Από: Ματίας Ντέσμετ (διάσημος κοινωνικός σχολιαστής)
Αγαπητοί φίλοι,
Πέρασα δέκα ημέρες στα Ιμαλάια, ένα μέρος που λέγεται ότι είναι το σημείο όπου ο ουρανός αγγίζει τη γη. Είχα προσκληθεί εκεί για να δώσω μια διάλεξη που σχετιζόταν με το βιβλίο μου για τον ολοκληρωτισμό. Τώρα ταξιδεύω στην κεντρική Ινδία και είχα σκοπό να μείνω μακριά από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού. Άλλαξα γνώμη.
Χθες διάβασα ότι ο Τσάρλι Κερκ δολοφονήθηκε ενώ έδινε ομιλία σε πανεπιστήμιο της Γιούτα. Ένα κύμα συναισθημάτων σαρώνει τον κόσμο. Δεν είμαστε άνθρωποι αν στεκόμαστε έξω από αυτά τα κύματα της ζωής.
Ποιος το έκανε; Οι αρχές λένε ότι δεν γνωρίζουν ακόμη. Διαβάστε τα άρθρα των εφημερίδων που υποδηλώνουν ότι ένας ακροδεξιός υποστηρικτής του Τραμπ “πέθανε σε ανταλλαγή πυροβολισμών”. Τώρα κόβουν και ράβουν επιμελώς τις ομιλίες του Τσάρλι Κερκ, προσπαθώντας να τον κάνουν να φαίνεται ως εγκληματίας. Με αυτόν τον τρόπο, μετά τον φόνο ακολουθεί η δολοφονία του χαρακτήρα, και μαζί μ’ αυτήν η προετοιμασία για τον επόμενο φόνο.
Έχω γράψει ένα βιβλίο για τον ολοκληρωτισμό. Με έφερε στα Ιμαλάια και σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου. Αυτό συμβαίνει επειδή αγγίζει κάτι που οι άνθρωποι παντού αισθάνονται ότι συμβαίνει. Όλο και περισσότεροι πιστεύουν ότι πρέπει να ασκήσουν βία για να επιβάλουν αδίστακτα έναν λόγο που είναι ήδη κυρίαρχος.
Αποκαλώ αυτούς τους ανθρώπους ήρωες των μαζών. Αγωνίζονται πάντα για τον “καλό σκοπό”. Επιδεικνύουν αφειδώς την “αρετή” τους. Στάζει από αυτούς. Τούτο συμβαίνει επειδή είναι φτηνή. Πληρώνεται με πλαστό νόμισμα που μπορεί να τυπωθεί κατά βούληση.
Μην ξεγελιέστε από τους ήρωες των μαζών. Είναι δειλοί, αλλά είναι έτοιμοι να πεθάνουν για τον σκοπό τους. Αυτό είναι το μυστικό τους: η μόνη επιθυμία που η μαραμένη, κούφια ζωή τους μπορεί ακόμα να γεννήσει είναι η επιθυμία για θάνατο. Δεν είναι ο θάνατος που φοβούνται – είναι η αλήθεια.
Βλέπω αυτές τις λέξεις να εμφανίζονται στη σελίδα μπροστά μου. Δεν ήξερα πραγματικά τον Τσάρλι Κερκ. Αλλά ξέρω αυτούς που του πήραν τη ζωή. Ξέρω αυτούς που πήραν έναν άντρα από τη γυναίκα του. Ξέρω αυτούς που πήραν έναν πατέρα από τα παιδιά του. Ξέρω τους ήρωες των μαζών.
Η σιωπή δεν προσφέρει καμία ασφάλεια όταν ο ολοκληρωτισμός βρίσκεται σε έξαρση. Είναι μια άμεση οδός προς έναν κόσμο όπου μόνο οι ήρωες των μαζών κατέχουν την εξουσία. Μην αναβάλλετε την πράξη της ομιλίας. Τα λόγια σας δεν χρειάζεται να είναι τέλεια. Μην περιμένετε μέχρι να βεβαιωθείτε ότι αυτό που λέτε είναι “σωστό”. Τούτο δεν είναι το ζητούμενο. Το θέμα είναι να μιλήσετε με τη δική σας φωνή, ακόμα κι αν τρέμει.
Πάνω απ’ όλα, προφυλάξτε τον εαυτό σας από το να γίνετε ήρωας των μαζών. Το λέω αυτό και στον εαυτό μου. Όλοι είναι ευάλωτοι στη δειλία της ομάδας. Το αληθινό θάρρος φαίνεται όταν στέκεσαι μόνος σου απέναντι στους πολλούς. Ξανά και ξανά, σε όποια ομάδα κι αν βρεθείτε, αφήστε να ακουστεί η πιο ειλικρινής φωνή σας. Αν κανείς δεν το κάνει αυτό, κάθε ομάδα μετατρέπεται σε μάζα.
Τσάρλι Κερκ, μίλησες. Τις επόμενες βδομάδες θα ακούσω εδώ και εκεί κάποιες από τις ομιλίες σου. Ίσως η γνώμη μου να είναι εντελώς διαφορετική από τη δική σου, ίσως και όχι. Αυτό δεν έχει σημασία. Λέγοντας τη γνώμη σου σε μια εποχή όπου οι ήρωες των μαζών γράφουν τα λόγια τους μόνο σε σφαίρες, ο θάνατός σου έγινε μια βουνοκορφή όπου ο ουρανός αγγίζει τη γη.
Και ο απόηχος των λόγων σου θα σχηματίσει μια οροσειρά. Η φωνή σου θα αντηχεί – στη μνήμη της γυναίκας σου, στο μέλλον των παιδιών σου και στα στόματα όλων εκείνων που, μέσω του θανάτου σου, βρίσκουν το θάρρος να μιλήσουν οι ίδιοι.
Αναπαύσου εν ειρήνη, Τσάρλι Κερκ
Μετάφραση: Κίμων Πετρόχειλος, https://www.youtube.com/@VideoTranslations
Συγγραφέας: Ο Mattias Desmet είναι Βέλγος καθηγητής κλινικής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γάνδης, γνωστός για τις έρευνές του στη διαμόρφωση μαζικής ψυχολογίας. Γεννημένος το 1976, σπούδασε ψυχολογία και στατιστική και έχει ασχοληθεί ερευνητικά με την ψυχαναλυτική θεωρία, τη μεθοδολογία έρευνας και την κριτική προσέγγιση στη χρήση στατιστικών μοντέλων στις κοινωνικές επιστήμες. Έγινε διεθνώς γνωστός κατά την πανδημία του COVID-19, όταν ανέδειξε τους μηχανισμούς μέσω των οποίων κοινωνίες μπορούν να οδηγηθούν σε συλλογική υπακοή και ομοιομορφία μέσω φόβου, απομόνωσης και συνεχιζόμενης πίεσης. Το βιβλίο του Η Ψυχολογία του Ολοκληρωτισμού [The Psychology of Totalitarianism , έκδοση 2022] τον καθιέρωσε ως μία από τις πιο συζητημένες φωνές στον χώρο της κοινωνικής ψυχολογίας, προκαλώντας ταυτόχρονα θαυμασμό και έντονη κριτική. [ChatGPT]
