Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου
Θεολόγου- συγγραφέως
Εν Θεσσαλονίκη τη 25η Αυγούστου 2026
Όπως είναι γνωστό, πριν από δέκα χρόνια πραγματοποιήθηκε στο Κολυμπάρι της Κρήτης η ψευδοσύνοδος της Κρήτης, (16 έως 27 Ιουνίου 2016). Η πραγματοποίησή της υπήρξε ένα κατ’ εξοχήν τραγικό και συγκλονιστικό εκκλησιαστικό γεγονός με ανυπολόγιστες συνέπειες για την παγκόσμια Ορθοδοξία. Ένα γεγονός, που σήμανε τον θρίαμβο της παναιρέσεως του Οικουμενισμού και γέμισε με απερίγραπτη θλίψη την θριαμβεύουσα και τη στρατευομένη Εκκλησία του Χριστού. Ένα γεγονός, που προκάλεσε το πλέον οδυνηρό πλήγμα στο σώμα της Εκκλησίας, διότι επέφερε σχίσμα πανορθοδόξων διαστάσεων, πάνω στο οποίο, στη συνέχεια, μετά από δύο χρόνια, προσετέθη νέο σχίσμα που ήταν συνέχεια και συνέπεια του προηγουμένου. Πρόκειται για το σχίσμα εξ’ αιτίας της αποδόσεως αντικανονικής Αυτοκεφαλίας σε ομάδα καθηρημένων, αχειροτονήτων, ή και αυτοχειροτονήτων, δήθεν κληρικών της Ουκρανίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Με την ευκαιρία, λοιπόν, αυτής της θλιβερής επετείου θεωρήσαμε αναγκαίο να προχωρήσουμε σε σειρά δημοσιεύσεων με θέμα την ψευδοσύνοδο, με περισσότερες λεπτομέρειες αυτή τη φορά, που θα αποτελέσουν τρόπον τινά μια απάντηση στις Ημερίδες και στα Συνέδρια που θα διοργανώσουν, είτε το Οικουμενικό Πατριαρχείο, είτε, πολύ πιθανόν και η Εκκλησία της Ελλάδος. Σκοπός των δημοσιεύσεων είναι η ενημέρωση γύρω από αυτήν ακόμη και των πλέον απλοϊκών μελών της Εκκλησίας, που δεν διαθέτουν θεολογικές γνώσεις, έτσι ώστε να είναι εις θέσιν να αντικρούουν τα επιχειρήματα των οικουμενιστών και να στηρίζουν τους αμφιταλαντευόμενους και ολιγόπιστους εν Χριστώ αδελφούς. Τις δημοσιεύσεις αναπτύσσουμε επί τη βάσει παλαιότερης εργασίας μας με τίτλο: «Η ‘Σύνοδος’ της Κρήτης, (2016)», με υπότιτλο: «Προπαρασκευή, Συγκρότηση, Αποφάσεις, Συνέπειες».
***
Μέρος πρώτον
Σε δύο προηγούμενες ομιλίες μας αναφερθήκαμε στο στάδιο της προετοιμασίας και στην όλη προπαρασκευαστική διαδικασία για την πραγματοποίηση της ψευδοσυνόδου. Ερχόμαστε τώρα να αναφερθούμε στο επόμενο στάδιο, αυτό της συγκροτήσεώς της. Τις πρώτες προσπάθειες συγκροτήσεως της ψευδοσυνόδου συναντούμε στις δύο Σύναξεις των Προκαθημένων, τον Μάρτιο του 2014 και τον Ιανουάριο του 2016 στην Κωνσταντινούπολη. Ειδικότερα η Σύναξη των Προκαθημένων του Ιανουαρίου του 2016 ανέλαβε να συντάξει και τον «Κανονισμό»
Λειτουργίας της και να συγκροτήσει την Πανορθόδοξη Γραμματεία της. Ο Κανονισμός μας πληροφορεί για τη δομή λειτουργίας της, δηλαδή με ποιο τρόπο λειτούργησε αυτή η ψευδοσύνοδος. Ένα σύντομο κριτικό σχολιασμό του «Κανονισμού» παραθέτουμε παρακάτω.
Μεγάλο ενδιαφέρον έχει στη φάση αυτή της συγκροτήσεως ένα πολύ σημαντικό γεγονός, η μη συμμετοχή δηλαδή στην ψευδοσύνοδο τεσσάρων Τοπικών Εκκλησιών. Κατά θεία πρόνοια ολίγες ημέρες προ της συγκλήσεώς της οι Τοπικές Εκκλησίες της Αντιόχειας, της Ρωσίας, της Βουλγαρίας και της Γεωργίας, απεφάσισαν τελικά να μη συμμετάσχουν. Με πολύ συνοπτικό τρόπο παραθέτουμε στη συνέχεια αποσπάσματα από τα συνοδικά ανακοινωθέντα των τεσσάρων αυτών Εκκλησιών, στα οποία οι εν λόγω Εκκλησίες αιτιολογούν τους λόγους, για τους οποίους δεν θα συμετάσχουν στην ψευδοσύνοδο.
Η Εκκλησία της Αντιόχειας στο Συνοδικό Ανακοινωθέν της 6ης Ιουνίου 2016 γράφει μεταξύ άλλων: «Η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου Αντιοχείας ομοφώνως αποφάσισε να μη συμμετάσχει το Πατριαρχείο Αντιοχείας στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο μέχρι να διαλυθούν όλοι οι λόγοι που εμποδίζουν τη συμμετοχή στη Θεία Ευχαριστία κατά τη διάρκεια της Συνόδου, όταν βρεθεί μια οριστική λύση σχετικά με την εισπήδηση του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων στα όρια του Πατριαρχείου Αντιοχείας, η οποία οδήγησε σε διακοπή κοινωνίας με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων». Κατά παρόμοιο τρόπο και η Εκκλησία της Βουλγαρίας με συνοδική απόφασή της την 1η Ιουνίου 2016 ζήτησε την αναβολή της συνόδου της Κρήτης, προκειμένου να μελετηθούν καλύτερα τα προσυνοδικά κείμενα και να γίνουν οι απαιτούμενες διορθώσεις. Σε περίπτωση μη αναβολής της Συνόδου αποφάσισε να μην συμμετάσχει σ’ αυτήν.
Στις 10 Ιουνίου 2016 η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Γεωργίας με Συνοδικό Ανακοινωθέν της εδήλωσε ότι «Σήμερον ευρισκόμεθα ενώπιον του γεγονότος ότι η ομόνοια δεν έχει εισέτι επιτευχθή, ενώ ο στόχος της συγκλήσεως της Συνόδου ήτο και είναι η προβολή της ομοψυχίας των Ορθοδόξων. Όθεν η Εκκλησία της Γεωργίας, ως και άλλαι Εκκλησίαι, ζητούμεν να αναβληθή η Σύνοδος, έως ότου επιτευχθή πλήρης ομόνοια. Ως εκ τούτου η Ιερά Σύνοδος απεφάνθη: Η Αντιπροσωπεία της Εκκλησίας της Γεωργίας να μη συμμετάσχη εις την προγραμματισθείσαν εις τας 17-26 Ιουνίου ε.ε. εις την Κρήτην Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον».
Τέλος η Ιερά Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας αφού έλαβε υπ’ όψη της την άρνηση συμμετοχής των τριών, ως άνω, Εκκλησιών όπως και το γεγονός ότι δεν πληρούται ο απαραίτητος όρος της ομοφωνίας που προβλέπεται από τον «Κανονισμό» λειτουργίας της, αποφάσισε με σχετικό ανακοινωθέν της να υποστηρίξει τις προτάσεις των Ορθοδόξων Εκκλησιών Αντιοχείας, Γεωργίας, και Βουλγαρίας περί αναβολής της Πανορθοδόξου Συνόδου και ότι σε περίπτωση κατά την οποία συγκληθεί η ψευδοσύνοδος παρά την αντίθετη γνώμη των τριών Εκκλησιών μετά λύπης ανακοινώνει την αδυναμία της συμμετοχής της.
Η Εκκλησία της Σερβίας βρέθηκε σε δίλημμα, σε έναν μεγάλο προβληματισμό, αν δηλαδή τελικά θα πρέπει να συμμετάσχει, ή όχι στην ψευδοσύνοδο. Ο Μητροπολίτης Μπάτσκας κ. Ειρηναίος, της Εκκλησίας της Σερβίας, έγραψε σε δημοσίευμά του μεταξύ άλλων: «Ας μη απατώμεθα, ή κρυπτώμεθα: το προβληματικό τούτο κείμενον, [«Σχέσεις Ορθοδόξου Εκκλησίας με τον λοιπόν χριστιανικόν κόσμον»], είναι η πρώτη και κυρία αιτία της αρνήσεως των τεσσάρων Ορθοδόξων Πατριαρχείων να συμμετάσχουν εις την Σύνοδον, ενώ η Εκκλησία της Σερβίας αμφιταλαντεύετο μέχρι τελευταίας στιγμής όσον αφορά εις την συμμετοχήν της, προσήλθε δε τελικώς διά δύο λόγους: εξ’ αγάπης προς την μαρτυρικήν μητέρα της Εκκλησίαν, την Εκκλησίαν της Κωνσταντινουπόλεως και επ’ ελπίδι ότι τα ασθενούντα και ελλείποντα της προπαρασκευαστικής περιόδου θα θεραπευθούν και θα αναπληρωθούν κατά τας εργασίας της Συνόδου».
Από τα παρά πάνω γίνεται φανερό ότι η απουσία των τεσσάρων Τοπικών Εκκλησιών οφειλόταν πρώτον μεν στην μη εξασφάλιση της ομοφωνίας όλων ανεξαιρέτως των τοπικών Εκκλησιών, που ετέθη ως απαραίτητος όρος για τη σύγκλησή της τόσο στη Σύναξη των Προκαθημένων του Ιανουαρίου του 2016, όσο και στον «Κανονισμό» Λειτουργίας της. Και εν συνεχεία στην επισήμανση πολλών αντιπατερικών και αντορθοδόξων θέσεων των προσυνοδικών κειμένων, που είχαν ψηφισθεί στις Προσυνοδικές Πανορθόδοξες Διασκέψεις. Όπως δε ήταν επόμενο, τήρησαν απορριπτική στάση απέναντι στις αποφάσεις της. Ωστόσο η μη συμμετοχή των εν λόγω τεσσάρων Τοπικών Εκκλησιών, που εκπροσωπούν τα 2/3 περίπου της παγκοσμίου Ορθοδοξίας από πλευράς πληθυσμού, έφερε και ένα θετικό και παρήγορο αποτέλεσμα. Το γεγονός δηλαδή ότι ακριβώς αυτή η μη συμμετοχή αποτέλεσε το πρώτο μεγάλο και καίριο πλήγμα κατά του πανορθοδόξου κύρους της ψευδοσυνόδου και την απαρχή, (καθώς ελπίζουμε), μιάς μελλοντικής αναθεωρήσεως των κακοδόξων αποφάσεών της.
Παρέμβαση του αγίου Όρους.
Εν τω μεταξύ το άγιον Όρος αποφασίζει με παρέμβασή του να δώσει τη δική του μαρτυρία για την μέλλουσα να συγκληθεί ψευδοσύνοδο. Οι αγιορείτες Πατέρες συγκάλεσαν στις 25 Μαΐου 2016 έκτακτη Διπλή Σύναξη των Ηγουμένων και Αντιπροσώπων των 20 Ιερών Μονών του Αγίου Όρους, στην οποία απεφάσισαν να στείλουν εκτενή επιστολή προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο. Στην επιστολή αυτή εκφράζουν τους προβληματισμούς και τις αντιρρήσεις των για τα προσυνοδικά κείμενα που πρόκειται να συζητηθούν. Στην επιστολή τονίζεται ότι ο όρος «Εκκλησία» δεν μπορεί να αποδίδεται στους ετερόδοξους. Επίσης εκφράζεται η αντίθεση του Αγίου Όρους για τις συμπροσευχές και τις λειτουργικές πράξεις με τους ετερόδοξους. Τονίζεται επίσης ότι ο «έσχατος κριτής» για θέματα πίστεως είναι η συνείδηση του πληρώματος της Εκκλησίας, που μπορεί να εκφράζουν ακόμα και μεμονωμένα πρόσωπα και όχι μόνο οι Σύνοδοι, όπως γράφεται στο 6ο προσυνοδικό κείμενο. Ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός ανέτρεψε μόνος του τις αποφάσεις της Συνόδου Φερράρας-Φλωρεντίας. Είναι ακόμη αναγκαία η αναγνώριση ως Οικουμενικών των Συνόδων επί Μεγάλου Φωτίου και αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, που έδωσαν απάντηση σε όλες τις κακοδοξίες του Παπισμού, (φιλιόκβε, παπικό πρωτείο κλπ.). Μόνο σοβαρές αλλαγές στα κείμενα της Πανορθόδοξης μπορούν να αναπαύσουν όλους τους Ορθοδόξους. Διαφορετικά, μπορεί η Σύνοδος να γίνει αφορμή για νέα σχίσματα.
Κριτικοί σχολιασμοί επί του «Κανονισμού» λειτουργίας της ψευδοσυνόδου.
Στην μεγάλη Θεολογική – Επιστημονική Ημερίδα, που πραγματοποιήθηκε στις 23 Μαρτίου 2016 στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας Πειραιώς συναντούμε διεξοδική μελέτη και κριτική αξιολόγηση των επί μέρους άρθρων του «Κανονισμού». Μια απλή αντιπαραβολή του με τον τρόπο συγκροτήσεως και λειτουργίας προγενεστέρων Ορθοδόξων Συνόδων, Οικουμενικών και Τοπικών, είναι αρκετή για να μας οδηγήσει στο συμπέρασμα, ότι ο «Κανονισμός» αυτός αφίσταται ουσιωδώς από πολλές απόψεις από την Συνοδική και Κανονική μας Παράδοση. Πιο συγκεκριμένα:
1.Υπάρχει μεγάλο έλλειμμα Συνοδικότητος. Η μη συμμετοχή όλων των επισκόπων στην μέλλουσα να συγκληθεί Σύνοδο, αλλά μόνον εικοσιτεσσάρων από κάθε Τοπική Αυτοκέφαλη Εκκλησία, είναι ξένη προς την Κανονική και Συνοδική μας Παράδοση. Επίσης ο μη χαρακτηρισμός της ως Οικουμενικής, με τον απαράδεκτο ισχυρισμό, ότι δεν μπορούν να συμμετάσχουν σ’ αυτήν οι «χριστιανοί της Δύσεως» έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τους αγίους Πατέρες, οι οποίοι συγκροτούσαν τις Άγιες Συνόδους ερήμην των αιρετικών. Αλλά ούτε και Πανορθόδοξος μπορεί να αποκληθεί, διότι προφανώς αποκλείεται η συμμετοχή όλων των Ορθοδόξων Επισκόπων.
- Αμάρτυρο στην Εκκλησιαστική και Κανονική μας Παράδοση, και γι’ αυτό απαράδεκτο, είναι το σχήμα: μία ψήφος-μία Εκκλησία, με απαραίτητη την ομοφωνία όλων των Τοπικών Εκκλησιών. Ο κάθε επίσκοπος δικαιούται να έχει ιδική του ψήφο και στις αποφάσεις των μη δογματικών θεμάτων να ισχύσει η αρχή: «η ψήφος των πλειόνων κρατείτω».
- Εξ’ ίσου αμάρτυρο επίσης είναι το να προαποφασίζονται τα θέματα και ο τρόπος οργανώσεως της Συνόδου χωρίς το κυρίαρχο σώμα των κατά τόπους Ιεραρχιών των Τοπικών Εκκλησιών να έχει εκφράσει συνοδικώς την επί των θεμάτων αυτών τοποθέτησή των.
- Η ιστορία των Οικουμενικών Συνόδων, μας βεβαιώνει ότι αυτέςσυνεκαλούντο κάθε φορά που κάποια αίρεση απειλούσε την αγιοπνευματική εμπειρία της εκκλησιαστικής αλήθειας και την έκφρασή της από το εκκλησιαστικό σώμα. Αντίθετα, η μέλλουσα να συνέλθει Σύνοδος συγκαλείται όχι για να οριοθετήσει την πίστη έναντι της αιρέσεως, αλλά για να παράσχει θεσμική αναγνώριση και νομιμοποίηση της παναιρέσεως του Οικουμενισμού.
Η παρουσία και ο ρόλος της αμερικανικής κυβερνήσεως στη συγκρότηση της ψευδοσυνόδου.
Πριν να κλείσουμε την ενότητα αυτή θεωρούμε αναγκαίο να προσθέσουμε ότι η ψευδοσύνοδος βρισκόταν υπό τον απόλυτο αμερικανικό έλεγχο με την παρουσία αμερικανών πρακτόρων, που βρίσκονταν σε διαρκή επιχειρησιακή ετοιμότητα, με δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, τύπου C.I.A., και βέβαια με την παρουσία της κ. Ελισάβετ Προδρόμου, η οποία υπό την ιδιότητά της ως σύμβουλος στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας των Η.Π.Α., το υπουργείο Άμυνας και άλλους διεθνείς οργανισμούς, υπήρξε η κυρία εκπρόσωπος της αμερικανικής κυβερνήσεως στην ψευδοσύνοδο. Σύμφωνα με την ειδησεογραφία: «Η τοπική κοινωνία είναι διχασμένη. Άλλοι είναι ενήμεροι για τα όσα γίνονται στην περιοχή τους και άλλοι, έχουν πλήρη άγνοια. Πολλοί δηλώνουν ενοχλημένοι από τα αυστηρά αστυνομικά μέτρα, που θυμίζουν Σικάγο, καθώς και τις υπέρογκες δαπάνες, οι οποίες είναι εμφανές ότι έχουν γίνει από τους Ελληνοαμερικάνους. Το γενικό διοργανωτικό πρόσταγμα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου δεν το έχουν ούτε Έλληνες, ούτε Κωνσταντινοπολίτες, αλλά Αμερικανοί και Ελληνοαμερικανοί….».
Μέρος δεύτερον
ΣΕΙΡΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΔΕΚΑ ΕΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΕΥΔΟΣΥΝΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ, (2016).
Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου
Θεολόγου- συγγραφέως
Εν Θεσσαλονίκη τη 27η Αυγούστου 2026
Μέρος δεύτερον
Ας έρθουμε τώρα στις αποφάσεις της Ψευδοσυνόδου, αλλά και στην κριτική που ασκήθηκε σ’ αυτές από τοπικές Εκκλησίες, συλλογικούς φορείς, κληρικούς και λαϊκούς. Στο σημείο αυτό σημειώνουμε παρενθετικά, ότι όλες οι δημοσιεύσεις μας έχουν συνοπτικό χαρακτήρα. Όσοι αναζητούν περισσότερες λεπτομέρειες, μπορούν να ανατρέξουν στην μνημονευθείσα στο πρώτο μέρος εργασία μας με τίτλο «Η ‘Σύνοδος’ της Κρήτης- Προπαρασκευή, συγκρότηση, αποφάσεις, συνέπειες». Εκεί θα βρουν και τις σχετικές παραπομπές προς τις πηγές, στις οποίες καταφύγαμε για την συγγραφή του βιβλίου.
Τα οκτώ συνοδικά κείμενα που παρήγαγε η Ψευδοσύνοδος
Οι αποφάσεις της Ψευδοσυνόδου συνοψίζονται στα οκτώ συνοδικά κείμενα τα οποία αυτή παρήγαγε, εκ των οποίων τα μεν έξι προετοιμάσθηκαν στις πανορθόδοξες Προσυνοδικές Διασκέψεις που προηγήθηκαν, ενώ τα υπόλοιπα δύο, η «Εγκύκλιος» και το «Μήνυμα», ολίγον προ της διεξαγωγής της. Τα εν λόγω κείμενα είναι διαποτισμένα σχεδόν εξ’ ολοκλήρου από την γνωστή οικουμενιστική ιδεολογία. Είναι γεμάτα από κακόδοξες θέσεις, από αποφάσεις που έρχονται σε αντίθεση με τους Ιερούς Κανόνες, ενώ παράλληλα συναντούμε σε πολλά σημεία αντιφάσεις, ασάφειες και διφορούμενες εκφράσεις, που επιδέχονται ετερόκλητες ερμηνείες. Ειδικότερα τα κείμενα «Εγκύκλιος» και «Μήνυμα» σε πολλά σημεία αλληλοεπικαλύπτονται. Τα κείμενα υπάρχουν στο διαδίκτυο και ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να τα διαβάσει. Προχωρούμε στη συνέχεια στο συνοπτικό σχολιασμό τους ξεκινώντας από τις τέσσερις Εκκλησίες που δεν συμμετείχαν στην ψευδοσύνοδο.
Η στάση των τεσσάρων Ορθοδόξων Εκκλησιών που δεν έλαβαν μέρος στην Ψευδοσύνοδο απέναντι στις αποφάσεις της.
Τα μέλη της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου Αντιοχείας στις 27 Ιουνίου 2016 απεφάσισαν μεταξύ άλλων: «Να θεωρήσουν την Συνάντηση της Κρήτης ως μια προκαταρκτική Συνέλευση της Πανορθοδόξου Μεγάλης Συνόδου, επομένως και να θεωρήσουν ότι τα έγγραφά της δεν είναι τελικά, αλλά ανοιχτά προς συζήτηση και προς τυχόν τροποποιήσεις, όταν συγκληθεί η Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας με την παρουσία και συμμετοχή όλων των Ορθοδόξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών».
Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ρωσίας συνήλθε στις 2 Δεκεμβρίου 2017, και απεφάσισε μεταξύ άλλων: «Η εν λόγω Σύνοδος, [της Κρήτης], δεν δύναται να θεωρείται πανορθόδοξη, ούτε και οι αποφάσεις της ως δεσμευτικές για όλο το Ορθόδοξο πλήρωμα, επειδή η μη εξασφάλιση της σύμφωνης γνώμης των ορισμένων κατά τόπους Αυτοκεφάλων Εκκλησιών για τη σύγκλησή της στις προκαθορισμένες ημερομηνίες παραβίασε την αρχή της ομοφωνίας….Η ανάλυση των κειμένων της εν Κρήτη Συνόδου…απέδειξε ότι ορισμένα εξ’ αυτών περιλαμβάνουν ασαφείς και διφορούμενες διατυπώσεις, κάτι το οποίο δεν επιτρέπει να τα θεωρούμε ως υποδειγματική έκφραση των αληθειών της Ορθοδόξου πίστεως και της Παραδόσεως της Εκκλησίας».
Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Βουλγαρίας με συνοδική απόφασή της την 15η Νοεμβρίου 2016, απεφάσισε μεταξύ άλλων: «Κατόπιν προσεκτικής μελέτης των κειμένων που υιοθετήθηκαν από την Σύνοδο της Κρήτης η Ιερά Σύνοδος έχει καταλήξει στο συμπέρασμα, ότι περιέχουν αποκλίσεις από την Ορθόδοξη Παράδοση, από την δογματική και Κανονική Παράδοση της Εκκλησίας και από το πνεύμα και το γράμμα των Οικουμενικών και Τοπικών Συνόδων».
Τέλος η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Γεωργίας με συνοδική απόφασή της στις 22 Δεκεμβρίου 2016 απεφάσισε μεταξύ άλλων: «Επειδή στην Σύνοδο της Κρήτης δεν συμμετείχαν τέσσερις Ορθόδοξες Εκκλησίες, η Σύνοδος δεν μπορεί να θεωρηθεί Καθολική… Επομένως οι αποφάσεις και τα κείμενα της Συνόδου της Κρήτης δεν είναι δεσμευτικά για την Εκκλησία….Είναι απαραίτητη η διόρθωση σε σημεία, ή και η πλήρης αντικατάσταση των κειμένων της Συνόδου της Κρήτης».
Η στάση του Άγίου Όρους απέναντι στις αποφάσεις της Ψευδοσυνόδου.
Στις 30 Ιουνίου 2017 η Ιερά Κοινότης του Αγίου Όρους δημοσίευσε κείμενο με τίτλο: «Μήνυµα του Αγίου Όρους περὶ της Αγίας και Μεγάλης εν Κρήτῃ Συνόδου», το οποίο εκφράζει την επίσημη στάση του Αγίου Όρους απέναντι στην Ψευδοσύνοδο. Οι περισσότερες Ιερές Μονές το ψήφισαν, ενώ πέντε μόνο, οι Ιερές Μονές Ξηροποτάμου, Γρηγορίου, Καρακάλου, Φιλοθέου και Κωνσταμονίτου, το απέρριψαν. Ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να το βρεί στο διαδίκτυο. Εδώ περιοριζόμαστε μόνο σε ένα σύντομο σχολιασμό του.
Το «Μήνυμα» απευθύνεται προς τον πιστό λαό του Θεού, «εξ’ αισθήµατος ευθύνης και σεβασµού προς την Αγίαν ηµών Εκκλησίαν και το πλήρωµα Αυτής». Όμως εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα κείμενο ξεκάρφωτο και άσχετο με προηγούμενα αγιορειτικά κείμενα. Με ένα κείμενο, που δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του αναγνώστη να πληροφορηθεί υπεύθυνα και ξεκάθαρα, ποιά είναι η φωνή του αγίου Όρους γύρω από την Ψευδοσύνοδο. Να μάθει, δηλαδή, ποιά απάντηση έχει να δώσει το Άγιον Όρος πάνω σε ορισμένα πολύ απλά και καυτά ερωτήματα: Τελικά τι ήταν αυτή Σύνοδος; Ήταν μια αληθινή Ορθόδοξη Σύνοδος, ή ψευδοσύνοδος; Έλαβε Ορθόδοξες αποφάσεις, ναι ή όχι; Μπορούμε να πούμε ότι η Ψευδοσύνοδος αποτελεί οργανική συνέχεια των προγενεστέρων Οικουμενικών Συνόδων; Μπορούμε να πούμε ότι οι συνοδικοί αρχιερείς εδογμάτισαν Ορθοδόξως και οι αποφάσεις των είναι καρπός θείου φωτισμού και εμπνεύσεως του αγίου Πνεύματος;
Σε τελική ανάλυση εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα κείμενο, το οποίο κινείται σε μια εντελώς άλλη ατμόσφαιρα, την ατμόσφαιρα της αναστάσεως, στην οποία συρράπτονται στοιχεία Εκκλησιολογίας, Σωτηριολογίας, Χριστολογίας και Εσχατολογίας. Ο συντάκτης με διπλωματικό τρόπο αποφεύγει να απαντήσει στα παρά πάνω απλά και καυτά ερωτήματα, ακριβώς γιατί, αν απαντήσει, είτε θα εξοργίσει το Φανάρι, είτε θα έρθει σε αντίθεση με προηγούμενα αγιορειτικά κείμενα, είτε τέλος θα έρθει σε κραυγαλέα αντίθεση με πλήθος μελετών και δημοσιεύσεων, που αποδεικνύουν τετραγωνικά, ότι η Σύνοδος αυτή δεν ήταν αληθινή Ορθόδοξη Σύνοδος, οπότε θα εξοργίσει τον πιστό λαό του Θεού.
Παρακάτω ο συντάκτης γράφει: «Διαρκώς παρατηρείται μια υποβόσκουσα ταραχή προκαλουμένη από αντιδράσεις κατά αποφάσεων της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου. Προτείνονται αποτειχίσεις και διακοπαί του μνημοσύνου των οικείων επισκόπων. Επειδή είμεθα αποδέκται αυτών των ανησυχιών και ευρισκόμενοι εντός της Εκκλησίας, απευθύνομεν προς όλους τον χαιρετισμόν του Αναστάντος Χριστού: Ειρήνη υμίν. Δεν υπάρχει λόγος ταραχής, εφ’ όσον ευρίσκεται μεθ’ ημών ο Αναστάς Κύριος». Κατά τον συντάκτη διαπιστώνονται μεν ταραχές και αντιδράσεις, ακόμη και αποτειχίσεις, αλλά αυτές δεν δικαιολογούνται, διότι βρισκόμαστε μέσα στην Εκκλησία και έχουμε μαζί μας τον Αναστάντα Κύριο. Ο συντάκτης αποφεύγει να αναφερθεί στην αιτία των αντιδράσεων και των αποτειχίσεων, ότι δηλαδή αυτές οφείλονται σε κακόδοξες αποφάσεις της Ψευδοσυνόδου, αλλά μ’ αυτές δεν θέλει επ’ ουδενί λόγω να καταπιαστεί. Γι’ αυτό και καταφεύγει στον Αναστάντα Κύριο, ο Οποίος καλείται να τον βγάλει από το αδιέξοδο. Δεν γνωρίζουν άραγε οι αγιορείτες Πατέρες, που υιοθέτησαν αυτό το κείμενο, ότι τότε μόνον «ευρισκόμεθα εντός της Εκκλησίας» και ο Αναστάς Κύριος βρίσκεται όντως μαζί μας, όταν εμείς κρατούμε την αλήθεια της πίστεως ανόθευτη και απαραχάρακτη και με θάρρος την ομολογούμε προς πάσαν κατεύθυνση, έτοιμοι να υποστούμε διωγμούς και θλίψεις; Δεν διάβασαν ποτέ τον λόγο του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, ότι «οι της του Χριστού Εκκλησίας, της αληθείας εισί και οι μη της αληθείας όντες ουδέ της του Χριστού Εκκλησίας εισί»; Δεν γνωρίζουν ότι σε καμιά περίπτωση δεν βρίσκεται ο Αναστάς Κύριος, εκεί όπου υπάρχει η αίρεση, εκεί όπου συγκροτούνται ψευδοσύνοδοι, εκεί όπου υπογράφονται κακόδοξες αποφάσεις, εκεί όπου υπάρχει συμπόρευση με την αίρεση, ή ένοχη σιωπή απέναντι στην αίρεση; Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς χαρακτηρίζει την αποσιώπηση των αληθειών της πίστεως προς ανατροπήν της πλάνης ως τρίτο είδος αθεΐας. Γράφει: «Τρίτον δε εστί είδος, [αθεΐας], ου πόρω της ανωτέρω πονηράς ξυνωρίδος, το παραιτείσθαι τι λέγειν των δεδογμένων περί Θεού…και το τας των ιερών πατέρων θεολογίας μη τοις ουκ ειδόσιν εξηγείσθαι…».
Παρά κάτω γράφουν: «Η Σύνοδος έγινε µετά από πολυχρόνιον προετοιµασίαν. Προ της Συνόδου τα προετοιµασθέντα κείµενα εκοινοποιήθησαν προς γνώσιν των πιστών και µέ την δυνατότητα εκφράσεως κάποιας γνώµης. Το Άγιον Όρος επί σειράν ετών µετά σαφηνείας διετύπωσε τας απόψεις του δια τους γινοµένους διαλόγους µετά των ετεροδόξων Χριστιανών. Κατά τας εργασίας της Συνόδου οι αρχιερείς εξέφρασαν τας προσωπικάς των απόψεις. Κάποιοι εξ’ αυτών διετύπωσαν τας αντιρρήσεις των µέ σεµνόν τρόπον, χωρίς να διακόπτουν τας σχέσεις των µέ την Εκκλησίαν. Όλα είναι καταγεγραµµένα». Το ότι «το Άγιον Όρος επί σειράν ετών µετά σαφηνείας διετύπωσε τας απόψεις του….» αυτό είναι αληθές. Όπως επίσης είναι αληθές ότι τα κατά καιρούς αποσταλέντα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Υπομνήματα, εις ό,τι αφορά τους διαλόγους, υπήρξαν ορθοδοξότατα. Ορθοδοξότατο επίσης υπήρξε και το τελευταίο κείμενο πριν από την Ψευδοσύνοδο, το οποίο απέστειλε η Ιερά κοινότης του Αγίου Όρους υπό μορφήν επιστολής στις 25.5.2016 προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο, η οποία κοινοποιήθηκε σε όλες τις Αυτοκέφαλες Ορθόδοξες Εκκλησίες. Σ’ αυτήν η Ιερά Κοινότης καταθέτει αξιόλογες παρατηρήσεις και αιτήματα μεταξύ των οποίων:
1) Να μην αναγνωρισθούν οι ετερόδοξοι ως Εκκλησίες,
2) Να τονισθή ότι οι διάλογοι με τους ετεροδόξους σκοπεύουν στην επιστροφή των στην Ορθοδοξία και στην αγιοπνευματική ενότητα της Εκκλησίας.
3) Να ληφθούν υπ’ όψιν οι εύλογες αντιρρήσεις της Ιεράς Κοινότητος για τη συμμετοχή των Ορθοδόξων Εκκλησιών στο Π.Σ.Ε., καθώς και την σαφή αντίθεσή της στις συμπροσευχές, τους λειτουργικούς ασπασμούς και οτιδήποτε άλλο δίνει την εντύπωση «ότι είμεθα το ίδιο», και
4) Να διατυπωθή με ευκρίνεια ότι η εκκλησιαστική παράδοσις αναγνωρίζει ως «έσχατο κριτή» επί θεμάτων πίστεως την συνείδηση του πληρώματος της Εκκλησίας.
Το ερώτημα είναι: Έγιναν δεκτές οι προτάσεις αυτές του αγίου Όρους σχετικά με τους Διαλόγους; Ασφαλώς όχι. Όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων, κανένα από τα παρά πάνω ουσιαστικά αιτήματα των αγιορειτών δεν έγινε αποδεκτό από την Ψευδοσύνοδο. Γιατί λοιπόν οι αγιορείτες Πατέρες δεν διακηρύσσουν με θάρρος και παρρησία στο λαό, ότι οι κατά πάντα Ορθόδοξες προτάσεις τους σχετικά με τους Διαλόγους και όχι μόνον, δεν έγιναν δεκτές από την Ψευδοσύνοδο;
Κάνουν επίσης λόγο για την δυνατότητα που δόθηκε στους πιστούς να εκφράσουν τη γνώμη τους προ της Ψευδοσυνόδου. Ο κλήρος, ο λαός και ένα μεγάλο μέρος του μοναχικού κόσμου πράγματι εξέφρασε τις απόψεις του, και μάλιστα με επίσημο και πανηγυρικό τρόπο, στην πολύ σημαντική Ημερίδα, πανορθοδόξου εμβελείας, που διοργάνωσαν οι Ιερές Μητροπόλεις Γλυφάδας, Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως, Κυθήρων και Πειραιώς, καθώς και η «Σύναξις Κληρικών και Μοναχών», στις 23 Μαρτίου 2016, στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας Πειραιώς. Τι από όσα ελέχθησαν στην Ημερίδα έλαβε υπ’ όψη της η Ψευδοσύνοδος ; Τίποτε απολύτως.
(Συνεχίζεται).
