξιωματούχων του δημοσίου, που ορκίστηκαν να φυλάττουν Θερμοπύλες της πίστης, της παράδοσης, της Πολιτείας. Δεν μπορεί η αγάπη να μετατρέπεται σε κοινωνικό άλλοθι, για το βόλεμα, για το προσωπικό συμφέρον, τη θεσμική εξάρτηση και την υποτέλεια. Ούτε είναι δυνατόν να θεωρείται από τον ψηφοφόρο, ελληνορθόδοξο λαό, ως αδιάφορο, το τι ψηφίζει κάποιος, ποιες αξίες υπερασπίζεται και ποιες πολιτικές επιλέγει, όταν ταυτόχρονα ζητά να αναγνωρίζεται ως ο πολιτικός και ο αξιωματούχος και εκφραστής της Ορθοδοξίας.
Είναι επίσης προβληματικό όταν η δημόσια θρησκευτική παρουσία περιορίζεται σε φωτογραφίες, τελετές και συμβολικές χειρονομίες. Ακόμη και ο τρόπος με τον οποίο ορισμένοι κάνουν Ανορθόδοξα τον Σταυρό τους, γίνεται αντικείμενο σχολιασμού, όχι ως κριτήριο προσωπικής πίστης, αλλά ως σύμβολο μιας δημόσιας ευλάβειας που ενδέχεται να λειτουργεί περισσότερο πολιτικά, επικοινωνιακά, παρά βιωματικά και ηθικά.
Η Ορθοδοξία δεν είναι πολιτικό σκηνικό. Η Εκκλησία δεν είναι πολιτικό παράρτημα, ούτε πεδίο και μηχανισμός νομιμοποίησης της εκάστοτε εξουσίας! Έχει δικαίωμα και ευθύνη να διατυπώνει ελεύθερα την νομοκανονική και ηθική της διδασκαλία, σύμφωνα με το Κανονικό Δίκαιο. Αντίστοιχα, η Πολιτεία οφείλει να σέβεται σε όλους, τη θρησκευτική ελευθερία και τη συνταγματική τάξη. Ο Ελληνορθόδοξος πολίτης δεν είναι ένα εκλογικό ακροατήριο, που πρέπει να συγκινείται από τις θρησκευτικές τελετές και παρουσίες των αξιωματούχων ή πολιτικών. Έχει δικαίωμα να γνωρίζει τις πολιτικές θέσεις των εκπροσώπων του, που ψηφίζει και να απαιτεί ειλικρίνεια, διαφάνεια και συνέπεια.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ένας πολιτικός κάνει σωστά τον Σταυρό του μπροστά στις κάμερες, που απ’ το σπίτι του να έχει μάθει να κάνει σωστά τον Ελληνορθόδοξο Σταυρό του. Αλλά είναι και ηθικό το θέμα, αν αναλαμβάνει την ευθύνη των πολιτικών επιλογών του και αν έχει το θάρρος να μην χρησιμοποιεί την Ορθοδοξία ως πολιτικό προσωπείο ή μάσκα. Το Προοίμιο του Συντάγματος υπενθυμίζει σε όλους τους αξιωματούχους, την ζωντανή ιστορική μας παράδοση. Το άρθρο 3 αποτυπώνει τη θεσμική σχέση με την Ορθόδοξη Εκκλησία. Ο θρησκευτικός όρκος υπενθυμίζει την ευθύνη όσων αναλαμβάνουν δημόσια αξιώματα.
Η Δημοκρατία απαιτεί λογοδοσία και η Ορθοδοξία συνέπεια. Οι σκιές μπορεί να εντυπωσιάζουν το κοινό, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την αλήθεια, ούτε την αλήθεια τής ορθής πίστης. Η Ορθοδοξία δεν χρειάζεται πολιτικούς ηθοποιούς και πολιτικούς Κλόουν που έχει λήξει η θητεία τους, ούτε εκκλησιαστικά σκηνικά. Χρειάζεται ειλικρίνεια, συνείδηση και παρρησία, δίχως αυτά το αύριο θα είναι άδηλο.
Academician Professor ALEXIOS P.PANAGOPOULOS (DDDr. Dr.Habil.)
Academician EASA – European Academy of Sciences & Arts (Salzburg – Austria, from 5.6.2024).
Academician MCA – International Slavic Academy oF Sciences, Culture, Education & Arts (Moscow – 7 Slavic Countries, from 26.12.2018).
Academician IEAI – International Ethical Academy of India, from 6/2024.
Professor of Political Sciences & Law, Department
Phd Political Sciences.
Phd Bioethics Biopsychology Medical Anthropology.
Phd Theology Religion.
Diploma Dr. Habilitation of Law.
Post-Doc’s in Law University of Belgrade.
Post-Doc in Theology Religion University of Munchen.
Post-Doc in Bioethics University of Patras.
Degree of Law/Lawyer, Degree of Theology,
Degree of History/Philology, Degree of Music.
Scholar DAAD, ΙΚΥ, etc.
Director EPLO for BiH and MNE.
Author, Poet.
Candidate for Nobel Peace Prize 2025.
Member Ciesart, Camara Internacional de Escritores y Artistas – Spain.
Member World Association of Jurists (WJA), Washington, USA.
Member Club of Rome – SC.
https://orcid.org/0009-0008-9304-4040
https://ftb.academia.edu/AlexiosPanagopoulos/Papers
https://scholar.google.com/scholar?hl=el&as_sdt=0%2C5&q=aleksios+panagopoulos&btnG=
https://www.biblionet.gr/ Παναγόπουλος, Αλέξιος Π.
