Στις 3 Ιανουαρίου 2018, στην καρδιά κυριολεκτικά του χειμώνα, στις 7:35 π.μ. η Γη μας θα βρίσκεται στην πλησιέστερη απόστασή της από τον Ήλιο, και για να κυριολεκτούμε η Γη θα βρίσκεται πέντε περίπου εκατομμύρια χιλιόμετρα πλησιέστερα στον Ήλιο απ’ ότι τον Ιούλιο! Κι αυτό γιατί η τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο δεν είναι ένας τέλειος κύκλος αλλά μία έλλειψη.
Η Γη φτάνει στην πλησιέστερη απόστασή της από τον Ήλιο, που ονομάζεται “περιήλιο”, στις αρχές Ιανουαρίου, και φέτος όπως είπαμε στις 3 Ιανουαρίου σε απόσταση 147.097.233 χλμ. Αντίθετα στις 6 Ιουλίου 2018 θα βρεθεί στο “αφήλιο”, δηλαδή στο πιο απόμακρο από τον Ήλιο σημείο της τροχιάς της σε απόσταση 152.095.566 χλμ. Καθώς λοιπόν η Γη πλησιάζει τον Ήλιο στη διάρκεια του φθινοπώρου και στις αρχές του χειμώνα, η τροχιακή της ταχύτητα αυξάνει, έτσι ώστε στο περιήλιο η ταχύτητα περιφοράς της Γης γύρω από τον Ήλιο φτάνει περίπου τα 33 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο (108.000 χλμ. την ώρα), ενώ καθώς απομακρύνεται από τον Ήλιο, την άνοιξη και το καλοκαίρι, η ταχύτητά της ελαττώνεται και στο αφήλιο φτάνει περίπου τα 28 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο (100.000 χλμ. την ώρα).
Παρ’ όλα αυτά τον Ιανουάριο το κρύο παραμένει ιδιαίτερα τσουχτερό, γιατί απλούστατα η αιτία των εποχών δεν βασίζεται στην απόστασή μας από τον Ήλιο αλλά στην κλίση των 23,5 μοιρών που έχει ο άξονας της Γης μας σε σχέση με την εκλειπτική, το επίπεδο δηλαδή της τροχιάς της γύρω από τον Ήλιο. Γι’ αυτό στη διάρκεια του χειμώνα οι ακτίνες του Ήλιου πέφτουν πάνω στο Βόρειο ημισφαίριο της Γης με έναν πλάγιο τρόπο, ενώ συμβαίνει το αντίθετο στο νότιο ημισφαίριο οπότε εκεί έχουν καλοκαίρι. Το Καλοκαίρι ο Ήλιος ευνοεί το Βόρειο ημισφαίριο, οι ακτίνες του πέφτουν πάνω μας περισσότερο κάθετα, και ενώ εμείς έχουμε καλοκαίρι, στο Νότιο ημισφαίριο έχουν Χειμώνα.
Διονύσιος Σιμόπουλος – Φυσικός και αστρονόμος, επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου
